Türk Eximbank ev sahipliğinde ve Birleşik Krallık İhracat Finansmanı Kuruluşu (UKEF) ortaklığıyla düzenlenen COP31 ECA Finans Zirvesi, Antalya’da gerçekleştirildi. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile Birleşik Krallık İklim Geçişinden Sorumlu Bakanı Katie White’ın açılış konuşmalarını yaptığı zirvede; iklim hedefleri, sürdürülebilir yatırımların finansmanı, dayanıklı tedarik zincirlerinin oluşturulması ve yeşil dönüşümde uluslararası iş birlikleri masaya yatırıldı.
“Geçmiş 20 Yılda Enerji İthalatına 1 Trilyon Dolar Harcadık”
Küresel ekonomideki çalkantılara karşın dünyanın artık iddialı taahhütlere değil, istihdama ve büyümeye dönüşecek somut projelere ihtiyacı olduğunu belirten Bakan Mehmet Şimşek, iki ülkenin Eximbank kuruluşları arasındaki ortaklığın geleceğe dönük önemine değindi. Dayanıklı altyapı ve karbonsuzlaşmanın günümüz ekonomileri için ertelenemez bir gereklilik olduğunu kaydeden Şimşek, ihracat ve enerji maliyetleri üzerinden şu değerlendirmeyi yaptı:
“Avrupa Birliği, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nı devreye soktu. İhracatımızın yüzde 55’ini Avrupa’ya yapıyoruz. Kendinizi karbonsuzlaştıramazsanız ürünlerinizi de satamazsınız. Bu nedenle sanayimizi bu yönde geliştirmemiz, enerjimizi daha verimli kullanmamız ve güvenli enerji kaynaklarına yönelmemiz gerekiyor. Yeşil dönüşümü başarılı bir şekilde gerçekleştirebilirsek makro finansal istikrarımızı da olumlu etkileyecek. Geçmiş 20 yılda benzin ve petrol ithalatı için yaklaşık 1 trilyon dolar harcadık. Eğer bu konuda bir şeyler yapmazsak önümüzdeki 20 yılda da bir o kadar harcayacağız. Dolayısıyla yeşil dönüşüm artık bir tercih değil, zaruret. Makro finansal istikrarın ve rekabetçiliğin temelinde bu dönüşüm bulunuyor.”
“Temel Sorun Sermaye Değil, Algılanan Risk ve Yüksek Maliyet”
COP31 kapsamında gelişmiş ülkelerin, gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelere 2035 yılına kadar 1,3 trilyon dolarlık iklim finansmanı desteği sunmayı hedeflediğini hatırlatan Şimşek, küresel piyasalarda yeterli para bulunmasına karşın yatırımların önünde maliyet ve öngörülebilirlik engeli olduğunu söyledi. Gelişmekte olan ülkelerde yeşil enerji projelerinin gelişmiş ekonomilere kıyasla en az iki kat daha pahalıya mal olduğuna işaret eden Şimşek, şöyle konuştu:
“Bizi geri tutan asıl unsur, yatırımlara imkân tanıyan uygun bir ortamın oluşturulamaması. Gelişmekte olan ülkelerde sermayenin maliyeti çok daha yüksek. Projeler ekonomik açıdan mantıklı olsa bile finans kuruluşlarının algıladığı risk maliyetleri artırıyor. Projelerin uygulanması ve uzun vadeli başarısı açısından ihracat kredi kuruluşları, ticari ve siyasi riskleri üstlenebilir. Birlikte çalışmanız hâlinde proje finansmanını daha az riskli hâle getirebilir, finansman maliyetlerini düşürebilir ve özel sermayenin bu alanlara yönelmesini sağlayabilirsiniz.”
“Kamu Kolaylaştırıcı Olmalı, Ortak Finansman Kural Haline Gelmeli”
Kamu harcamalarının özel sektör yatırımlarının önüne geçmemesi gerektiğini vurgulayan Şimşek, devletin riski paylaşan ve azaltan kolaylaştırıcı bir rol üstlenmesi gerektiğini ifade etti. Türkiye’nin 2053 net sıfır hedefi, ulusal eylem planı, Meclis’ten geçen yeni düzenlemeler ve karbon piyasası adımlarıyla yatırımcılara güçlü sinyaller verdiğini belirten Şimşek, Türk Eximbank’ın da finansmanın yanı sıra bilgi birikimi ve endüstriyel tasarım tecrübesiyle küresel tedarik zincirlerine somut kaynak sağladığını kaydetti.
İklim finansmanında fizibilite, izin ve lisans süreçlerinde uygulama boşlukları bulunduğunu dile getiren Şimşek, COP31 kapsamında oluşturulması hedeflenen “İklim Uygulama Köprüsü” hakkında şu bilgileri verdi:
“Bu köprü hayata geçirildiğinde birçok ülkenin iklim ve kalkınma önceliklerini finansmana hazır proje portföylerine dönüştürmesine yardımcı olacak. Yatırım ihtiyaçları, uygun finansman araçları ve potansiyel yatırımcılar bir araya getirilecek. Ortak finansman normlarını da bir istisna olarak değil, kural olarak benimsemeliyiz. İhracat kredileri ve ticari kredilendirme kuruluşları; devlet garantileri, risk paylaşımı ve özellikle özel sermayenin harekete geçirilmesi temelinde önceliklendirilmelidir.”
Birleşik Krallık Bakanı White: “Finansman, Vaatlerle Gerçekler Arasındaki Köprüdür”
Zirvenin açılışında konuşan Birleşik Krallık İklim Dönüşümü Bakanı Katie White ise iklim değişikliğiyle mücadelede uluslararası ortaklıkların hızlandırılması gerektiğine dikkat çekti. COP31’in yalnızca hedeflerin konuşulduğu bir toplantı olmaktan çıkıp projelerin önündeki engellerin kaldırıldığı bir uygulama platformuna dönüşmesini temenni eden White, şu ifadeleri kullandı:
“Birleşik Krallık ile Türkiye arasındaki ortaklığın, somut uluslararası iş birliğinin neler başarabileceğini gösterecek şekilde daha da derinleşmesini umuyorum. Çünkü COP31, nihayetinde uygulamaya ve sonuç almaya odaklanmalı. Finansman, vaat ettiğimiz dönüşüm ile insanların gerçekte görebileceği dönüşüm arasındaki köprüdür. Şimdi görevimiz, bu köprüyü daha hızlı inşa etmek.”
