Cahil Cesareti

Hemen hemen hepimiz cahil cesaretinin ne olduğu konusunda bir fikir sahibiyiz. Ama minede tanımlamak gerekirse; “bir kişinin bir konu veya olay hakkında yeterli bilgi ve yeteneğe sahip olmamasına rağmen, aşırı bir özgüvenle risk alması, öne atılması ve kendini yetkin görmesi durumudur.”
Bu tür insanların temel özelliklerine gelince;
Bilmediğini Bilmeme: Kişi eksikliklerinin ve yetersizliğinin farkında değildir.
Yüksek Özgüven: Az bilgi veya deneyim kişiye sahte bir üstünlük hissi ve cesaret verir.
Haddini Bilmeme: Uzmanların yıllarca çalışarak elde ettiği birikimi hafife alır.
Eleştiriye Kapalı Olma: Hatalarını kabul etmez ve her konuda kesin yargılarla konuşur.
En ufak bir fikir veya duyum, kişide her şeyi bildiği inancını uyandırır. Çünkü beyin, kişinin kendi sınırlarını ve cehaletini tartacak üst biliş (metakognisyon) yeteneğinden yoksundur. Risklerin ve olumsuz sonuçların büyüklüğünü idrak edemez.
Bu konuda Lao Tzu diyor ki: “Bilmediğini bilmek en iyisidir. Bilmediği halde bildiğini sanmak, bir hastalıktır. “
Yine bu konuda Konfüçyus; “Gerçek bilgi, insanın neyi bilip, neyi bilmediğini bilmesidir.” Derken, bilmediğini bilmeyen ve “cahil cesaretine” sahip olan insanları da üstü örtülü biçimde eleştirir.
Cahil cesaretine sahip kişiler kibirlidir. Bu konuda Montaigne: “Kibir, insanın kendini olduğundan fazla görmesidir ve cehaletten doğar.” diyor.
En kötüsü de Yetkin olmayan bu tür kişilerin herhangi bir yerde yönetici pozisyonuna geldiğinde, riskleri öngörememesi ve yönettiği kurum ya da şirketi zarara uğratmasıdır.
Bu kişiler yönetici pozisyonuna geldiğinde, altlarındaki gerçek uzmanları ezmeye ve fikirlerini susturmaya başlar. Sadece kendi doğrusuna inandığı için, ekip çalışmasını tamamen baltalar ve toksik bir ortam yaratırlar. Kendi hatalarını asla kabul etmez, başkalarını suçlarlar.
Peki bu tür insanlar neden yüksek özgüvene sahip olup, hak etmedikleri yerlerde görev alırlar derseniz, size iki bilim insanın sözlerini yazabilirim:
“Bilgisizliğin verdiği güveni, bilgi hiçbir zaman verememiştir.” Diyor Charles Darwin.
Albert Einstein ise daha alaycı bir dil kullanır cahiller için:
“Cehalet ne güzel şey, her şeyi biliyorsun.” Diyerek, her şeyi bildiklerini sanan cahil cesaretine sahip insanları eleştirir! Haksız da değil!
Bu tür insanlar o kadar çoğaldı ki günümüz dünyasında, bilgiye ve uzmanlığa saygı kalmadı! O yüzden “cahil cesareti” olanlara, sınırlarını, geri bildirimle net bir şekilde göstermek zorundayız.