Kira tespit davalarında yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin hangi tarafça ödeneceğine ilişkin mahkemeler arasındaki görüş ayrılığına Yargıtay 3. Hukuk Dairesi açıklık getirdi. Karara göre, kiracı yeni kira dönemi başlamadan kiralananı tahliye eder ve dava bu nedenle konusuz kalırsa, davanın açılmasına sebebiyet verdiği kabul edilemeyecek. Bu durumda yargılama giderleri kiraya veren üzerinde bırakılacak. Son yıllarda kiracılar ile mülk sahipleri arasında sıkça gündeme gelen kira tespit davalarında, davanın devamı sırasında kiralananın boşaltılması farklı hukuki değerlendirmelere neden oldu. Kira bedelinin belirlenmesi amacıyla açılan davanın, kiracının tahliyesi nedeniyle konusuz kalması durumunda masrafların kime yükletileceği konusunda bölge adliye mahkemeleri arasında görüş ayrılığı yaşandı.
Bölge adliye mahkemeleri arasında görüş ayrılığı yaşandı
İstanbul, Bursa, Antalya ve Sakarya bölge adliye mahkemelerinin ilgili hukuk daireleri, kira tespit davasının kiracının tahliyesi nedeniyle konusuz kalması halinde yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin hangi tarafa yükletileceği konusunda farklı kararlar verdi. Uyuşmazlığın yargı camiasında tartışılmaya devam etmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu, konuyu Yargıtay’a taşıdı. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, yaptığı değerlendirmede kira tespit davasının açılması ile kiracının yasal hakkını kullanarak sözleşmeyi sona erdirmesi arasındaki ilişkiye dikkat çekti.
Kiraya veren kira tespit davasını açabiliyor
Yargıtay kararında, kiraya verenin kira bedelinin tespitini istemek amacıyla dava açmasının usul ve yasaya uygun olduğu belirtildi. Kira bedelinin tespiti davasının her zaman açılabileceği, ancak yeni kira döneminden en az 30 gün önce açılması halinde belirlenecek kira bedelinin yeni dönemin başlangıcından itibaren kiracıyı bağlayabileceği hatırlatıldı. Bununla birlikte, kiracının Türk Borçlar Kanunu kapsamında sözleşmeyi sona erdirme hakkı da bulunuyor. Kararda, kiracının kira sözleşmesinin süresinin bitiminden en az 15 gün önce bildirimde bulunarak sözleşmenin yenilenmesini engelleyebileceği ifade edildi. Kiracının bu hakkını kullanarak yeni kira dönemi başlamadan kiralananı boşaltması halinde kira tespit davası konusuz kalabiliyor.
Yargılama giderleri kiraya verene bırakılacak
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, kiracının kanunda öngörülen süreye uygun şekilde sözleşmeyi sona erdirmesinin yasal bir hak olduğunun altını çizdi. Bu nedenle kiracının yalnızca dava açıldıktan sonra tahliye gerçekleştirmesi, davanın açılmasına kendisinin sebebiyet verdiği anlamına gelmiyor. Kararda, kiraya verenin kira tespit davası açabilmesine ilişkin düzenlemenin kiracının yasal hakkını kullanmasına engel oluşturmayacağı belirtildi. Ayrıca davanın açılmış olmasının tek başına kiraya verenin talebinin haklı olduğu sonucunu doğurmayacağı vurgulandı. Daire, kira tespit davasının yeni kira dönemi başlamadan açılması, ancak kiracının bu dönem başlamadan kiralananı tahliye etmesi nedeniyle davanın konusuz kalması halinde kiracının yargılama giderlerinden sorumlu tutulamayacağına hükmetti. Buna göre, söz konusu durumda yargılama giderleri kiraya veren üzerinde bırakılacak. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, bölge adliye mahkemelerinin 6. Hukuk Daireleri arasında kesin nitelikteki kararlar nedeniyle ortaya çıkan görüş ve uygulama uyuşmazlığının bu şekilde giderilmesine karar verdi. Dosyanın da İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kuruluna gönderilmesine hükmedildi.
