Türkiye genelinde atmosferik dengesizliklerin tetiklediği olağanüstü doğa olayları son 20 yılda 2 kattan fazla artış göstererek günlük yaşamı, tarımsal üretimi ve kent altyapılarını doğrudan tehdit eden bir boyuta ulaştı.
Özellikle Akdeniz iklim kuşağının merkezinde yer alan ve sahil şeridinde ani hortumlar, iç kesimlerinde ise yıkıcı su taşkınlarıyla sık sık yüzleşen Antalya, bu istatistiksel sıçramanın etkilerini derinden hisseden kentlerin başında geliyor.
2000’li yılların başında ülke genelinde yılda 400’den az ekstrem doğa olayı kaydedilirken, Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre bu sayı 2026 yılının Ocak-Eylül döneminde şimdiden 1329 seviyesine tırmandı.
Rakamlarla Afet Tırmanışı
Ülke genelinde 2014 yılında 500 barajına ulaşan ekstrem hava olayı sayısı, 2015 yılında 959 olarak kayıtlara geçerken 2016 yılında 1313 vaka ile dönemin zirvesini gördü.
Takip eden süreçte dalgalı bir seyir izleyen grafik, 2017 yılında 598, 2019 yılında 935, 2020 yılında 984 olarak gerçekleşti ve nihayet 2021 yılında 1024 vaka ile tarihte ilk kez 1000 eşiğini aştı.
Yıkıcı hava hareketlerinin dozu sonraki senelerde daha da artarak 2022 yılında 1030’a, 2023 yılında ise 1475 olayla tüm zamanların rekor seviyesine ulaştı. 2024 yılında 1257 ve 2025 yılında 1011 olarak gerçekleşen afet sayıları, 2026 yılının ilk 9 ayında 1329’u bularak krizin kalıcı bir rutine dönüştüğünü tescilledi.
Antalya’nın Kabusu: Sel, Fırtına ve Hortum
Son 12 yıllık periyotta meydana gelen meteorolojik afetlerin türlerine bakıldığında, Antalya kıyılarında ve seralarında devasa hasarlara yol açan sağanak yağış ve fırtına unsurları listenin en üst sıralarını işgal etti.
2014 yılında fırtına ve hortum yüzde 36 ile ilk sırada yer alırken şiddetli yağış ve sel yüzde 35 pay aldı. 2015, 2018, 2019 ve 2020 yıllarında afet tablosunun zirvesine yüzde 26 ile yüzde 39 arasında değişen oranlarla sel oturdu.
2021 yılında orman yangınlarının gölgesinde fırtına ve hortum vakaları yüzde 40 oranına ulaşırken, 2022 yılında yüzde 33,6 ile şiddetli yağış, 2023 yılında ise yüzde 38 ile sel felaketleri başı çekti. 2024 yılında yaşanan afetlerin yüzde 35’ini yağış ve sel oluştururken, Antalya'da meydana gelen su taşkınında 1 yurttaş hayatını kaybetti.
Fırtınanın yüzde 27 ile öne çıktığı 2025 yılının ardından, 2026 yılında da taşkınlar ve hortumlar Akdeniz sahillerini vurmaya devam etti.
Can Kayıpları
Doğal afetlerin beraberinde getirdiği bilanço sadece maddi hasarla sınırlı kalmayarak Türkiye’nin dört bir yanında ağır can kayıplarına yol açtı. 2014 yılında fırtına ve hortum kaynaklı 6, sel nedeniyle 8 ve yıldırım düşmesi sonucu 11 kişi hayatını kaybetti. 2015 yılında yıldırım 9, sel 1 can alırken, 2016’da lodos zehirlenmesinden 11, yıldırımdan 9 kişi yaşamını yitirdi. 2020 yılında Van’daki çığda 41, Giresun ve Bursa’daki sellerde 10 kişi vefat etti. 2021 yılındaki Karadeniz sel felaketinde 97 insan hayatını kaybederken, 2023 yılında Şanlıurfa’daki selde 21 kişi sulara kapılarak can verdi.
2026 Yılının Ağır Tablosu
2026 yılının Ocak-Ağustos döneminde kayıtlara geçen en tehlikeli 1263 afetin yüzde 33’ünü sel, yüzde 20’sini fırtına, yüzde 17’sini dolu, yüzde 10’unu heyelan oluşturdu. Eylül 2026 döneminde ise 24 sel, 16 fırtına, 9 heyelan, 7 dolu, 7 yıldırım, 2 orman yangını ve 1 kum fırtınası olmak üzere 66 olay bildirildi. Afetin yaklaşık yüzde 36’sını sağanak yağış oluşturdu.
