Anayasa Madde-78
Anayasa; en genel ifadesi ile devletin yönetim biçimini, yasama, yürütme, yargı gibi temel organların işleyişini ve yetkilerini düzenleyen, bireylerin devlet karşısındaki hak ve özgürlüklerini koruma altına alan ve hukuk devleti ilkesini sağlayan en üst düzey hukuki metindir. Kısacası toplumun üzerinde uzlaşı sağladığı mutabakat belgesidir.
Aslına bakarsanız yürürlükte olan 1982 tarihli Anayasamız; ‘’Darbe Anayasası’’ olarak nitelendirilse de kabul edildiği tarihten bugüne kadar birçok defa değişikliğe uğramış özellikle AKP döneminde birçok maddesi 2007, 2010 ve 2017 yıllarında yapılan halk oylamaları ile değiştirilmiştir.
1987 ve 1988 yıllarında yapılan halk oylamalarını da sayarsak tam 5 defa ‘’Darbe Anayasası’’ değişikliğe uğramış neredeyse üçte ikisi değiştirilmiştir.
Buna rağmen özellikle iktidar cenahı hala sivil bir anayasa yapmanın zaruri olduğu görüşünü savunmaktadır. Anayasa’daki temel hak ve hürriyetlerin demokratik anlayışla en özgürlükçü hale getirilmesi tabii ki tüm toplumun isteğidir.
Ancak; adama sormazlar mı mevcut Anayasa tam anlamıyla ve gerektiği gibi uygulayabiliyor mu diye?
Bakınız son günlerde CHP genel Başkanı Özgür Özel’in dillendirdiği ‘’Ara Seçim’’ mevzusu var.
Nedir bu ara seçim mevzusu derseniz?
Gelin Anayasanın ilgili maddesine bir daha bakalım…
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın ‘’Üçüncü Kısım- Cumhuriyet’in Temel Organları’’ Başlıklı bölümünde yer alan ve ara seçimleri düzenleyen maddesi şu şekildedir:
Madde 78 – Savaş sebebiyle yeni seçimlerin yapılmasına imkân görülmezse, Türkiye Büyük Millet Meclisi, seçimlerin bir yıl geriye bırakılmasına karar verebilir. Geri bırakma sebebi ortadan kalkmamışsa, erteleme kararındaki usule göre bu işlem tekrarlanabilir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliklerinde boşalma olması halinde, ara seçime gidilir. Ara seçim, her seçim döneminde bir defa yapılır ve genel seçimden otuz ay geçmedikçe ara seçime gidilemez. Ancak, boşalan üyeliklerin sayısı, üye tamsayısının yüzde beşini bulduğu hallerde, ara seçimlerinin üç ay içinde yapılmasına karar verilir. Genel seçimlere bir yıl kala, ara seçimi yapılamaz.
Madde hükmü çok açık aslında!
TBMM üyeliklerinde boşalma olması halinde ara seçime gidilir denilmektedir.
‘’Gidilebilir’’ denilmiyor.
Yani hiçbir siyasi iradeye, kişiye veya makama tasarruf ve takdir yetkisi bırakılmamış.
14 Mayıs 2023’te yapılan seçimin üzerinden neredeyse 36 ay geçmiş ve normal zamanında yapılacak seçimlere de iki yıllık bir süre vardır. TBMM’nin 8 üyeliği de çeşitli nedenlerle (vefat, istifa vd.) boşalmıştır.
Yani maddede belirtilen ara seçim şartları tamamen oluşmuş durumdadır.
Hal böyle iken…
Özgür Özel’in gündeme getirdiği ara seçim önerisine Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli kapıları kapatmıştır.
Devlet Bey konuyla ilgili olarak yaptığı açıklamada şunları söylemiştir:
‘’Seçim, siyasi cambazlıklarla, yapay kriz çığırtkanlıklarıyla öne sürülecek bir oyuncak değildir. Sandığın ne zaman konuşacağı bellidir, onun hükmü vakti geldiğinde tecelli edecektir. Ara formüllere, dolambaçlı yollara, keyfi oyunlara mahal verilmeyecektir. Ara veya erken seçim diye tutturanlara diyeceğimiz de budur’’
İnsan, Devlet Bahçeli’nin bu açıklaması üzerine ister istemez düşünüyor.
Anayasa’nın 78. Maddesinde açıkça yapılması hükme bağlanan ara seçimi istemek siyasi cambazlık mıdır yoksa yapay kriz çığırtkanlığı mıdır?
CHP Genel Başkanı Özgür Özel geçtiğimiz günlerde AKP ve MHP dışındaki siyasi parti liderlerini ve TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’u ziyaret ederek konuyla ilgili müzakerelerde bulundu.
Bence CHP’nin yapması gereken Anayasa’nın 78. Maddesine göre derhal Yüksek Seçim Kurulu’nu göreve davet etmektir.
YSK, bu davete karşılık verip ara seçim takvimini açıklarsa ne ala...
Şayet, onlar da ‘’Görmedim, Duymadım, Bilmiyorum’’ anlayışıyla ara seçime kapıları kapatacak olursa CHP, Madde-78’in ihlal edilmesini gerekçe göstererek Anayasa Mahkemesi’ne müracaat etmelidir!
İçinizden şunu dediğinizi duyar gibiyim; ‘’Anayasanın kesin hükmünü uygulamayanlar, Anayasa Mahkemesi’nin kararını mı uygulayacaklar?’’
Evet, haklı olabilirsiniz; uygulamayabilirler…
Ama; Cumhur İttifakı’nın hepi topu 8 Milletvekili için yapılması gereken ara seçimden kaçınarak anayasanın ilgili hükmünü uygulamamasını tarihe not düşmek, seçimi 8-0 kazanmaktan ‘’siyaseten’’ daha mühimdir!
Günü geldiğinde; Millet ara seçime kapıları kapatanlar ile sandıkta hesaplaşır!
Haksız mıyım?
