ABD'nde Altın Çağ Yerini Karanlık Çağa Bırakırken
5 milyar dolarlık serveti olan Josh Kushner (1985): Dev girişim sermayesi şirketi Thrive Capital'ın kurucu ortağıdır...
1 milyar dolarlık serveti olan Jared Kushner (1981) ise bir taraftan Arnavutluk'ta tatil köyü kurmaya çalışırken, bir taraftan Gazze'yi (Gaza) kumarhane, otel, genelev şehri haline getirme projesini geliştirmiştir...
Cumhuriyetçi Partili Başkan Donald Trump'ın damadının ailesi (Kushner'ler) servetlerini katlarken, ABD'nin ulusal borcu 40 trilyon doları aştı. Bu toplamın en az 12,3 trilyon doları (%30,75) Donald Trump'ın görevde olduğu 5 yıl 7 ay içinde oluştu.
Demokrat Partili Başkan Bill Clinton döneminde (1993-2001) ABD ekonomisinde net 22,7 milyon yeni istihdam yaratılmıştır. Bu sayı, tek bir başkanlık döneminde ulaşılan en yüksek istihdam artışlarından biri olarak Amerikan ekonomi tarihine geçmiştir.
Özel Sektör Ağırlığı: Yaratılan yeni işlerin yaklaşık %92'si (20,7 milyondan fazlası) özel sektörde gerçekleşmiştir.
Aylık Ortalama: Clinton'ın görev süresi boyunca ABD ekonomisi ayda ortalama 240.000'den fazla yeni iş üretmiştir.
İşsizlikte Büyük Düşüş: Göreve geldiğinde %7,5 civarında olan işsizlik oranı, dönem sonunda %4,0'e gerileyerek son 30 yılın en düşük seviyesine inmiştir.
En Uzun Ekonomik Büyüme: Clinton dönemi, Amerikan tarihinin (krizler dışındaki) en uzun kesintisiz ekonomik büyüme dönemlerinden birine (115 aydan fazla) sahne olmuştur.
Bütçe Fazlası: Uygulanan mali disiplin ve teknoloji sektöründeki (Dot-Com) büyüme sayesinde, ABD federal bütçesi uzun yıllar sonra ilk kez fazla vermiştir.
Siyasi Tartışmalar: Bill Clinton, katıldığı Demokrat Parti kongrelerinde bu veriyi sıkça kullanarak, kendi dönemi dahil olmak üzere Demokrat başkanlar zamanında cumhuriyetçilere kıyasla çok daha fazla istihdam yaratıldığını açıklamıştır...
Cumhuriyetçi Parti (GOP): ABD tarihinde bugüne kadar 19 farklı Cumhuriyetçi başkan görev yapmıştır. İlki 1861 yılında göreve gelen Abraham Lincoln'dür. Toplamda yaklaşık 90 yıldan fazla bir süre Beyaz Saray'ı yönetmişlerdir...
Demokrat Parti: ABD'nde tarih boyunca 16 farklı Demokrat başkan görev yapmıştır. İlki 1829 yılında göreve gelen Andrew Jackson'dır. Demokratlar toplamda yaklaşık 80 yılı aşkın bir süre iktidarda kalmıştır...
Donald Trump: "İstediğim ülkeyle, örneğin İsviçre gibi bir ülkeyle tüm iş ilişkilerimi kesme hakkına sahibim; ona seçkin bir ülke diyorlar ama ABD-İsviçre ticaretine yüksek gümrük vergileri uygulayarak son verebilirim...İsviçre artık işlevsel bir ülke olmayacak. ABD'nin sırtından geçinen İsviçre gibi 60 ülke var"
Trump şimdi de İsviçre ile takıntılı hale geldi ve bu ülkeye karşı tüm ticareti kesmekle tehdit ediyor, bu ülkenin ABD'nin sırtından geçinen asalak, sülük bir ülke olduğunu iddia ediyor...
Öte yandan Çin lideri Xi Washington'u 24 Eylül 2026'da ziyaret etmeye hazırlanırken, Çin, ABD'nin İran'a yönelik yaptırımlarını tanımadığını ve Çin'in bu hafta Başkan Trump tarafından başlatılan "ekonomik savaş" girişimlerine asla katılmayacağını duyurdu.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin:
"Doların dünya para birimi olarak kullanılması, Amerika Birleşik Devletleri'ne gerçekte kazanmadığı paraları kazandırıyor...Uzmanlar, ABD dolarının dünyanın para birimi olarak kullanılması sayesinde ABD'nin 10 trilyon dolar kazandığını tahmin ediyor. Bu, ABD'nin ürettiğinden daha fazla tükettiği anlamına geliyor.
Doların rezerv para olarak kullanılması Amerika Birleşik Devletleri'ne diğer ekonomileri kendi çıkarları için sömürmeye devam etme imkanı veriyor."
Önemli bir çağrı: Trump yönetiminin, Wisconsin'deki Chequamegon-Nicolet Milli Ormanı da dahil olmak üzere milyonlarca dönümlük milli ormanı yol yapımından, ağaç kesiminden ve diğer ticari gelişmelerden koruyan "Yolsuz Alanlar Kuralı"nı (Roadless Rule) yürürlükten kaldırma girişimine ilişkin kamuoyu görüşleri alınmaya başlandı.
ABD Tarım Bakanlığı (USDA), vatandaşların 2001 tarihli "Yolsuz Alanları Koruma Kuralı"nın yürürlükten kaldırılmasına ilişkin teklif hakkındaki görüşlerini bildirmelerine olanak tanıyan 30 günlük resmi bir kamuoyu görüşü süreci başlattı. Söz konusu teklif; Wisconsin'deki Chequamegon-Nicolet Ulusal Ormanı'nda yer alan yaklaşık 69.000 dönümlük alan da dahil olmak üzere, toplamda yaklaşık 45 milyon dönümlük yapılaşmamış ulusal orman arazisi üzerindeki federal kısıtlamaları kaldırmayı amaçlıyor.
KUSHNER AİLESİNİN YENİ ATAĞI
Spor tarihine geçen satış: Los Angeles Lakers rekor bedelle el değiştiriyor...
ABD'li iş insanları Josh Kushner ve Bob Iger, NBA ekiplerinden Los Angeles Lakers'ı 12,5 milyar dolarlık rekor bedelle satın alıyor. Anlaşma tamamlanırsa, bu spor tarihinde bir takım için ödenen en yüksek rakam olacak...
Josh Kushner ve Bob Iger, Los Angeles Lakers'ı 12,5 milyar dolar karşılığında satın alıyor. ESPN'de yer alan habere göre Kushner ve Iger, Lakers'ın çoğunluk hissesini elinde bulunduran Mark Walter'la anlaşmaya vardı. Kushner ve Iger yaptıkları açıklamada, "Dünyanın en ikonik spor kulüplerinden biri olan Los Angeles Lakers'ın yöneticisi olma fırsatından dolayı onur duyuyoruz. Jerry ve Jeanie Buss'ın liderliğine ve vizyonuna büyük saygı duyuyoruz. Uzun vadeli taahhüdümüz, bu temeli geliştirmek, en üst düzeyde rekabet etmek ve bu olağanüstü takıma, taraftarlarına ve Los Angeles şehrine hizmet etmektir" dedi.
Beyzbol takımı Los Angeles Dodgers'ın da sahibi olan ABD'li milyarder iş insanı Mark Walter, geçen yıl Lakers'ın çoğunluk hissesini, yaklaşık 10 milyar dolarlık bir anlaşmayla satın almış; anlaşma NBA yönetimi tarafından ancak Ekim ayında onaylanmıştı.
Mark Walter'ın telefon ve dizüstü bilgisayarına, vergi dolandırıcılığı iddiasıyla yürütülen bir soruşturma kapsamında FBI tarafından el konulduğu geçtiğimiz günlerde ortaya çıkmıştı.
Mark Walter anlaşmaya ilişkin yaptığı açıklamada, "Los Angeles Lakers'ın sahibi olmak büyük bir onurdu. Yanımda götüreceğim şey, bu takımı aile gibi gören topluluk, taraftarlar ve şehir olacak" ifadelerini kullandı.
Satışın NBA yönetim kurulu tarafından onaylanması gerekiyor ve bu süreç birkaç hafta sürebilir. Bir sonraki yönetim kurulu toplantısı önümüzdeki ay New York'ta yapılacak.
ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı Jared Kushner'ın kardeşi Josh Kushner, girişim sermayesi şirketi Thrive Capital'in kurucusu, Oscar Health'in kurucu ortağı ve başkan yardımcısı. 41 yaşındaki Kushner NBA takımlarından Miami Heat'te azınlık hissesine sahip ve daha önce Memphis Grizzlies'in de azınlık hissedarıydı. Kushner Lakers'ı satın alabilmek için Heat'teki hissesini satmak zorunda kalacak.
Kushner'in ismi, FIFA Başkanı Gianni Infantino'nun FIFA Forward Enterprise (FFE) iştirakı aracılığıyla erkekler ve kadınlar Dünya Kupası da dahil olmak üzere turnuvaların hisselerini satma projesiyle de gündeme gelmişti. Kushner’a ait Thrive Capital projenin potansiyel yatırımcılarından biri olarak gösteriliyordu. Infantino, gelen tepkilerin ardından projenin rafa kaldırıldığını açıklamıştı.
The Walt Disney Company'de 2005-2020 ve 2022-2026 yılları arasında iki ayrı dönemde CEO'luk görevini üstlenen 75 yaşındaki medya yöneticisi ve iş insanı Bob Iger, 2024 yılında eşi Willow Bay ile birlikte ABD Ulusal Kadınlar Futbol Ligi Angel City FC'nin çoğunluk hissesini almıştı.
KIZAMIK SALGINI
ABD'deki yerleşimlerin en az %75'i (her dördünden üçü), kızamığa karşı sürü bağışıklığını korumak için gereken %95'lik aşılama eşiğinin altına düşmüş durumdadır.Bu durum, ülkenin büyük bir kısmını salgınlara karşı savunmasız bırakıyor. Bağışıklama oranlarındaki bu yaygın düşüş, ülkenin son 35 yılda yaşadığı en ciddi kızamık salgını artışına zemin hazırladı. Halk sağlığı uzmanları bu savunmasızlık durumunu; artan aşı şüpheciliği, tıbbi gerekçelere dayanmayan muafiyetler ve Sağlık ve İnsan Hizmetleri (HHS) Bakanı Robert F. Kennedy Jr.'ın halk sağlığı politikalarıyla yakından ilişkilendiriyor.
ABD'de çocuk aşılama oranları pandemi öncesine göre önemli ölçüde düştü ve şu anda yerleşimlerin %70'inden fazlasındaki anaokulu sınıflarında kızamığa karşı toplumsal bağışıklık sağlanmamış durumda.
KAZAKİSTAN KIRGIZİSTAN'IN YAĞMURLARINI MI ÇALIYOR?
Kazakistan’ın bulut tohumlama programı, sınırlarının ötesinde dikkat çekiyor...
Kazakistan'ın Birleşik Arap Emirlikleri Ulusal Meteoroloji Merkezi iş birliğiyle başlattığı bulut tohumlama programı, bölgesel ekosistem dengeleri ve sınırı aşan su kaynakları yönetimi nedeniyle Orta Asya'da diplomatik bir tartışma alanı yaratmıştır.
Kuraklıkla mücadele amacıyla güneydeki Türkistan bölgesinde yürütülen bu yapay yağmur projesi, başta Kırgızistan olmak üzere komşu ülkelerde "bulut hırsızlığı" ve su döngüsünün bozulması endişelerini tetiklemektedir.
Kazakistan, kronik su kıtlığı ve çölleşme ile mücadele etmek amacıyla Mayıs 2026'da Orta Asya'nın ilk geniş ölçekli hava modifikasyon programını uygulamaya koymuştur.
Teknolojik Yöntem: Uçaklar aracılığıyla bulutlara sodyum klorür, potasyum klorür veya gümüş iyodür püskürtülerek su damlacıklarının ağırlaşması ve yağışa dönüşmesi sağlanmaktadır...
Beklenen Verim: Yağış miktarında %10 ila %20 arasında bir artış ve yıllık yaklaşık 75 milyon dolar ekonomik kazanç hedeflenmektedir
Bölgedeki nehirlerin ve su kaynaklarının ana kaynağı konumunda olan dağlık Kırgızistan, projenin ekolojik sonuçlarından endişe duymaktadır.
Kırgızistan eski Başbakanı Akylbek Japarov gibi figürler, atmosferik hareketlerin ulusal sınır tanımadığını vurgulamaktadır.
"Bulut Hırsızlığı" Endişesi: Kırgız yetkililer ve akademisyenler, Kazakistan'ın bulutları kendi semalarında erken yağışa zorlamasının, rüzgar koridoru üzerindeki komşu ülkelerin doğal yağış düzenini bozabileceğini ("yağmur hırsızlığı") iddia etmektedir...
Hassas Dağ Ekosistemi: Küresel ısınma nedeniyle zaten hızla eriyen Kırgız buzulları ve göllerindeki su dengesinin, yapay müdahalelerle daha da istikrarsızlaşabileceği belirtilmektedir
Hukuki Boşluklar: Uzmanlar, uluslararası hukukta yapay yağmur uygulamalarını doğrudan düzenleyen spesifik mekanizmaların bulunmamasının, gelecekte Orta Asya'da su odaklı diplomatik krizleri derinleştirebileceğine dikkat çekmektedir.
Kazakistan Meteoroloji Servisi (Kazhydromet) ve bağımsız uluslararası uzmanlar ise bölgesel tehdit iddialarının abartılı olduğunu belirtmektedir
Yeni Bulut Üretilmiyor: Uzmanlar, bulut tohumlamanın sıfırdan bulut yaratmadığını, yalnızca mevcut nem oranını yağışa dönüştürmeyi hızlandırdığını ifade etmektedir.
ALMAN BAŞBAKANI TOPAL ÖRDEK DURUMUNA DÜŞTÜ
Kişisel Destek Oranı: ARD-DeutschlandTrend anketine göre Başbakan-Şansölye Merz'in kamuoyu desteği tarihi bir düşüşle yüzde 13'e kadar inmiştir.
Hükûmet Memnuniyeti: Infratest dimap ve Politico verilerine göre, genel olarak Merz hükûmetinin performansından memnun olanların oranı sadece yüzde 15 (yaklaşık altıda biri) seviyesindedir
Muhalefetin Yükselişi: Başbakan Merz ve partisine yönelik azalan bu destekle eş zamanlı olarak, aşırı sağcı AfD partisi yüzde 27 oy oranına ulaşarak Merz'in liderliğindeki CDU/CSU ittifakının önüne geçmiştir.