Türkiye’de derinleşen ekonomik kriz, yurttaşın mutfağındaki ve bütçesindeki yangını her geçen gün büyütüyor. Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu'nun ekim ayı araştırmasına göre açlık sınırı 40 bin liraya dayanırken, yoksulluk sınırı 127 bin liraya yaklaştı. Asgari ücret ve emekli aylığı açlık sınırının çok gerisinde kalırken, Merkez Bankası'nın (TCMB) açıkladığı son veriler barınma krizinin Antalya gibi sahil kentlerinde yarattığı tahribatı bir kez daha gözler önüne serdi.
Asgari Ücret ve Emekli Aylığı Açlık Sınırının Altında Ezildi
Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu Ar-Ge birimi KAMU-AR’ın Ekim 2026 dönemi Açlık ve Yoksulluk Sınırı Araştırması'na göre; dört kişilik bir ailenin sağlıklı ve dengeli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcamasını ifade eden açlık sınırı, 1.155 lira daha artarak 39 bin 853 liraya fırladı. Gıda dışı harcamaların da eklenmesiyle hesaplanan yoksulluk sınırı ise 3 bin 356 liralık sıçramayla 126 bin 821 liraya ulaştı.
Yılbaşından bu yana 28 bin 75 lira olarak uygulanan asgari ücret, 39 bin 853 liralık açlık sınırının 11 bin 778 lira altında kalarak adeta eridi. Asgari ücret, dört kişilik bir ailenin ancak 21 günlük beslenme giderini karşılayabiliyor. Temmuz ayında 23 bin 552 liraya çıkarılan en düşük emekli aylığı ise açlık sınırının 16 bin 103 lira gerisinde kaldı. Emeklinin geliri, ailesinin sadece 17 günlük mutfak masrafına yetiyor.
Memur Maaşı Yoksulluğun Yarısına Bile Yetmiyor
Yılın ikinci yarısı için aile ve çocuk yardımı dâhil 70 bin 218 liraya yükselen en düşük memur maaşının, 126 bin 821 liralık yoksulluk sınırını karşılama oranı yüzde 57’den yüzde 55’e geriledi. 81 bin 23 liralık ortalama memur maaşı ise yoksulluk sınırının ancak yüzde 64’üne yetebiliyor. Dört kişilik bir ailede dört kişi birden asgari ücretle çalışsa dahi, haneye giren toplam gelir yoksulluk sınırının 14 bin 521 lira altında kalıyor.
Mutfakta Yangın Büyüyor
Ankara'daki market fiyatları baz alınarak yapılan araştırmaya göre, yurttaşın en temel protein kaynağı olan et, balık ve yumurtaya yapması gereken aylık harcama son bir yılda 2 bin 645 lira artarak 11 bin 760 liraya ulaştı. Süt, yoğurt ve peynir için yapılması gereken harcama 8 bin 208 liraya, sebze harcaması ise 6 bin 161 liraya fırladı. Dört kişilik bir ailenin gıda dışı harcamaları ise son bir yılda 24 bin 791 lira artarak 86 bin 968 liraya tırmandı.
Antalya'da Yüksek Kira Çıkmazı Sürüyor
KAMU-AR verilerine göre Türkiye genelinde ortalama barınma (kira dâhil) harcaması 25 bin 886 liraya ulaşırken, gözler barınma krizinin en ağır faturasını ödeyen illerden Antalya'ya çevrildi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan Eylül 2026 dönemi Konut Fiyat Endeksi ve Yeni Kiracı Kira Endeksi verileri, kentteki konut piyasasının geldiği noktayı özetledi.
TCMB verilerine göre; Antalya, Burdur ve Isparta’yı kapsayan bölgede yeni kiracı kiraları eylül ayında yıllık yüzde 23,6 artış gösterirken, konut fiyatları yıllık yüzde 20 arttı. Türkiye genelinde ise yeni kiracı kira endeksindeki yıllık artış yüzde 26,6, konut fiyatlarındaki artış ise yüzde 22,3 olarak kaydedildi.
Geçtiğimiz yıllarda yabancı göçü ve turizm baskısıyla fahiş seviyelere ulaşan Antalya'daki kira ve konut bedelleri, halihazırda astronomik bir tabana oturduğu için son bir yıldaki oransal artış hızı Türkiye ortalamasının 3 puan altında kalsa da, ortaya çıkan mutlak rakamlar emekçiler için tam bir yıkım anlamına geliyor. Asgari ücretin açlık sınırının 11 bin lira gerisinde kaldığı mevcut ekonomik tabloda; Antalya'da yaşayan bir işçinin veya memurun, maaşıyla hem mutfak masrafını karşılayıp hem de yeni bir eve kiracı olarak çıkması matematiksel olarak imkânsız hale gelmiş durumda.
