Rekora Koşuyor!
Türk somonu rekora koşuyor… Türk somonunda hasatlar temmuz ayında bitti. Rakamlar sevindirici. Sahillerde kurulan çiftliklerde yılın ilk yarısında 32 bin ton Türk somonu üretildi. Türk somonu dediğimiz aslında alabalığın bir türü. Alabalığın belli bir süre iç sularda yetiştirilerek 400 gramdan sonraki boyutlarda Karadeniz'e indirilerek tuzlu suya geçişi ve oradan da 3-4 kiloya kadar büyütülmesi anlamına gelen bir üretim projesi. Türk somonuna Karadeniz'de yapılacak ek yatırımlarla 2035 yılına kadar 1 milyar doların üzerinde gelir bekleniyor.
Sevgili okurlar, balık ciddi bir besin kaynağı özellikle de dar gelirliler için ama şimdilerde maalesef dar gelirliler de bu önemli besin kaynağından mahrum kalıyor. Neyse ki çiftlik balıklarında Türkiye son yıllarda ciddi bir ivme yakalamış durumda. Türkiye’deki balık çiftlikleri sayesinde hem sofralarımıza balık alabiliyoruz hem de ülkemiz döviz kazanıyor.
Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği'nin Ocak-Haziran 2025 verilerine göre Türkiye'nin su ürünleri ihracatı, 2025 yılının ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4 artışla 974 milyon dolara ulaştı. Aynı dönemde miktar bazında ihracat ise yüzde 13 düşüşle 132 bin 500 bin ton olarak gerçekleşti.
Levrek Liderliğini Koruyor…
Su ürünleri ihracatının lideri levrek. Levrekte yılın ilk yarısında yüzde 10 artışla 303 milyon dolar, çipurada yüzde 8 artışla 273,7 milyon dolar ihracat yapılırken Türk somonu, aynı dönemde yüzde 17 artışla 217 milyon dolar döviz getirisi sağladı. Türk somonu bu performansıyla 2025 yılının ilk yarısında sektörün ihracat artış rekortmeni oldu. Bu yüzden başlıkta da ‘Türk somonu nereye koşuyor!’ diye yazdım. Evet Rekora koşuyor. Veriler yakın zamanda ihracat liderliğini de kapacağını gösteriyor. Gelin biz rakamlara devame edelim: Yılın ilk yarısında 78 ülkedeki sofralara su ürünlerini gönderen sektörün ihracatında Rusya Federasyonu ilk sırada yer alırken bu ülkeyi İtalya, Hollanda, Yunanistan ve İngiltere izlemiş.
Sektörün ihracat performansını değerlendiren Türkiye Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Sinan Kızıltan, sektörün 2025 sonu için hedeflediği 2 milyar dolarlık ihracat rakamını yakalayacağına inandıklarını belirtti.
Sevgili okurlar; Türkiye'de yaklaşık 2000 balık çiftliği bulunuyor. Binlerce ailenin geçimini sağladığı büyük bir sektörden bahsediyoruz. Bu sektörün sürdürülebilir olması için yatırım şart. Yeni potansiyel alanların belirlenmesi ve bu potansiyel alanların gerçekten üretim yapacak olan, yatırımcı olan kişilere tahsis edilmesi çok önemli. Eskiden korku ile bakılan bu sektör artık yatırımcıların da iştahını kabartıyor. Sadece iç pazar değil ihracat olarak da balıklarımız ciddi talep görüyor. Öyle ki; yılın ilk yarısında 217 milyon dolarlık Türk somonunu ihracatı yapılmış durumda. Üstelik bunun yaklaşık 151 milyon dolarlık bölümünün Rusya Federasyonu'na yapılmış bu ülkeyi Belarus ve evet sıkı durun Japonya izlemiş. Balığın dünya devi, markası Japonya’ya bile balık satıyoruz. Bizden korkulur doğrusu…