Krizler çağında çocuk olmak
Krizler çağında yaşamak dahası yaşamak zorunda kalmak çok zor. Peki ya çocuk olmak? Ne talihsiz bir nesil maalesef…Hiçbir şey düşünmeden çocukluk hayalleri ve oyunlarıyla büyümeleri gereken nesil maalesef ülkedeki krizler nedeniyle yok olmanın eşiğinde. İstanbul Bilgi Üniversitesi tarafından TÜBİTAK desteğiyle yürütülen “Krizler Çağında Çocuk Olmak” adlı araştırma sonuçları çok çarpıcı verilerle dolu. Bugün çocukların en önemli gördüğü tehdit; deprem, orman yangını gibi doğal afetlerin ardından İŞSİZLİK, YOKSULLUK ve SALGIN HASTALIK geliyor. Bir çocuğun derdi nasıl işsizlik, yoksulluk olabilir ki! Ama evin içinde, sokakta, okulda, televizyonlarda, sosyal medyada ‘ekonomik zoruluklar’ konuşulursa sonuç bu olur…
Sevgili okurlar, gelin bugün bu rapor üzerinden Türkiye’de bir çocuğun iyi olma halini irdeleyelim. Maddi durum, sağlık, eğitim, risk ve güvenlik, barınma veçevre ve “dijital” boyutlarıyla… Covid-19 salgını ile oluşan ‘Pandemi’ süreci yeni bir dünya düzeni yarattı. Tüm dünyayı etkileyen bu salgın en çok çocukları etkiledi. Salgını sonrası ekonomi, sağlık, göç, iklim gibi çoklu krizlerin ve afetlerin yarattığı belirsizlik ortamı ve teknolojik değişimler çerçevesinde, Türkiye’de çocuğun iyi olma hali neredeyse ortadan kalkmış durumda.
Çocukların Gelecek Kaygısı Var!
Türkiye genelinde 11-18 yaş arası çocuklar ve ebeveynlerini kapsayan 1500 hanelik ve 29 ilde gerçekleşen TÜBİTAK destekli bu proje ülkemizdeki çocukların geldiği durumu açık bir şekilde ortaya koyuyor. Nasıl mı? Bir defa çocuklar da aynı büyük insan gibi en çok işsizlik, yoksulluk ve deprem gibi korukulara sahipler. Araştırmaya göre; görüşülen çocukların dörtte üçü ekonominin durumundan veya aile bireylerinden birinin başına kötü bir şey gelmesinden kaygı duymakta. Gelecekle ilgili planlarının gerçekleşmeyeceğinden ve COVID-19 benzeri bir pandemiden kaygı duyan çocukların oranıysa %63. Çocukların önemli kaygı kaynaklarından biri de sınavlarında (%63) ve derslerinde başarısız olmak (%60). Çocuklar arasında sıkça karşılaşılan diğer kaygılar da aile bireylerinden birinin işsiz kalması (%57) ve arkadaşsız kalmak (%55)
Çocuklar Çalışmak Zorunda!
Araştırmaya göre çocukların %32’si kendilerine ait bir odanın olmadığını, %19’u evde bahçe ya da balkon olmadığını, %11’i evlerinin kalabalık olduğunu, %10’u evlerinin ısınmadığını ve %7’si evlerinin aydınlık olmadığını belirtmekte. Kıymetli okurlar sıkı durun şimdiki veriler hepimize bir tokat gibi gelecek. Araştırma çalışması sırasında görüşülen çocukların %11’i bir şekilde çalışmak zorunda olduklarını ifade etmişler. Çalışan çocukların oranı erkek çocuklar arasında %13’ken, kız çocuklar arasında %7. Yaş ilerledikçe bu oran artıyor 15-18 yaş arasındaki çocukların %19’u çalıştığını söylüyor. Çalışan çocukların önemli bir kısmı dükkanda çalışırken (%53), fabrikada çalışanların oranı %20. Çocukların haftada ortalama çalışma günlerinin düzensiz olduğu ve çalıştıkları zaman da çoğunlukla 8-11 saat çalıştıkları da araştırma çalışması bulguları arasında. Ortalama haftalık kazançları 2000 TL ve altı, yani asgari ücretin yaklaşık yarısıyken; çalışmalarının en önemli sebebi olarak harçlıklarını çıkarmak (%54), ailelerine destek olmak (%47) ve meslek öğrenmek (%39) geliyor.
Dijital Hayata Bağlılar!
Günümüzün çocuklarının en büyük tutkusu dijital hayatta. Kim bilir belki onları hayata tutan, bu sorunlardan uzak tutan belki de bu. Gümüzdeki çocukların %95’i interneti düzenli olarak kullandığını söylemekte. En yaygın kullanılan sosyal medya aracı Youtube (%92). Instagram ise %84 oran ile onu takip ediyor. TikTok kullandığını söyleyen çocukların oranı %55’te kalırken, X (Twitter) kullanımı %46, Snapchat kullanımı ise %42.
