Kıskançlık ve Yıkıcı Etkileri

İnsan doğasında var olan “kıskançlık” duygusu, ilişkilerde dozunda olduğunda sahiplenme hissi yaratsa da aşırıya kaçtığında ilişkiyi yıpratan psikolojik bir kriz haline gelebilir. Temelinde yatan “güvensizliğin” kökenlerini bilmek ve doğru yöntemlerle yaklaşmak, bu sorunu çözmenin anahtarıdır. Kıskançlığın pek çok psikolojik temeli vardır; “Yetersizlik hissi”, “geçmiş travmalar”, “bağlanma stilleri”, “düşük öz saygı” bunlar arasındadır.
Kıskançlığın ilişkilerdeki yıkıcı etkileri, öyle kolay kolay geçmez. Çünkü, neden olduğu; “güven kaybı”, “iletişim kopukluğu”, “duygusal mesafe” ve “manipülasyon” etkilerini silmek mümkün değildir!
SİYASİ KISKANÇLIK
Kıskançlık sadece ikili ilişkilerde olmaz, çeşitleri vardır. Bunlardan biri de “SİYASİ KISKANÇLIK” tır. Üstelik “siyasi kıskançlığın” hem parti içi dinamiklere hem de seçmen davranışlarına olan etkileri, bir ülkenin tüm siyasi iklimini kökten değiştirebilir.
Siyasi kıskançlık, parti içi demokrasinin önündeki en büyük engellerden biridir ve genellikle şu krizleri tetikler:
•    Genç ve popüler figürlerin tasfiyesi
•    Klikleşme ve hizipçilik
•    Liyakat yerine sadakat
•    Parti içi bölünmeler
Siyasiler arasındaki bu çekememezlik ve hırs dalgası, aynen seçmen tabanına da yansır ve toplumsal algıyı doğrudan şekillendirir. Seçmende de “Kutuplaşmanın kemikleşmesine,” “Siyasete karşı güvensizlik duyulmasına”, “yıkıcı bir seçmen psikolojisi oluşmasına”, ve “algı yönetimine açık seçmenler” yaratılmasına neden olur.
Siyasi kıskançlık, yapıcı bir rekabete dönüşmediğinde, enerjinin halka hizmete değil, birbirini aşağı çekmeye harcaması sonucunu doğurur. Sonuçta kazanan hiçbir siyasi aktör olmaz; kaybeden her zaman ülkenin demokrasisi, ekonomisi ve toplumsal huzuru olur!
Siyasi kıskançlığın yarattığı bu büyük tahribatı engellemek için, kurumsal mekanizmalar şarttır. Bunlar arasında:
•    Sıkı Dönem Sınırları: Liderlik ve milletvekilliği için net dönem sınırları (örneğin en fazla 2 dönem) getirilmelidir.
•    Ön Seçim Mekanizması: Adayların genel merkez veya tek bir lider tarafından değil, parti üyelerinin oylarıyla, ön seçimle belirlenmesi gerekir. Bu sayede popüler figürlerin, lider kıskançlığı yüzünden, tasfiye edilmesinin önüne geçilir.
•    Şeffaf Performans Kriterleri: Parti içi yükselmeler, liderin kişisel rızasına değil; somut başarılara, projelere ve saha çalışmalarına bağlanmalıdır. Liyakat esas alındığında, kıskançlık zemin kaybeder.
•    Bağımsız Etik Kurulları: Parti içinde rakiplerini karalayan, dezenformasyon yayan veya klikleşme yaratan kişileri denetleyen ve cezalandıran, tarafsız etik kurulları oluşturulmalıdır.