Soğan Aşı
Soğan, geleneksel Türk mutfağının vazgeçilmezidir… Kış aylarında mercimek çorbasının, kuru fasulyenin iştah açıcısı, kebaptan lahmacuna, menemenden salataya baş aktörüdür. Hatta kimi yörelerde soğan yahnisi olarak bilinen, bizim Urfa’da ‘Soğan Aşı’ olarak adlandırılan yemeği de yapılır.
Öyle ki, damağımızın lezzeti hayatımızın çeşnisidir. Asırlar boyu sofralarımızın baş tacı olan soğanla ilgili atasözlerimiz, deyimlerimiz bile vardır…
Örneğin; bulunulan görevde yetkin ve saygın olunması anlamında “Baş ol da istersen soğan başı ol" diye öğüt veririz.
Herhangi bir suç isnat edildiğinde kendinden emin olan kimse; "Soğan yemedim ki ağzım koksun" der…
Soğanla ilgili en bilinen deyimi ise eski Genel Kurmay Başkanlarından Hilmi Özkök söylemişti.
Yıllar önceydi…
Ergenekon, Balyoz gibi ‘’kumpas davalarla’’ Türk Silahlı Kuvvetlerimizin yıpratılmaya çalışıldığı, Atatürkçü subaylarımızın zindanlara atıldığı günlerde Özkök Paşa’ya ifade verip vermeyeceği sorulduğunda; "Kasaptaki ete soğan doğramam. Günü gelirse, bakılır" demişti.
Anlayacağınız, soğan sadece sofralarımızın değil günlük hayatımızın da önemli bir parçasıdır.
Zenginlerin ağzının tadı, fakir fukaranın ise en temel besin kaynaklarından biri olan soğan son günlerde öyle bir zamlandı ki; tadımız tuzumuz kaçtı!
Geçen hafta pazarda 70 liraya satılıyordu bu gidişle 100 lira olursa şaşırmayacağız!
Ülke ekonomisinin en net fotoğrafıdır; Soğan!
Dünyanın sayılı üreticilerinden biriyiz. Mümbit Anadolu topraklarında en kalitelisi yetiştiriliyor. Ancak, soğanı eken de dertli, satanda da dertli, yiyen de!
Nasıl dertli olmasın ki?
Düşünün, çiftçi bismillah tohum almak için kredi çekiyor… Traktörü zaten bankaya ipotekli. Mazot fiyatları her gün artıyor… Sulama için enerji maliyetleri, işçilik giderleri, ambalaj, nakliye…
Bir yıllık emeğine karşılık ürettiği soğanın ‘’cücüğü’’ kadar bile kar elde etse şükrediyor neredeyse…
Ülke ekonomisinin içler acısı halidir; Soğan!
Yüksek enflasyon ve faiz sarmalıyla geldiğimiz nokta budur!
Oysa, taa 5 yıl önce yaptığı konuşmada ne demişti Sayın Cumhurbaşkanımız?
"Beraber yürüdüğümüz arkadaşlarımızdan faizi savunanlar, kusura bakmasınlar. Bu yolda ben, faizi savunanla beraber olamam, olmam. Bu görevde olduğum sürece faiz ve enflasyonla mücadelemi sonuna kadar sürdüreceğim. Bu konuda nas ortada. Nas ortadayken sana, bana ne oluyor?"
Nas ortada ama vatandaşı geçtim devletin kendisi de faiz sarmalına düşmüş, kurtulamıyor!
Hazine ve Maliye Bakanlığı geçtiğimiz hafta 2026’nın ilk 6 ayına ilişkin bütçe gerçekleşmesini açıkladı. Ocak-Haziran döneminde devletin faiz ödemesi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 31,7 artarak 1 trilyon 464 milyar TL’yi bulmuş.
Yani; her ay 244 Milyar, her gün 8 Milyar 133 Milyon, her saat başı 339 Milyon lira faiz ödüyoruz.
Gündüzü geçtim, gece uykumuzda rüya görürken bile tam gaz faiz ödemesi devam ediyor!
Emekliye, memura, asgari ücretliye bulunamayan kaynaklar faize gani gani var!
Devlet-Millet, yüksek enflasyon, borç ve faiz sarmalının içine düşmüşüz…
Yer altı, yer üstü tüm kaynaklarımızın neredeyse tamamını sattık, tüm iratları ipotek verdik ama bir türlü kurtulamadık borçtan ve faiz yükünden...
Ne demişti Sayın Cumhurbaşkanımız?
‘’Verin yetkiyi, görün etkiyi!’’
Verdik yetkiyi, gördük etkiyi Elhamdülillah!
Türkiye Yüzyılında, Duyun-u Umumiyeyi yaşıyoruz adeta!
Sürdürülebilir bir durum değildir bu ekonomik tablo.
Nereye kadar gideceğini de başta çok değerli Hazine ve Maliye Bakanımız olmak üzere kimsecikler kestiremiyor!
Sayın Hükumetimizin soğandaki fahiş fiyat artışına karşı bulduğu çözüm ne peki?
Çiftçiyi aşırı girdi maliyetlerinden kurtarmak için gerekli tedbirleri alması gereken ekonominin patronları ne yapıyor sizce?
Faizleri mi indiriyor? Enerji maliyetlerini mi azaltıyor? Ucuz maliyetli finansman mı sağlıyor?
Hayır!
Ticaret Bakanlığı soğan fiyatlarındaki fahiş artışa çözüm için alel tecel yaptığı düzenlemeyle kuru soğan ithalatında gümrük vergisini yüzde 49,5’tan yüzde 5’e düşürdü.
Sayın Hükumetimiz, her zamanki gibi işin kolayını bulmuş, ithalatla piyasa fiyatlarını kontrol altına almaya çalışıyor.
Gariban çiftçimizin soğanı isterse çürüsün, dışarıdan alıp fiyatları düşürelim yeter!
Üretme… Dışarıdan satın al! Borçlan... Nasıl olsa borç yiğidin kamçısıdır değil mi?
Biz yiyelim soğanı, yıllarca faiziyle ödesin yurdumun garibanı!
Milyonlarca dolar başka ülkelerin çiftçisini zengin edecek, ithalat lobileri ciddi kazançlar sağlayacak, olan yine Amasyalı, Bursalı, Çorumlu soğan üreticisine olacak!
Yazık, hem de çok yazık!
Soğan mevzusunu açmışken, aklıma büyük ozanımız Mahzuni Şerif’in "Yiğit muhtaç olmuş kuru soğana" türküsü geldi…
Mahzuni Şerif, yoksulluğu, toplumsal adaletsizliği sorgulayıp derin bir sitemi ve çaresizliği ifade ederek yazmış bu anlamlı türküyü…
Mevlâm gül diyerek iki göz vermiş / Bilmem ağlasam mı ağlamasam mı
Dura dura bir sel oldum erenler / Bilmem çağlasam mı çağlamasam mı
Yoksulun sırtından doyan doyana / Bunu gören yürek nasıl dayana
Yiğit muhtaç olmuş kuru soğana / Bilmem söylesem mi söylemesem mi
Mahsuni Şerif'im dindir acını / Bazı acılardan al ilacını
Pir Sultanlar gibi dar ağacını / Bilmem boylasam mı boylamasam mı
1970’li yılların yokluk ve ekonomik zorluklarını yüreğinden gelen sesle notalara döken Mahzuni Şerif nereden bilirdi ki, 50 yıl sonra hem de Türkiye Yüzyılında aynı yoksulluğu ve sorunları yaşayacağımızı…
Söz soğandan açılmışken… Bizim Urfa’da kış aylarında kuzu etiyle yapılan ve çok sevilerek yenilen ‘’Soğan Aşı’’ vardır. Gerçi, kuzu kuşbaşının kilosu 1200 lirayı aşmışken, soğan fiyatları da almış başını gitmişken fakir fukaranın yapması da yemesi de çok zor ama yine de söyleyeyim…
Urfalılar soğan aşına kaşık sallarken aklını başına topla anlamında; ‘’Soğan aşı pişir, akli başıya döşür’’ der!
Siz siz olun milleti soğanın cücüğüne muhtaç hale getirenlerden seçimde hesap sormak için; soğan aşı pişirin, aklınızı başınıza döşürün!
Yoksa, rüyanızda bile zor görürsünüz soğan aşını!
