Antalya'ya Tren Geliyor...
Antalya’da bir koca asırdır aynı hayal konuşuluyor: Demiryolu...
Antalya’nın demiryolu ağına bağlanmasıyla ilgili ilk habere, arşivlerde 1924 yılında bir yerel gazetenin manşetinde rastlıyoruz:
“Antalya’ya tren geliyor...”
Aradan tam 102 yıl geçmiş olmasına rağmen, bugün hâlâ aynı cümleyi konuşuyor olmamız, aslında Antalya’nın demiryolu özleminin ne kadar eski ve köklü olduğunu gösteriyor.
Antalya’nın raylı sistem serüvenine baktığımızda, kentteki ilk uygulamanın 1999 yılında başladığını görüyoruz. Dönemin Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı Sayın Hasan Subaşı tarafından Müze-Zerdalilik arasında hizmete alınan Nostaljik Tramvay, Antalya’nın raylarla tanışmasının ilk adımıydı.
Belki Almanya’dan gelen, daha önce kullanılmış bir sistemdi. Ama Antalya için anlamı çok daha büyüktü. Çünkü Antalya bir ilki yaşıyordu.
Kentte büyük bir heyecan ve sevinç yaratmıştı. Yıllardır tren özlemi çeken Antalyalılar için nostaljik tramvay, yalnızca bir ulaşım aracı değildi. Rayların üzerinde ilerleyen o araçla şehri gezmek, Antalyalılar için adeta ayrı bir keyifti.
Belki de tramvayın kendisinden çok, “Antalya’da artık raylar var” duygusu önemliydi.
Elbette o dönemde nostaljik tramvay projesi hayata geçirilmeden önce kentin siyasi aktörleri başta olmak üzere, ulaşım esnafından mühendislik çevrelerine, şehir plancılarından tarih ve kültür varlıkları uzmanlarına kadar pek çok kesimin konuyu değerlendirdiğini düşünüyoruz.
Nostaljik bir sistem yerine, kentin ulaşım sorununa daha fazla katkı sağlayacak modern bir raylı sistem kurulması gerektiği de mutlaka tartışılmıştır.
Ancak o günün ekonomik şartları, yatırım maliyeti, ulaşım ihtiyacı ve kamusal fayda gibi birçok unsurun masaya yatırıldığı da açıktır. Daha farklı farklı ne gibi fikirler vardı bilmiyoruz. Ama bildiğimiz bir şey vardı. Aradan geçen 75 yıl sonra gazete manşetlerinde şu başlık vardı;
“Antalya’ya tren geliyor...”
Antalya, 2009 yılında Kepezaltı’ndan Meydan’a uzanan yeni raylı sistem hattıyla tanıştı.
Dönemin Büyükşehir Belediye Başkanı Sayın Menderes Türel, siyasi açıdan kendisine maliyet oluşturabileceği yönündeki tartışmalara rağmen projeyi hayata geçirdi.
O günlerde tramvay hattı ve beraberindeki düzenlemeler kentte ciddi tartışmalara da neden olmuştu. Şarampol Caddesi’nin trafikten arındırılması ve yayalaştırılması özellikle esnaf açısından farklı değerlendirmelere konu olmuştu.
Kent adeta raylarla yeniden şekilleniyordu. Acaba bu durum bir belediye başkanının seçim kaybetmesine sebep oldu mu? Bilmiyoruz. Ama bildiğimiz bir şey vardı. 85 yıl sonra gazetelerin sayfalarında aynı cümle vardı:
“Antalya’ya tren geliyor...”
Antalya’nın Expo 2016’ya ev sahipliği yapacak olması, raylı sistem yatırımlarının da önünü açtı. Meydan’dan Havalimanı ve Aksu’ya uzanan 2. etap raylı sistem hattı hizmete girdi. Artık tramvay, Antalya’nın ulaşım yükünün önemli bir bölümünü taşıyordu.
Üstelik yeni hatların da planları yapılıyordu. Lara’dan Konyaaltı’na, Varsak’tan Üniversite’ye, Döşemealtı’ndan Kundu’ya kadar Antalya’yı demir ağlarla buluşturacak projeler konuşuluyordu.
Dönemin Büyükşehir Belediye Başkanı Sayın Menderes Türel’in ikinci döneminde bu kez 3. Etap Raylı Sistem Projesi gündeme geldi.
Varsak’tan Üniversite’ye uzanan hattın yapımına başlandı. Hattın önemli bir bölümü tamamlandı. Yerel seçimlerde yeniden aday olan Sayın Türel seçimi kaybetti.
Büyükşehir Belediye Başkanı seçilen Sayın Muhittin Böcek döneminde proje tamamlandı. Böylece 3. Etap Raylı Sistem hizmete girdi.
Raylı sistem yatırımlarının seçim sonuçları üzerindeki etkisi oldu mu? Bilmiyoruz. Ama bildiğimiz bir şey vardı. Gazetelerde 95 yıl öncenin manşeti değişmemişti.
“Antalya’ya tren geliyor...”
Bugün Lara, Konyaaltı ve Döşemealtı yönlerinde raylı sistem projeleri konuşuluyor.
Antalya Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Sayın Büşra Özdemir yeni etap raylı sistemin yapımı için büyük çaba sarf ediyor.
Elbette bütün bunların gerçekleşebilmesi için en önemli meselelerden biri finansman ve yatırım onayları. Yatırımlar hangi takvim içerisinde hayata geçecek? Bunların cevabını şimdilik bilmiyoruz.
Ama bizim bildiğimiz bir şey var:
102 yıl önceki manşet hâlâ yaşıyor.
“Antalya’ya tren geliyor...”
Gelelim son günlerde Antalya’nın gündemini oldukça meşgul eden Nostaljik Tramvay meselesine...
Müze-Zerdalilik hattında seferlerin durdurulmasıyla ilgili kamuoyunda çeşitli senaryolar konuşuluyor. Gürültü kirliliğinden tarihi yapılara zarar verdiği iddialarına kadar birçok gerekçe dile getiriliyor.
Ancak henüz Antalya Büyükşehir Belediyesi tarafından resmi ve ayrıntılı bir açıklama yapılmadan, bu iddialardan herhangi birini kesin gerekçe olarak kabul etmek doğru olmaz.
Dolayısıyla Nostaljik Tramvay seferlerinin neden durdurulduğunu şimdilik bilmiyoruz.
Fakat bildiğimiz bir şey var:
Antalya’nın raylarla olan hikâyesi devam ediyor.
Ve 102 yıl önce gazetelerde yer alan o cümle, bugün de karşımızda duruyor:
“Antalya’ya tren geliyor...”
Belki de Antalya’nın asıl beklediği haber, artık “Antalya’ya tren geliyor” değil, “Antalya’ya tren geldi” haberi...
Temennimiz odur ki;
Aradan geçecek birkaç yıl sonra, 6 Mart 2030’da...
Atatürk’ün Antalya’ya gelişinin 100. Yılında...
Gazetelerin manşetlerinde artık şu cümleyi okuyalım:
“ANTALYA’YA TREN GELDİ...”
Belki o gün, Antalya’nın yüz yıllık demiryolu özlemi de sona ermiş olacak. 1924’te başlayan bir hayal, 2030’da gerçeğe dönüşecek.
Ve belki de o gün Antalya’da insanlar, trenin düdüğünü duyduklarında yalnızca bir ulaşım aracının gelişini değil, bir asırlık bekleyişin sona erişini dinleyecekler.
Bir başka yazıda buluşuncaya kadar...
Kalın sağlıcakla.
