Antalya’nın doğa harikası noktalarından Manavgat ilçesi Ulualan mevkii, Manavgat Çayı ağzında 25 Ekim 2026 sabahı Türkiye doğa tarihi açısından tarihi bir ana sahne oldu.
Bölgede arazi taraması yapan Hollandalı kuş gözlemcisi Jourdy Houkes, kıyı şeridinde daha önce Türkiye semalarında hiç belgelenmemiş olan ve küresel ölçekte nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya bulunan çayırkoşarını fark ederek kaydını aldı.
Houkes’un heyecan veren tespiti Antalya Kuş Gözlem Topluluğu üyelerine iletildi ve uzmanların kısa sürede alana intikal ederek türü teyit etmesiyle birlikte, bu nadir konuk Türkiye’nin 506’ncı, Antalya’nın 361’inci kayıtlı kuş türü olarak resmen envantere girdi.
Kuş Gözlemcileri Antalya’ya Geldi
Tarihi kaydın duyulmasıyla birlikte Türkiye’nin dört bir yanındaki kuş gözlemcileri ve yaban hayatı fotoğrafçıları saatler içinde Manavgat’a doğru hareket etti.
İstanbul başta olmak üzere pek çok ilden gözlemciler kara ve hava yolu seferleriyle bölgeye akın ederken, haberi alır almaz ilk uçakla kente gelen ünlü kuş gözlemcisi Emin Yoğurtcuoğlu, havalimanında koşarak ilerlediği görüntüleri paylaşarak, "Dünyada görmediğim bir kuş, Antalya Manavgat Çayı ağzına geldi. Ne olduğunu görebilirsem söyleyeceğim. Haber 11.30'da geldi. İlk uçakla geldim" sözleriyle yaşanan heyecanı dile getirdi ve akşam saatlerinde Manavgat kıyısındaki gözlem ekibine dahil oldu.
İki Kıta Arasındaki Göç Hattından Akdeniz Kıyılarına
Türün varlığını sahada ilk doğrulayan ekipten Türkiye Kuş Kayıt Komitesi Başkanı ve Antalya Kuş Gözlem Topluluğu üyesi Mustafa Erturhan, yaşanan tabiat olayının önemine değinerek, "Normalde bir Kuzey Amerika türü ama yolunu şaşırıp bazen Avrupa’ya gelen bireyler oluyor. Genelde Batı Avrupa'da görüyoruz. Bu kadar doğuda görülen bireylerden birisi. Türkiye için 506’ncı kuş türü olarak listemize eklendi" ifadelerini kullandı.
Bilimsel adı Calidris subruficollis olan çayırkoşarının Alaska ile Kanada’nın Arktik tundralarında kuluçkaya yattığı, kış aylarını ise Arjantin ve Uruguay pampalarında geçirdiği, her yıl 2 kıta arasında binlerce kilometrelik zorlu bir göç rotası izlerken yalnızca yolunu kaybeden çok az sayıda bireyin sonbaharda Avrupa kıtasına kadar sürüklendiği biliniyor.
Ulualan Çayırlarının Korunması Gereken Zenginliği
Alanın biyolojik çeşitlilik açısından taşıdığı değere dikkati çeken Antalya Kuş Gözlem Topluluğu’ndan Gökçe Coşkun, "Bugün Antalya Manavgat'ta çok güzel bir haber alarak sabaha başladık. Şu an Manavgat’ta deniz kenarındayız, nehir ağzı bölgesindeyiz. Sabah Hollandalı bir kuş gözlemcisi burada gözlem yaparken çayırkoşarını görüyor ve bize haber verdi. Hemen Antalya Kuş Gözlem Topluluğu olarak alana geldik. Bu tür Türkiye’nin 506’ncı, Antalya’nın da 361’inci türü oldu" açıklamasında bulundu.
Bölgenin dönemsel önemini anlatan Coşkun, "Bu alanın her sene ilkbahar ve sonbaharda birçok nadir kuşa ev sahipliği yaptığını biliyoruz. Bugün de onlardan bir tanesine tanıklık ettik. Kuş gözlemcileriyle çok güzel bir gün geçiriyoruz" derken, heyecanını sanal medya hesabından "Bu anı topluluktan pek çok arkadaşla birlikte, aynı çayırda yaşamak mükemmeldi" sözleriyle paylaştı.
Kırmızı Listede Hassas Statüde
Bej yüzü, iri koyu gözleri, pullu sırt deseni ve sarı bacaklarıyla ayrışan çayırkoşarının sol ayağında hafif bir aksama fark edildiğini aktaran Coşkun, "Görünür bir yara ya da yaralanma yoktu. Kuş o ayağından destek alabiliyordu. Rahatça yürüyüp besleniyor ve uçuyordu" dedi.
Dünya Doğayı Koruma Birliği IUCN Kırmızı Listesi’nde yer alan ve BirdLife International tarafından küresel popülasyonundaki hızlı düşüş sebebiyle 2024 yılında 'Tehdide Yakın' basamağından doğrudan 'Hassas' (VU) kategorisine çıkarılan türün Manavgat kıyılarında mola vermesi, bölgedeki kıyı ekosistemleri ile sulak alanların uluslararası koruma hassasiyetini de güçlü şekilde gündeme taşıdı.
