Bir Devrin Jönü KADİR İNANIR’a Veda
Türk sinemasının efsane ismi Kadir İnanır 77 yaşında hayatını kaybetti. 1970’lerden itibaren milyonların gönlünde taht kurdu. Sert bakışları, doğal oyunculuğu ve büyüleyici sesi ile unutulmaz oldu. 180’dan fazla filmde rol alan İnanır; aksiyon, dram, romantik… Konu ne olursa olsun, her karaktere ruhunu kattı, Türk sinemasına unutulmaz eserler bıraktı. Kadir İnanır sıradan bir oyuncu değildi. Toplumsal konulara duyarlıydı, ilkeleri vardı, taviz vermezdi. Sanata ve seyircisine daima saygılıydı. O, sadece filmleriyle değil duruşuyla, sözleriyle insani yanıyla da iz bıraktı. Kısaca sadece bir aktör değil Yeşilçam’ın efsanesiydi. Son yılları sağlık sorunları ile geçen usta sanatçı maalesef hayata tutunamadı ve geçtiğimiz günlerde aramızdan ayrıldı. Perde kapanmış olabilir ama ışığın hiç sönmeyecek Kadir İnanır!
Selvi Boylum, Al Yazmalım (1977) ve Bir Yudum Sevgi (1984), Ah Güzel İstanbul (1981), Kırık Bir Aşk Hikayesi (1981) ve Amansız Yol (1985), Yılanların Öcü (1985), Tomruk (1982), Sen Türkülerini Söyle (1986), Katırcılar (1987), Suçumuz İnsan Olmak (1986), 72. Koğuş (1987), Dikenli Yol (1986), Yedi Uyuyanlar (1988), Tatar Ramazan (1990), Tatar Ramazan Sürgünde (1992), Komser Şekspir(2000), Gönderilmemiş Mektuplar(2003) filmlerinden sadece bazıları Kadir İnanır’ın…
Sevgili okurlar ülkemizin en özel değeri olan Yeşilçam’dan yine bir yıldız daha kaydı. Hem de ne yıldız. Kadir İnanır sadece bir sinema aktörü değildi. Nevi şahsına münhasır çok özel bir isimdi. Onun değerini maalesef zamanla daha iyi anlayacağız çünkü yeni nesil sinemamızda ne kadar üst düzey oyuncu varsa hiçbiri toplum için ağzını açmıyor, rest çekmiyor, tepki vermiyor… İşte o bu yüzden Kadir İnanır çok önemli bir isimdir Türk sineması için, ezilen Türk insanı için…O özellikle 80’li ve 90 yıllarda çevirdiği filmlerle toplumun kanayan yaralarına parmak basan vicdanların sesi haline gelen bir isim olmuştu. Oynadığı filmlerde sadece rol yapmıyor adeta yaşıyordu.
KADİRİZM…
Kadir İnanır, Türkiye sinemasının en tanınmış, en sevilen ve en saygın sanatçılarından biri olduğu tartışmasızdır. Hassas duruşu, mertliği ve toplumsal sorunlara olan hassasiyeti onu sadece bir sanatçı değil milyonların gönlünde en tepeye çıkmasını sağlamıştı.
Oynadığı rollerle toplumdaki insanlara ayna tutan Kadir İnanır, sadece sanatçı kimliğinin değil, aydın ve vicdanlı bir insan olmanın da sorumluluğunu da alan bir sanatçıydı. Duruşuyla birçok insanın içinde bir ateş yakmış bir isimdir. İnsanlar onula birlikte baskıya, zorbalığa baş kaldırmış, masaya yumruğunu vurmuş haksızlığa boyun eğmemişti. Kısaca o Türkiye’nin ağır abisiydi. Öyle ki KADİRİZM diye bir tabiri de ülkemize kazandırmıştı.
Özetle Kadir İnanır, sadece Türk sinemasının yakışıklı bir jön değildi zaten o jön kalıbını kıran bir isimdi. Türk toplumunun sosyolojik değişimlerini, göçü, feodalizmi, aşkı, sevgiyi, acıyı, öfkeyi ve delikanlılığı duruşuyla, yürüyüşüyle, bakışıyla ve tabi sesiyle bir ekole dönüştürdü. Onun bir yanı kavgaydı, bir yanı sevgiydi. Yıllarca sansürle de mücadele etti 50’ye yakın filmi sansüre takıldı ama o hiçbir zaman davasından, inandığı değerlerden ve toplumsal mücadelesinden vazgeçmedi. O en güçlü olduğu dönemde; memleket meselelerini kendine dert edindi, siyaseti eleştirdi, iktidarla da muhalefetle de ters düştü. Ama doğru bildiğinden hiç şaşmadı…
Ve sonunda film bitti, perde kapandı… Bir devir sona erdi.
