Karadeniz’in Kaderi HES’e ve Madene Teslim Edilmesin

Bir önceki yayınımızda Karadeniz coğrafyamızın çölleşebileceğinden bahisle HES (Hidroelektrik) santrallerinin durumunu, ortaya koyduğu tehlikeleri gündeme taşımak suretiyle, alınması gereken tedbirler hakkında önerilerimizi beyan etmiştik. İlaveten, revize edilmesi zorunlu olan 6 kanunun yanı sıra enerji kanununun da bir kere daha gözden geçirilmesinin ne denli önemli olduğunu ortaya koymuştuk.

Şimdi de ülkemizin birçok yerinde bilim ötesi ve söz konusu olan maden aranmasıyla ilgili meseleyi seslendirmenin yararlı olacağından bahsetmeliyiz.

Öncelikle şu hususun altını çift çizgiyle çizmemiz gerekir.

Akla, mantığa, ilime ve bilime uygunluk sağlayacak şekilde yapılan yatırımların ve maden aranmasının karşısında olmadığımızı, yani yatırım düşmanı olmadığımızın anlaşılmasını istiyoruz.

Ancak günümüzde sıkça görmekteyiz ki tek taraflı kazanç temini, rant ve tek taraflı çıkar sağlamak adına yapılan yatırımların büyük bir bölümü yasalara aykırı (başta Anayasa ve çevre mevzuatı dahil, birçok meri mevzuat ve yönetmeliklere aykırı hareket edilerek) çevreye, yer altı ve yer üstü sularımızın, arazi ve genel çevrenin kirlenmesine neden olduğu, kamu sağlığına, kamusal yararın gözetilmesine aykırı tezahür ettirildiğine açıkça tanık olunmaktadır.

Nitekim adı, tarafımızdan bilinen bir Kanada maden arama şirketi kendi ülkesinde açık sistemle maden aramak için Kanada hükümetinden ruhsat talep ettiğinde hükümeti şöyle demiştir:

“Ben ülkemde açık sistemle altın aranarak halkımın orta ve uzun vadede zarar görmesini, çevreme de zarar verilmesini istemem” demiştir.

Şimdi kamuoyu malum şirketlere şöyle sorular sorması gerekir:

1. G.S.M. ruhsatınız var mı? ÇED raporunuz var mı? Var ise nereden aldınız?
2. Maden aramak için siyanür ve diğer asit gruplarından hangilerini kullanacaksınız?
3. Fizibilite raporunuz var mıdır? Var ise raporu kim yahut kimler hazırlamıştır?
4. Optimizasyonla ilgili raporunuz var mıdır, hangi meslek grubuna hazırlattınız?
5. Havza planıyla alakalı olarak D.S.İ. ve su işletmeleri kurumundan raporunuz var mı?
6. Projeniz bütününde hangi tür madenlerin aranması esas alınmıştır?
7. İlgili resmî kurumlarla aranızdaki sözleşme (protokol-şartname) var mıdır?
8. Orman Bakanlığı-Kültür Bakanlığı-Turizm Orman Bakanlığı-TSK ve ilgili bakanlıklardan, kurum ve kuruluşlardan alınmış “OLUR” belgeleriniz var mıdır?
9. Maden aranacak yerde çalıştırılacak personelin sabıka kayıt belgesi ve GBT güvenlik belgeleri var mıdır?
10. İş ve işletme akım şeması ve personel akım şeması var mıdır? Gibi çok yönlü bütünlük içinde teferruata ihtiyaç vardır. Devletin ilgili kurumları ince eleyip sık dokuyarak, her talep edene “Al sana ruhsat” dememelidir. ÇED Yasası gereğince arama işi bince harap edilen arazi eski doğal hâle getirilmesi gerekir.
11. Maden arama işi kendi öz kaynaklarımızla yapılmalı, yabancı şirketler tasfiye edilmelidir.