Antalya Manavgat Belediyesi’nin 2025 yılı Sayıştay Denetim Raporu, belediyenin satın alma süreçleri ve kamu kaynaklarının kullanımına ilişkin önemli tespitleri gündeme taşıdı. Raporda, aynı nitelikteki bazı ihtiyaçların çok sayıda doğrudan temin işlemiyle karşılandığı belirtildi. Et ve et ürünlerinden meşrubata, kamera malzemelerinden doğal gaza kadar uzanan alımlar, denetim raporunun dikkat çeken başlıkları arasında yer aldı.
Sayıştay, benzer ihtiyaçların ihale limitlerinin altında kalacak şekilde parçalara ayrılmasının mevzuat açısından sorun oluşturabileceğini vurguladı. Raporda bunun yanı sıra kaynak suyundan harç alınmaması, imar planlarında kamusal alan olarak ayrılan yerlerin amacı dışında kullanılması ve belediyenin mali işlemlerindeki eksiklikler de sıralandı.
Milyonluk alımlarda aynı yöntem dikkat çekti
Sayıştay’ın 19’uncu bulgusunda, Manavgat Belediyesinin benzer nitelikteki mal ve hizmet ihtiyaçlarını yıl boyunca çok sayıda işlemle ve çoğunlukla aynı tedarikçilerden doğrudan temin yoluyla karşıladığı belirtildi.
Raporda yer alan verilere göre et ve et ürünleri için 15 ayrı işlemde 6 milyon 919 bin 380,80 TL harcandı. Meşrubat alımları da 15 işlemde toplam 4 milyon 859 bin 877,04 TL’ye ulaştı.
Kamera malzemeleri 7 işlemde 2 milyon 298 bin 830 TL tutarken, sıkıştırılmış doğal gaz alımları 7 işlemde 5 milyon 222 bin 500 TL olarak kayıtlara geçti. Stabilize malzeme temini ve nakli içinse iki işlemde toplam 1 milyon 561 bin 750 TL harcama yapıldı.
Sayıştay, aynı ihale konusu kapsamında birlikte temin edilebilecek ihtiyaçların, doğrudan temin için belirlenen parasal sınırların altında kalmak amacıyla bölünemeyeceğini hatırlattı. Raporda, belediyenin bazı ihaleleri sonuçlandıramadığı için hizmetin devamlılığını sağlamak amacıyla doğrudan temine başvurduğu yönündeki açıklamasına da yer verildi.
Ancak denetim değerlendirmesinde, aynı nitelikteki alımların çok sayıda işlemle ve çoğunlukla aynı tedarikçilerden yapılmaya devam edilmesinin ihtiyaçların bütüncül planlanmadığına işaret ettiği belirtildi. Sayıştay, bu tür alımların temel ihale usulleriyle gerçekleştirilmesi gerektiğini kaydetti.
Ödeme takvimi küçük işletmeleri zorlayabilir
Raporda, bazı hizmet alımı sözleşmelerinde hakediş ödemeleri için 90, 120 ve 150 günlük süreler belirlendiği tespit edildi.
Sayıştay, bu sürelerin finansman gücü sınırlı işletmeler açısından ihaleye katılımı zorlaştırabileceğini değerlendirdi. Uzun ödeme vadelerinin firmalara ek finansman yükü getirebileceği ve bu yükün teklif fiyatlarına yansıyabileceği belirtildi.
Belediye yönetimi, konunun ilgili müdürlüklere bildirildiğini ve sonraki işlemlerde gerekli düzenlemelerin yapılacağını ifade etti.
Hak sahiplerine ödeme sırası tartışması
Denetim raporunun bir diğer başlığı, bütçe emanetlerinde kayıtlı tutarların ödeme sırası oldu. Sayıştay, belediyenin bütçe emanetleri hesabındaki tutarları muhasebe kayıtlarına alınış sırasına göre ödemediğini belirledi.
Belediye, bazı alacaklıların gerekli vergi borcu belgelerini sunmaması nedeniyle ödeme yapılamadığını ve belirli giderlere öncelik verildiğini bildirdi. Ancak Sayıştay, bu açıklamanın kayıt sırasına uyulmaması yönündeki temel tespiti ortadan kaldırmadığını vurguladı.
Raporda, mevzuatın öngördüğü öncelikli ödeme durumları dışında kayıt sırasına uyulması gerektiği belirtildi. Aksi durumda belediyenin icra harçları, yargılama giderleri ve faiz gibi ek maliyetlerle karşılaşabileceğine dikkat çekildi.
İcra ödemelerinde vergi borcu kontrolü yapılmadı
Sayıştay, mahkeme kararları ve icra dairelerinin ödeme emirleri üzerine gerçekleştirilen bazı ödemelerde hak sahiplerinin vadesi geçmiş vergi borçlarının sorgulanmadığını da tespit etti.
Raporda, kamu idarelerinin bu tür ödemelerde vergi borcu durumunu gösteren belgeyi aramakla yükümlü olduğu hatırlatıldı. Gerekli sorgulamalar yapılmadan ödeme gerçekleştirilmesinin idari para cezası riski doğurabileceği belirtildi.
Burmahan’daki kaynak suyundan harç alınamadı
Manavgat’ın Burmahan Mahallesi mevkiindeki kaynak suyuna ilişkin tespit de raporda yer aldı. Sayıştay, özel bir firma tarafından kaynaktan çıkarılan, şişelenen ve ülke genelinde satışa sunulan sudan kaynak suları harcı alınmadığını bildirdi.
Rapora göre belediye, şişelenen suyun kaynağını denetleme ve kaplara özel işaret koyma hizmetlerini gerçekleştirmedi. Bu nedenle mevzuatta belediye gelirleri arasında sayılan kaynak suları harcı tahsil edilemedi.
Belediye yönetimi, konuyla ilgili gerekli işlemlerin yapılacağını bildirdi.
Parklar ve yollar otellerin kullanımına mı bırakıldı?
Sayıştay raporunun kamusal alanlarla ilgili bulgusunda, imar planlarında park, çocuk oyun alanı, yol ve kaldırım olarak belirlenen bazı yerlerin farklı amaçlarla kullanıldığı belirtildi.
Raporda, bazı otellerin bu alanları duvarlarla çevreleyerek kendi kullanım alanlarına dahil ettiği; çeşitli yerlerde havuz, tenis kortu, spor sahası ve otopark gibi düzenlemelerin bulunduğu aktarıldı.
Denetim değerlendirmesinde, umuma açık olması gereken alanların amacı dışında kullanılmasının kamusal kullanım alanlarını azalttığı ve üçüncü kişilere haksız menfaat sağlayabildiği ifade edildi. Bazı alanların ecrimisil alınarak kullanılmaya devam edilmesine de dikkat çekildi.
Sayıştay, imar planlarında kamusal hizmetlere ayrılan yerlerin amacı dışında kullanılmasına izin verilmemesi ve vatandaşların kullanımına açılması gerektiğini vurguladı.
Bağış protokollerinde hukuki ve teknik eksiklikler
Raporda, belediyeye ait taşınmazlarda üçüncü kişiler tarafından yapılması planlanan sosyal tesislere ilişkin protokoller de incelendi. Sağlık merkezi, kreş, otizm merkezi ile büfe, çay bahçesi ve kameriye yapımlarına ilişkin dört ayrı protokol düzenlendiği belirtildi.
Sayıştay, şartlı bağış niteliğindeki işlemlerde belediye meclisi kararının alınmadığını ve protokoller hazırlanırken Hukuk Müşavirliğinin görüşüne başvurulmadığını kaydetti. Ayrıca bazı protokollerde yaptırım hükümlerinin, açık teslim tarihlerinin ve teknik denetim kayıtlarının bulunmadığı tespit edildi.
Belediye yönetimi, bundan sonraki protokollerin hukuk müşavirliği görüşü alınarak hazırlanacağını, şartlı bağışlarda belediye meclisi kararının alınacağını ve teknik kontrol süreçlerinin yazılı belgelerle izleneceğini bildirdi.
Sayıştay’dan planlama ve denetim uyarısı
Manavgat Belediyesinin 2025 yılı denetim raporunda; satın alma süreçlerinin planlanması, ödeme işlemlerinin mevzuata uygun yürütülmesi, belediye gelirlerinin tahsil edilmesi ve kamusal alanların korunması konularında çeşitli eksiklikler sıralandı.
Raporda, kamu kaynaklarının etkili ve ekonomik kullanılması, ihalelerde rekabetin korunması ve belediye işlemlerinin mevzuata uygun yürütülmesi gerektiği vurgulandı.
