Türkiye, Avrupa'nın plastik atığının en büyük müşterisi... Avrupalı ihracatçılar, atığı geri dönüştürmeleri için Türkiye'deki firmalara ödemede bulunuyor... Antalya Çıralı'nın muhtarı, plajlara ulaşan öğütülmüş plastik yüzünden turistlerin şikâyet ettiğini ve bir kez daha Türkiye'ye gelmek istemediklerini söyledi... Antalya kıyılarındaki Çöp kirliliği, Almanya kamu yayıncısı ZDF’nin 28 Ekim’de yayımladığı araştırmada ele alınmıştı. ZDF’ye konuşan Antalya Çıralı Muhtarı Salih Sarıca, sahillere vuran parçalanmış plastiklerden dolayı turistlerin rahatsız olduğunu ve durumu şikâyet ettiğini, turistlerin gelecek yıl yeniden gelmek istemediklerini söyledi.
New York Times muhabirleri, Adana çevresindeki kanallarda, tarım alanlarında ve kıyılarda Fransa’dan mozzarella, Hollanda’dan ıslak mendil, İspanya’dan makarna ve Almanya’dan gübre ambalajlarına rastladı. İngiltere'den gelen dondurma kaplarının üzerinde tüketicileri geri dönüşüme çağıran yazılar vardı.
Çukurova Üniversitesi'nden Sedat Gündoğdu Avrupa’dan Türkiye'ye çöp ithal edilmesini kirliliğin başka bir ülkeye aktarılması olarak niteledi. Çukurova Üniversitesi’nden deniz biyoloğu Sedat Gündoğdu, gelişmiş ülkelerin atıklarının çevresel ve sağlık maliyetlerini daha az gelişmiş ülkelere aktarmasını bir tür sömürgecilik olarak niteledi: “Bu geri dönüşüm değil. Bu, kirliliğin başka bir ülkeye aktarılması.”
Akdeniz Üniversitesi'nden Olğaç Güven, ithal çöp parçalarının son iki yaz Antalya kıyılarında da görüldüğünü söyledi. Akdeniz Üniversitesi’nden deniz bilimci Olğaç Güven, 2022’de Adana’nın güneyindeki sahillere vuran parçalanmış plastiklerin kaynağını Adana’daki kanallara kadar izlediğini ve bulgularını Çevre Bakanlığı’na bildirdiğini söyledi. Güven’e göre son iki yaz boyunca Antalya kıyılarında da benzer parçalar görüldü. Plastiklerin mekanik olarak kesilmiş olması, geri dönüşüm tesislerinden kaynaklandıklarına işaret ediyor. Güven, kirliliğin turizme etkisini şu sözlerle anlattı: “Burada sattığımız şey güneş ve deniz. Kirlenmiş bir deniziniz varsa satacak hiçbir şeyiniz kalmaz.”
Adana’da geri dönüşüm faaliyetlerinin yoğunlaştığı Onur Mahallesi’nin yerel yöneticisi Burhan Kurt, New York Times'a yaşananları şu sözlerle anlattı: “Bu mahalle çöple kaplı. Avrupa’nın çöplerinin adresi neden Adana?”
Karaçerçili köyünde çiftçilik yapan 40 yaşındaki Cumali Uçaroğlu, sulama pompasını tıkayan parçalanmış plastikleri temizlerken New York Times gazetesine şöyle konuştu: “Motor parçalanmış plastikle dolu. Bunların hepsi plastik geri dönüşüm fabrikalarından geliyor.”
Denize yakın Baharlı Köyü'nde balıkçılık yapan Tufan Tuna ise “Balıkların içinde plastik buluyoruz” dedi.
Avrupa Birliği'nin 21 Kasım 2026'da başlayacak plastik atık ihracat yasağı OECD üyesi Türkiye'yi kapsamıyor. New York Times: Avrupa Birliği ve İngiltere verilerine göre bu ülkelerden Türkiye'ye gönderilen plastik atık 2025'te 700 bin tonu aşarak rekor kırdı. Avrupa Birliği 2025’te Birlik dışına yaklaşık 1,4 milyon ton plastik atık gönderdi. Bunun 510 bin tonu Türkiye’ye gitti. AB’nin yeni atık sevkiyatı düzenlemesi kapsamında, 21 Kasım 2026’dan itibaren OECD üyesi olmayan ülkelere plastik atık ihracatı yasaklanacak. Türkiye, OECD üyesi olduğu için bu yasağın kapsamına girmiyor.
New York Times: Sahilleri Avrupa'nın çöpleriyle dolup taşarken Türkiye, COP 31'i ağırlıyor...
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31’in Antalya’da açıldığı 9 Kasım’da The New York Times (NYT), Avrupa’nın plastik atıklarının Türkiye sahillerine nasıl ulaştığını inceleyen bir araştırma yayımladı.
Ben Hubbard ve Şafak Timur’un, Emin Özmen’in fotoğraf ve görüntüleriyle hazırladığı haber, Adana’daki geri dönüşüm tesislerinden sulama ve drenaj kanallarına, Seyhan Nehri’nden Akdeniz’e uzanan plastik kirliliğini izliyor. Haberin öne çıkardığı bulgulardan biri, kirliliğin yalnızca yasa dışı atık dökümünden kaynaklanmaması. Plastiklerin ayrıştırılması, yıkanması ve parçalanması sırasında oluşan atıklar da su yollarına karışıyor.
New York Times'ın haberine göre Türkiye Avrupa'nın ihraç ettiği çöpün tamamını ithal ediyor. Sözde geri dönüşüm için. Ama sektörün merkezi haline gelmiş olan Adana'dan Antalya'ya dek bütün sahillerde bu atığın kalıntıları görülüyor.
The New York Times raporlarına göre Türkiye, Avrupa Birliği ve İngiltere- Birleşik Krallık’tan gelen plastik atık ithalatını artırarak rekor seviyelere ulaştırmış ve dünyanın en büyük plastik atık ithalatçılarından biri haline gelmiştir. Özellikle geri dönüşüm tesislerinin yoğunlaştığı Adana'daki sulama kanalları ve nehirler yoluyla Akdeniz'e taşınan plastik kalıntılarının Adana ve Antalya sahillerine kadar ulaştığı belirtilmektedir.
Adana'daki iki kanalda yapılan ölçümlerde, tesislerin aşağı kesimlerinde mikroplastik yoğunluğu yukarı kesimlere göre 21 ve 132 kat yüksek çıktı. NYT muhabirleri, Adana’nın ana drenaj kanalında denize doğru taşınan küçük, renkli plastik parçaları gördü. Uzmanların geri dönüşüm işlemlerinden kaynaklandığını belirttiği bu parçalar, yer yer köprülerin altında birikerek plastik adacıkları oluşturuyordu.
NYT muhabirleri, Adana’nın ana drenaj kanalında denize doğru taşınan küçük, renkli plastik parçaları gördü. Uzmanların geri dönüşüm işlemlerinden kaynaklandığını belirttiği bu parçalar, yer yer köprülerin altında birikerek plastik adacıkları oluşturuyordu. Kanal, Akdeniz’e ulaşmadan önce Seyhan Nehri’ne bağlanıyor.
ROBERT ROHDE TARAFINDAN YAPILAN AÇIKLAMA
ABD merkezli bağımsız araştırma kuruluşu Berkeley Earth'ten Dr. Robert Rohde, Antalya'da gerçekleştirilen COP31'de 2026'nın 2024'te kırılan sıcaklık rekorunu aşacağından %95 emin olduğunu söyledi... Dr. Robert Rohde, "Rekor düzeyde sıcak geçen yılların peş peşe geldiğini görüyoruz. Küresel ısınma şiddetlendikçe buzulların çökmesini, sıcak hava dalgaları ve kuraklıklarda yeni rekorlar bekliyoruz" dedi.
JOHAN ROCKSTRÖM TARAFINDAN YAPILAN AÇIKLAMA
Potsdam İklim Etki Araştırma Enstitüsü (PIK) Direktörü Johan Rockström, Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da başlayan COP31 İklim Zirvesi vesilesiyle Associated Press'e (AP) yaptığı açıklamada, küresel ısınmayı sınırlama çabaları konusunda "Şu ana kadar başarısız olduk" diyerek mevcut durumu açıkça eleştirmiştir.
COP31 Antalya'da açılırken, PIK Direktörü Johan Rockström şunları söylüyor: “Şimdiye kadar başarısız olduk” ısınmayı sınırlama konusunda. Daha aşırı hava olayları ve Amazon yağmur ormanı çöküşü gibi eşik noktalarının aşılması, olası sonuçlar arasında yer alabilir.
Sınırların Aşılması: Dünyanın şu anda 1,4°C civarında bir ısınma yaşadığını ve Birleşmiş Milletler verilerine göre hızla 2,6°C'ye doğru sürüklendiğini belirterek, 1,5°C hedefinin korunamamasını eleştirmiştir.
Kritik Eşikler ve Felaketler: Bu başarısızlığın bir sonucu olarak Dünya'nın çok daha sık ve şiddetli sel, kuraklık ve fırtına gibi aşırı hava olaylarıyla karşılaşacağını vurgulamıştır. Ayrıca, Amazon yağmur ormanlarının çökmesi ve okyanus akıntılarının değişmesi gibi geri dönülemez "kırılma noktalarına" çok yaklaşıldığı uyarısında bulunmuştur.
Fosil Yakıt Sorunu: Küresel ısınmanın temel nedeninin fosil yakıtların yakılması olmasına rağmen, iklim konferanslarının nihai metinlerinde bu konunun (kararların oy birliğiyle alınması zorunluluğu nedeniyle) doğrudan hedef alınmaktan sürekli kaçınıldığını ifade etmiştir. Rockström, 1,5°C sınırının aşılmasının ana nedenini, "İklim değişikliğinin nasıl meydana geldiğine dair en temel soruyu sormaktan kaçınmamız" olarak açıklamıştır.
DONALD TRUMP'IN İKLİM AÇIKLAMASI
COP31 Antalya gündemdeyken, Trump’ın iklim konusunda yaptığı açıklama sosyal medyada yeniden gündem oldu. Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada, küresel iklim politikalarını ve yenilenebilir enerjiyi hedef aldı. Trump’ın salonda bulunan dünya liderlerine hitaben sarf ettiği sözler, uluslararası kamuoyunda ve bilim çevrelerinde geniş yankı uyandırdı. Konuşmasında iklim değişikliğiyle mücadele çabalarını ve yeşil enerji politikalarını hedef alan Trump, şu ifadeleri kullandı:
"Bu 'iklim değişikliği' iddiası, bana göre dünya üzerinde yapılmış en büyük dolandırıcılıktır."
"Birleşmiş Milletler ve diğer pek çokları tarafından, çoğu zaman kötü niyetli nedenlerle yapılan tüm bu tahminler yanlıştı. Aptal insanlar tarafından yapılan bu tahminler ülkelerine servet kaybettirdi ve aynı ülkelere başarı şansı vermedi. Eğer bu yeşil aldatmacadan uzaklaşmazsanız, ülkeniz başarısız olacaktır."
Rüzgâr enerjisi başta olmak üzere yenilenebilir enerji kaynaklarını "şaka" ve "acınası" olarak nitelendiren Trump; bu sistemlerin işlevsiz, çok pahalı ve yetersiz olduğunu öne sürdü. ABD'ni "sahte" olarak nitelendirdiği Paris İklim Anlaşması'ndan çektiğini hatırlatan Trump, Amerika Birleşik Devletleri'nin diğer tüm ülkelerden çok daha fazla mali yük üstlendiğini, ancak diğer devletlerin bu adil ödemeleri yapmadığını savunarak Birleşmiş Milletler'in iklim politikalarına sert eleştiriler yöneltti.
FİLM YILDIZI HARRISON FORD BİR KEZ DAHA TRUMP'I ELEŞTİRDİ
Film yıldızı ve kanaat önderi Harrison Ford, Chicago’daki Field Museum’da kendisine “E.O. Wilson Dönüştürücü Koruma Liderliği Miras Ödülü” (E.O. Wilson Legacy Award for Transformative Conservation Leadership) verilmesinden günler önce, 31 Ekim’de yayımlanan bir The Guardian röportajında, bugüne kadarki en sert siyasi çıkışlarından birini yaptı.
84 yaşındaki oyuncu, Trump’ın “herhangi bir politikası olmadığını, sadece hevesleri olduğunu” belirterek, “Bu durum beni ölesiye korkutuyor. Cehalet, kibir, yalanlar, ihanet...” ifadelerini kullandı.
Daha da ileri giden Ford, Trump’ı “dünya cehenneme sürüklenirken oluk oluk para kazanan” bir “statüko aracı” olarak tanımladı ve ekledi: “Tarihte bundan daha büyük bir suçlu bilmiyorum.”
Harrison Ford, “Trump'ın söylediği her şey yalan olduğu için zemin kaybediyor” dedi.
Ford’un bu sözleri, Trump’ın geçen ay bir Birleşmiş Milletler zirvesinde iklim değişikliğini “dünyaya karşı yapılmış en büyük aldatmaca” olarak nitelendirmesinin ardından geldi. Yakın zamanda yaşanan orman yangınları sırasında Kaliforniya’daki evini tahliye etmek zorunda kalan ünlü oyuncu, 2024 seçimlerinde Kamala Harris’e destek verdiğini açıklamasından bu yana Trump’a yönelik sert eleştirileriyle dikkat çekiyor.
Ne Trump ne de Beyaz Saray, Harrison Ford’un açıklamalarına yanıt verdi.
TRUMP 60 MINUTES TV PROGRAMININ KONUĞU OLDU
Ross Douthat, *60 Minutes* programındaki röportajında Trump’a UFO’lar, din ve ölüm hakkında sorular yöneltti. Ancak Trump’ın özgür ve adil seçimleri baltalamaya yönelik çabaları ya da bu seçimlerle ilgili durmaksızın söylediği yalanlar hakkında tek bir soru bile sormadı.
DOUTHAT: Kişisel servetiniz 3 milyar dolar arttı.
TRUMP: Herkesinki öyle arttı.
DOUTHAT: Benim kişisel servetim 3 milyar dolar artmadı.
TRUMP: Hisse senedi alsaydınız keşke. Benim çok param var. Hem de sahip olabileceğimi hiç düşünmediğim kadar çok.
DEMOKRAT PARTİ İVEDİLİKLE TRUMP'IN EYLEMLERİNİ SORUŞTURACAK
Demokrat Partililier Donald Trump, ailesi ve yönetimini çevreleyen güçlü çıkar ağlarına yönelik kapsamlı soruşturmalar başlatmaya hazırlanıyor. Üstelik bu kez, Kongre denetim yetkisini kullanarak yanıt talep etme fırsatına sahipler.
Demokratlar Temsilciler Meclisi'nin kontrolünü ele geçirdiklerinde; Trump ailesinin ticari faaliyetleri, kripto para girişimleri, yurt dışındaki finansal bağlantıları ve olası çıkar çatışmaları ciddi bir incelemeye tabi tutulacak.
Robert Garcia ve Jamie Raskin gibi Demokrat Partili siyasetçiler mahkeme celpleri, halka açık oturumlar ve soruşturma yetkilerini kullanarak kayıtları gün yüzüne çıkarmaya ve ifade alınmasını sağlamaya hazırlanıyor.
Jack Smith, özel yetkili savcı olarak yıllar boyunca Trump'ın eylemlerini soruşturdu. Onun yürüttüğü çalışma, bağımsız soruşturmaların ve hesap verebilirliğin neden önemli olduğunu gözler önüne serdi.
