Yaşlı Dostu Şehirler ve Özellikleri
Yaşlı dostu şehirler, yaşlanan nüfusun ihtiyaçlarına göre planlanan; erişilebilir, güvenli, sosyal katılımı destekleyen ve sağlık hizmetlerine kolay erişim sunan yerleşimlerdir. Bu kavram özellikle “Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından geliştirilmiş ve yaygınlaştırılmıştır.
Dünyada yaşlı dostu şehirlere gelince;
• TOKYO (Japonya): Yaşlı nüfus oranı çok yüksek olan bu şehirde, gelişmiş toplu taşıma ve erişilebilir altyapı vardır. Akıllı ev teknolojileri ve robot destekli bakım sunulur.
• NEW YORK (ABD): Yaşlılar için özel sosyal programlar, parklar, yürüyüş alanları ve erişilebilir kaldırımlar vardır. Yaşlılar için geniş sağlık ve bakım hizmetleri ağı kurulmuştur.
• KOPENHAG (Danimarka): Yaya ve bisiklet dostu güvenli yollar, temiz çevre ve düşük stresli yaşam sunarken, sosyal katılımı teşvik eden programlar da vardır.
• VİYANA (Avusturya): Uygun fiyatlı ve kaliteli sağlık hizmetlerinin yanı sıra yaşlılara uygun sosyal konut projeleri ve kültürel ve sosyal aktivite imkanları sunar.
• VANCOUVER (Kanada): Erişilebilir parklar ve açık alanlar, yaşlılara yönelik toplum merkezleri, sağlık ve sosyal hizmetlere kolay erişim vardır.
Türkiye’de yaşlı dostu şehirlere bakarsak:
• İZMİR: Türkiye’de “yaşlı dostu kent” projelerinde öncü olmuştur. Erişilebilir toplu taşıma ve sahil düzenlemelerinin yanı sıra, yaşlılara yönelik sosyal destek ve merkezleri vardır.
• ESKİŞEHİR: Düz yapısı sayesinde kolay ulaşımı vardır. Parklar ve yürüyüş alanları yaygındır. Sosyal belediyecilik uygulamaları güçlüdür.
• BURSA: Termal sağlık turizmi (kaplıcalar) olan ilimizde sessiz ve daha sakin yaşam alanı bulunur. Sağlık hizmetlerine erişim iyidir.
• ANTALYA: Ilıman iklimi ile, yaşlılar için avantajlı bir şehirdir Antalya’mız. Emekli cennetidir. Hatta yabancı emekliler için bile cazip yaşam koşulları vardır. Sağlık turizmi ve özel hastaneler gelişmiştir. “Yaşlı yaşam merkezleri” vardır ve Akdeniz Üniversitesi Gerontoloji Bölümünün desteği ile yaşlılar için “Tazelenme Üniversitesi” kurulmuştur. Belediyelerin yaşlılar için hayatı kolaylaştıracak hizmetleri çok sayıdadır. Şehrimiz yaşlılar için cazibe merkezidir.
Bütün bunların ışığında genel olarak “yaşlı dostu şehirler”in özellikleri aslında birbirine benzer. Yaşlı nüfusun arttığı dünyamızda, bu şehirlerin artması, yalnızca yaşlıları değil, herkesi mutlu eder.
Erişilebilir ulaşım (asansör, rampalar, düşük tabanlı araçlar vb.) güvenli ve temiz bir çevre, sağlık hizmetlerine kolay erişim, sosyal aktivite ve topluluk merkezleri, uygun konut ve bakım hizmetleri ve yaya dostu şehir planlaması olan bir şehirde kim yaşamak istemez ki?