1989’U YENİDEN YAŞAMAK

  • Gürkut Acar

    Gürkut Acar Yazı Arşivi
    13 Ağustos 2020 /   763 Okunma

    1989’U YENİDEN YAŞAMAK

     

        AKP iktidara geleli 18 yıl oldu. 2002’de doğan çocuklar şimdi 18 yaşına geldiler. Bu nedenle 1989 tarihi birçok insana ikinci dünya savaşı öyküsü gibi gelecektir. Oysa tarihten ders almak; yanılmamak için, “kandırılmamak için”, çağın ilerisini, dağın arkasını görmek için, akıllı olmaktır.

    1989 yılında yapılan yerel seçimler; (o zaman CHP’nin yerine kurulmuş olan SHP vardı) güçlü Genel Sekreter (Deniz Baykal) ve güven verici Genel Başkan (Erdal İnönü) birlikteliğiyle 42 il belediyesini SHP’nin kazanmasıyla sonuçlandı:

    İl

    Parti

    Adıyaman

    SHP

    Afyonkarahisar

    DYP

    Ağrı

    SHP

    Amasya

    SHP

    Antalya

    DYP

    Artvin

    SHP

    Aydın

    DYP

    Balıkesir

    DYP

    Bilecik

    SHP

    Bingöl

    SHP

    Bitlis

    ANAP

    Bolu

    SHP

    Burdur

    SHP

    Çanakkale

    SHP

    Çankırı

    DYP

    Çorum

    SHP

    Denizli

    SHP

    Diyarbakır

    SHP

    Edirne

    SHP

    Elazığ

    MÇP

    Erzincan

    MÇP

    Erzurum

    DYP

     

    İl

    Parti

    Eskişehir

    SHP

    Giresun

    SHP

    Gümüşhane

    DYP

    Hakkâri

    ANAP

    Hatay

    SHP

    Isparta

    DYP

    İçel (Mersin)

    SHP

    Kars

    SHP

    Kastamonu

    SHP

    Kırklareli

    SHP

    Kırşehir

    SHP

    Kocaeli

    SHP

    Kütahya

    DYP

    Malatya

    ANAP

    Manisa

    DYP

    Kahramanmaraş

    RP

    Mardin

    SHP

    Muğla

    SHP

    Muş

    DYP

    Nevşehir

    DYP

    Niğde

    SHP

    Ordu

    SHP

     

    İl

    Parti

    Rize

    DYP

    Sakarya

    SHP

    Samsun

    SHP

    Siirt

    SHP

    Sinop

    SHP

    Sivas

    RP

    Tekirdağ

    SHP

    Tokat

    DYP

    Trabzon

    SHP

    Tunceli

    Bağımsız

    Şanlıurfa

    RP

    Uşak

    SHP

    Van

    RP

    Yozgat

    MÇP

    Zonguldak

    SHP

    Oy oranları da şöyleydi:

    Belediye başkanlıkları seçimi

    Parti

    Aldığı oy sayısı

    Aldığı oy oranı

    Belediye başkanlığı
    sayısı

    Sosyaldemokrat Halkçı Parti

    4.402.173

    % 32,76

    652

    Anavatan Partisi

    3.190.396

    % 23,74

    570

    Doğru Yol Partisi

    3.155.694

    % 23,48

    550

    Refah Partisi

    1.174.454

    % 8,74

    74

    Bağımsızlar

    175.188

    % 1,30

    70

    Demokratik Sol Parti

    868.027

    % 6,46

    37

    Milliyetçi Çalışma Partisi

    405.944

    % 3,02

    24

    Islahatçı Demokrasi Partisi

    67.591

    % 0,50

    7

    Toplam[2]

    % 100,00

    1.984

    Böylece SHP birinci parti olurken şehir merkezlerinde %32,76 oy oranına ulaşmıştı.(Bakınız: https://tr.wikipedia.org.)

    Ancak, bu sonuçlardan sonra CHP kendi içine dönerek, üst üste üç olağanüstü Kurultaya gitmek suretiyle kavgalı bir parti izlenimini yaratarak yurttaşların güvenini büyük oranda kaybetti, birinci partiyken, iki yıl içinde DYP ve ANAP’ın arkasından üçüncü parti durumuna indi.

    İki yıl önce birinci olan SHP; iki yıl sonra üçüncü parti olabildi. Bundan iki yıl sonra da 1994 yerel seçimlerinde DYP 889 belediye kazanırken, ANAP 793, RP 329, SHP 436 belediye kazandı. Böylece dördüncü sıraya geriledi.

    Şüphesiz bunda daha başka iç ve dış siyasal olayların da etkisi vardı. Hiçbir siyasal olgu tek nedenden kaynaklanamaz. Birçok birleşeni bulunur.

    Ancak bir siyasal parti için en önemli konu kendi içinde tutarlı ve güven verici olmaktır.

    SHP döneminde; 1989 yerel seçimlerinin Antalya’da kaybının nedenlerinin başında da partinin ön seçimde kazanmış olan adayına karşı, yine partinin içinde olan, kaybetmişlerin aleyhte çalışması ve en azından ayrı bir parti gibi davranması gelmiştir.

    Bunları neden anlatıyoruz?

    Muharrem İnce’nin bırakınız ayrı bir parti kurmasını, parti içinde kalıp yüreğini ortaya koyarak çalışmaması bile hem CHP için, hem de kendisi için kayıp ve kırılganlık demektir. Bu nedenle hem CHP Genel Merkezinin hem de Muharrem İnce’nin yukarıdaki tabloyu incelemelerini ve 1977 yılında CHP’nin iktidara gelip 1979 yılında acılarla dolu olarak gittiğini ve Türkiye’nin 1980 darbesine teslim olduğunu, unutmamalarını diliyoruz.

     

     

     

     


Yorum Yap