100 yıl önceki Osmanlı İç Savaşı'ndaki can kaybı ne kadardı?
1877-1878 Savaşı Rumi takvime göre 1293 yılına denk geldiğinden Osmanlı tarihinde 93 Harbi olarak bilinir. 1877-1878 Savaşı'nda Osmanlı Ordusu tarihinin belki de en büyük yenilgisini Rus ordusu karşısında aldı...İngiltere'nin desteğini alabilmek için Osmanlı bu savaşın sonunda Kıbrıs'ı İngilizlere verdi ya da kiraladı!
1878 Berlin Antlaşması, Karlofça Antlaşması'nın ardından Balkanlar'daki Osmanlı varlığının yok edilmesi yolundaki ikinci büyük adımdır.
Boris Akunin "The Turkish Gambit- Турецкий гамбит, Turetskiy gambit-Türk Hamlesi" adlı kitabında (1998) bu savaşın bir bölümünü konu alır...Rusya "Türk Hamlesi"nin beyazperde uyarlamasını da 4 milyon dolar harcayarak (2005'te) gerçekleştirmiştir...
Eylül 1886'da Alman İmparatoru 2. Wilhelm'i Başbakan Bismarck Rusya Çar'ını ziyarete gönderdi...Çar 90 ila 97 milyon insanın İmparatoruydu...Çar Willhelm'e şöyle dedi: "İstediğim zaman Türklerden İstanbul'u alabilecek kadar büyük ordulara sahibim..."
Çar 3. Alexander 2. Wilhelm'i sadece iki günlüğüne davet ederek ona hakaret de etmiş oldu...
Kaynak Kitap: King, Kaiser, Tsar: Three Royal Cousins Who Led the World to War-Kral, İmparator, Çar Dünyayı Savaşa Sürükleyen Üç Kuzen Yazarı: Catrine Clay; PAN YAYINCILIK ; Sayfa 134-135
Osmanlı İmparatorluğu 500 yıl boyunca Orta Doğu'nun hakimi olmuş, çok çeşitli badireleri , bir tanesi de Napoleon olan çok çeşitli belaları atlatmıştı...1699 Sremski Karlovci (Karlofça) anlaşması Osmanlı'nın toprak kayıplarının ilk kilometre taşıdır...
1783'te Vladimir Putin'in esin kaynağı olan Rus İmparatoriçesi Catherine (1729-1796) Kırım'ı Osmanlı'dan alıp Rusya'ya katmıştır...Osmanlı 1529'da Viyana'yı, 1565'te Malta'yı ele geçirmeye çalışmış, başaramamış, 1571'de Lepanto deniz savaşındaki büyük yenilgiyi 11 Eylül 1683'te Viyana yenilgisi takip etmişti...
15 Haziran 1826'da Padişah 2. Mahmut tarih sahnesine ilk kez 1389 Kosova Savaşı'nda çıkan Yeniçerileri ortadan kaldırma harekatına girişiyordu...Bu olay Osmanlı Devleti'nin tarihine İç Savaş olarak kaydedildi...Tarihçi Reşad Ekrem Koçu'ya göre 140 binden fazla insan Yeniçeri olduğu gerekçesiyle öldürüldü...Herhalde Yeniçeriler de kendilerini öldürmeye niyetli bir o kadar inadına katletmiş olmalı...
İlginç olan 2. Mahmut'un 1821'de Yunan İsyanı başlamış olmasına rağmen Yeniçeri Ordusu'nun kökünü kazımaya cesaret etmiş olmasıdır...
1827'de Navarino'da İngiltere, Fransa, Rusya donanmalarının Osmanlı donanmasını yok etmesi Yunanistan'ın Osmanlı'dan bağımsız bir ülke olması için düzenlenmiş bir baskındı...
1853'te Rusların Sinop'ta Osmanlı donanmasını yok etmesi Osmanlı'nın çöküş dönemindeki en büyük felaketlerden biriydi...
SONUN BAŞLANGICIYDI BU OLAYLAR!
Muhteşem Petro 1725'te ölmek üzereyken Ruslara iki hedef gösterdi iddiası çok yaygındır...Yaygın iddiaya göre, Petro bu vasiyetinde "İstanbul ve Hindistan Rusya'nın olmalıdır," diyordu...
1924-1953 arasında Rusya'yı (Sovyetler Birliği'ni) yöneten Kızıl Çar Stalin de Çar Petro'yla aynı fikirdeydi: Stalin de "İstanbul ve Hindistan Rusya'nın olmalıdır," diyordu...
(Kaynak Kitap: Peter Hopkirk ; The Great Game: The Struggle for Empire in Central Asia)
Yılmaz Öztuna "Tarih Sohbetleri" adlı kitabında 1911-1922 arasında Osmanlı'nın hangi devletlerle savaştığını açıklamıştı:
İtalya, Karadağ, Sırbistan, Bulgaristan, Yunanistan, İngiltere, Fransa, Romanya, Rusya, Ermenistan, Avustralya, Yeni Zelanda, Kanada, Güney Afrika...
Yılmaz Öztuna Osmanlı Topraklarında 1915'te nüfusun 29 milyon olduğunu da aynı kitabında yazmıştı...(Sayfa 24-25)
1916'da başlayan Arap İsyanı, Ermeni ve Rum İsyanlarıyla birleşerek Osmanlı İmparatorluğu'nun sonunu getirmişti...
HAMDİ CAN TUNCER HAKKINDA
Bu yazıda National Geooraphic Türkiye Haziran 2010 sayısındaki HAMDİ CAN TUNCER'in Yeniçeriler adlı yazısından da yararlanılmıştır...51 yaşında ne yazık ki çok erken vefat eden HAMDİ CAN TUNCER, Türkiye'nin kültür, yayıncılık ve eğitim dünyasında iz bırakmış değerli bir editör, tarih araştırmacısı ve Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenidir. Mart 2023'te hayatını kaybetmiştir...
Yayıncılık ve Editörlük Kariyeri
Tarih Vakfı Yurt Yayınları: Uzun yıllar boyunca vakfın eski editörlerinden biri olarak görev yapmış, Türkiye'nin akademik ve popüler tarih yayıncılığının mutfağında yer almıştır.
Akademik Katkılar: Çeşitli tarihi belgelerin gün yüzüne çıkarılmasında rol oynamıştır. Örneğin, bulduğu 1915 tarihli tarihi bir tiyatro broşürü ve yazdığı makalelerle tarih tartışmalarına ve araştırmalarına katkı sağlamıştır. Toplumsal Tarih dergisinde yayımlanan "Osmanlı Sefiri Şekib Efendi'nin Gözüyle 1848 Devrimi Viyana" gibi çalışmaları bulunmaktadır.
Eğitimcilik Hayatı
Koç Lisesi: Koç Lisesi bünyesinde Türk Dili ve Edebiyatı (TLL) öğretmeni olarak görev yapmıştır. Öğrencileri arasında özgür düşünceyi destekleyen, derslerinde güncel ve siyasi konuların entelektüel biçimde tartışılmasına alan açan, iz bırakan ve çok sevilen bir eğitimci olarak bilinir.
Kaynak Kitap: Bismarck a Life (Türkiye İş Bankası Yayınevi)
1862 yılında Prusya Kralı I. Wilhelm tarafından başbakan olarak atanıp sol liberal ağırlıklı meclisin karşısına çıkan Otto von Bismarck (1815 – 1898), burada yaptığı konuşma doğrultusundaki icraatıyla tarihe geçmiştir: “Ülkemizin Viyana Antlaşmasıyla çizilmiş sınırları devletimizin varlığını sağlıkla sürdürmesi için elverişli değildir. Günümüzün büyük meseleleri müzakereler ve ekseriyet kararlarıyla değil, kan ve demirle çözülecektir.”
Bismarck, Savaş Bakanı Roon’un ordu reorganizasyonu ve Genelkurmay Başkanı Moltke’nin savaş stratejisi üzerinde yükselen bu kan ve demir siyasetiyle, Almanya'nın birliğini sağlamıştır. Prusya önderliğinde bir araya getirdiği Alman dil ve kültür dairesine mensup küçük devletler, peşpeşe savaşlarla Danimarka’yı, Avusturya’yı ve Fransa’yı yenerek 1871 yılında Alman İmparatorluğu’nu kurmuştur. Bu gelişmenin ardından Avrupa siyaseti üzerinde Bismarck’ın artan etkisi, Ayastefanos Antlaşması’nın ağır hükümlerini yumuşatarak Osmanlı’ya hayat öpücüğü veren 1878 Berlin Kongresi’nde kendini bir kez daha hissettirmiştir.
Bismarck, başarılarını tek bir askere komuta etmeden, mecliste çoğunluğa hâkim olmadan ve ayrıca kendisine tepki duyan bir halka rağmen elde etmiştir. Kurduğu yönetim sistemi, tahakkümcü kişiliğiyle çevresindekiler üzerinde elde ettiği şahsi güce dayanmaktadır. Her türlü kişi, kavram ve kurumu işine göre kullanıp atmış, zekâsı ve kıvrak manevralarıyla en güçlü partileri alt etmiştir. Yeni Kayzer II. Wilhelm, 1890 yılında Bismarck’ın istifasını isterken şöyle diyecektir: “İktidar şehveti bu asil ve büyük adamın üzerinde şeytani bir hâkimiyet kurmuştu.” Öte yandan Bismarck, iş kazası sigortasıyla yaşlılık ve malullük sigortasını yürürlüğe sokarak ülkesini dünyanın ilk sosyal refah devleti haline getiren siyasetçidir.
Tarih profesörü Jonathan Steinberg, "Bismarck a Life" adlı kitabında Bismarck’ın uygulamaya başladığı kan ve demir siyasetini kendilerine göre geliştirerek devam ettiren Alman liderlerinin Avrupa siyasetini hangi yola soktuklarını vurgulamaktadır: Bismarck’ın kurduğu devletin başında Birinci Dünya Savaşı’nda Kayzer II. Wilhelm, İkinci Dünya Savaşı’nda ise Adolf Hitler vardır...
Dünya Sineması'nın Osmanlı ve Orta Doğu Tarihi hakkında ürettiği, büyük çoğunluğu Türk resmi tarihinin şiddetle reddettiği, inkar ettiği iddiaları, olayları, yorumları, Türk halkından ısrarla gizlenen "gerçekleri", konuları işleyen, beyazperdeye taşıyan, çok tartışmalar yaratırken, yeni bir dünya tarihi vizyonu yaratan filmlerden ilk akla gelenler ya da en çarpıcı olanlar:
1-Forty Days of Musa Dagh-1982-Sarky Mouradian
2-Queen of the Desert- 2015 Werner Herzog
3-The Cut- 2014 Fatih Akın
4-Lawrence of Arabia- 1962 David Lean
5-Pascali's Island- 1988- James Dearden
6-1922 -1978 Nikos Koundouros
7-The Day of the Siege: September Eleven 1683- 2014 Marco d'Aviano
8-Mayrig- 1991 - Henri Verneuil
9-Turetskiy gambit-The Turkish Gambit 2005 Dzhanik Fayziev
10-Black Gold-Day of the Falcon-2011-Jean-Jacques Annaud
11-The Favorite - Intimate Power-1989 -Jack Smight
12-Exodus 1960-Otto Preminger
13- A Woman Called Golda-1982-Alan Gibson
14-Golda-2023-Guy Natliv
15-America, America- 1963- Elia Kazan
16-Munich 2005-Steven Spielberg
17-Les patriotes 1994-Eric Rochant
18-A Dangerous Man: Lawrence After Arabia 1990-Christopher Menaul
19-Midnight Express 1978-Alan Parker
