Enerji yoksulluğu çekiyoruz
Ülke olarak çektiğimiz yoksulluklar azmış gibi bir de buna ‘Enerji Yoksulluğu’ eklendi. Peki nedir enerji yoksulluğu? Enerji yoksulluğu; yeterli, güvenilir, maliyeti karşılanabilir, kaliteli ve çevresel açıdan sağlıklı enerjiye erişememe olarak tanımlanıyor.
Bir hane gelirinin yüzde 10’undan fazlasının doğalgaz, elektrik gibi enerji harcamalarına veriyorsa o haneye ENERJİ YOKSULU deniyor.
Yapılan araştırmalar hanelerin en az üçte birinin enerji yoksulu olduğunu hatta bu oranın yoksul semtlerde %50’ye ulaştığını gösteriyor. Yani evi ısıtmak ve serinletmek zengin işi…
Sevgili okurlar; kış ayları iyiden iyiye kendini hissettirmeye başladı. Buna ek olarak Türkiye’de şiddetini her geçen gün artıran iklim değişikliği, büyüyen ekonomik eşitsizlikler, yüksek enflasyon ve konutların düşük enerji performansı ısınmayı ciddi bir sorun haline getirmeye başladı. Yani hepimiz bu yokluğu çekiyor ama adını koymuyorduk. Çok şükür ona da bir ad koymuşlar ‘Enerji Yoksulluğu’…
Isınmak Zengin İşi…
Bizi bu yeni yoksullukla tanıştıran dahası raporla belgeleyen derneğin adı ‘Mekanda Adalet Derneği’. Kentsel politikalar ve çevre adaleti çalışmalarıyla bilinen Mekanda Adalet Derneği, enerji yoksulluğunun boyutlarını ilk kez ortaya koyan çok yerinde bir rapor hazırlamış. Rapor İstanbul’un Maltepe ilçesin yapılmış. Bu ilçe özel olarak seçilmiş. Kendimde uzun yıllar İstanbul’da yaşamış biri olarak Maltepe için Türkiye’nin aynasıdır diyebilirim. Yani bizim Muratpaşa ilçemiz gibi her gelir grubundan insanların olduğu bir ilçe. Gelelim rapora; yürütülen araştırmaya göre hanelerin %31,8’i enerji yoksulu. Düşük gelirli mahallelerde enerji yoksulluğu %50’ye yaklaşırken haneler kalabalıklaştıkça enerji yoksulluğu da şiddetleniyor; dört kişi ve üzeri hanelerin %36,5’i enerji yoksulu.
Kıymetli okurlar; aşırı sıcak ve soğuklara karşı serinlemek veya ısınmak bir hak meselesi olmasına rağmen rapora göre artık insanlar evlerini yeterince ısıtmak veya serinletmeyi artık “zengin işi” olarak nitelendiriliyor. Öyle ki; hanelerin %38,8’i imkân olsa evini daha fazla ısıtmak istediğini belirtiyor. Enerji yoksulu hanelerde bu oran %82,2’e kadar yükseliyor. Ayrıca hanelerin %16’sı yalıtım ihtiyacını bildiğini ancak bunu karşılayamadığını ifade ediyor. Araştırma, ilçede enerji maliyetlerinin haneler üzerindeki baskısını çarpıcı şekilde ortaya koyuyor.
Gelelim ısınma maliyetlerine, rapor gelir gruplarına göre bunu da belirlemiş. Üst gelir grubunda aylık ortalama ısınma gideri 3.745 TL, elektrik gideri 1.208 TL. Alt ve orta gelir gruplarında ısınma maliyeti 2.319–2.403 TL, elektrik gideri ise 816–862 TL arasında. Bu durum özellikle alt-orta gelir grubundaki hanelerin enerji giderlerinde zorunlu kısıntılara gittiğini gösteriyor.
Peki Siz Enerji Yoksulu Musunuz?
Enerji yoksulluğu endeksi aşağıdaki sorularından herhangi birine ‘evet’ cevabı vermiş kişilerden oluşuyor. Acaba siz enerji yoksulu musunuz? Sorular aşağıda…
-Bir hane gelirinin yüzde 10’undan fazlasının doğalgaz, elektrik gibi enerji harcamalarına veriyorsa o haneye enerji yoksulu denir. Kendi bütçenizi düşününce haneniz enerji yoksulu sayılır mı?
-Son 12 ay içerisinde doğalgaz, kömür gibi ısınma giderlerinizi karşılayamadığınız ya da ödemesini geciktirdiğiniz oldu mu?
-Son 12 ay içerisinde elektrik faturanızı ödeyemediğiniz ya da geciktirdiğiniz bir dönem oldu mu?
-Son 12 ay içerisinde enerji maliyetlerini karşılamak için kamu kurumlarından destek aldınız mı?