Eğitim-Sen, Milli Eğitim Bakanlığı’nın (MEB) 2026 yılı bütçe teklifine ilişkin TBMM Dikmen Kapısı önünde basın açıklaması yaptı. Sendika, bütçenin “kamusal eğitimden vazgeçişin belgesi” olduğunu belirterek, kaynakların halkın çocukları yerine “bir avuç zengine ve yandaşa” aktarıldığını savundu.
Açıklamayı Eğitim-Sen Genel Başkanı Kemal Irmak okudu. Irmak, bütçenin eğitim sisteminin temel sorunlarını çözmekten uzak olduğunu ifade ederek, “Bu haliyle bir ‘gelecek’ bütçesi değil, bir ‘vazgeçiş’ bütçesidir” dedi.
“Bütçenin %83’ü zorunlu giderlere gidiyor”
Eğitim-Sen’in değerlendirmesine göre, MEB’in 2026 için öngördüğü 1 trilyon 943 milyar TLlik bütçenin yaklaşık yüzde 83’ü personel ve SGK giderlerine ayrılmış durumda. Sendika, bu durumun eğitime nitelik kazandıracak yatırımların yok sayıldığının göstergesi olduğunu savundu.
Irmak, eğitim yatırımlarının payının yıllar içinde düştüğüne dikkat çekerek şu bilgileri paylaştı:
2002’de yatırım payı: %17,18
2025’te yatırım payı: %9,73
2026 bütçe teklifinde: %8,26
Irmak, “Yıkılan okulların yeniden yapılamadığı, sınıfların 40-50 kişiyi bulduğu bir ortamda yatırım payının azalması kaosa davetiyedir” dedi.
“Türkiye, öğrenci başına harcamada OECD ortalamasının üçte birinde”
Eğitim-Sen, OECD’nin “Bir Bakışta Eğitim 2025” raporunu hatırlatarak Türkiye’nin öğrenci başına harcamada OECD ortalamasının oldukça gerisinde olduğunu vurguladı.
OECD ilköğretim ortalaması: 10.812 dolar
Türkiye: 3.914 dolar
Sendika, bu farkın “çocukların nitelikli eğitime erişim hakkının gasp edildiği” anlamına geldiğini söyledi.
“Bir öğün ücretsiz yemek talebi yok sayıldı”
Açıklamada, okullardaki en temel sorunlardan birinin öğrencilerin beslenme yetersizliği olduğu belirtildi. Eğitim-Sen, milyonlarca öğrencinin aç okula gittiğine dikkat çekerek, “Bakanlık, projeleri vitrine çıkarırken çocukların en temel ihtiyacı olan beslenmeyi görmezden geliyor” ifadelerini kullandı.
Sendika, 2026 bütçesinde tüm öğrenciler için bir öğün ücretsiz ve sağlıklı yemek talebinin yine karşılık bulmadığını vurguladı.
“Okullar velilerin parasıyla temizleniyor”
Eğitim-Sen, temizlik ve hijyen sorunlarının yıllardır çözülemediğini belirterek, kadrolu yardımcı hizmetli istihdamından vazgeçilip İŞKUR’un geçici personeline bel bağlandığını söyledi.
“Bu bütçede hijyen yoktur, sağlık yoktur” görüşü dile getirildi; birçok okulda temizlik malzemelerinin velilerin bağışlarıyla alındığı ifade edildi.
MESEM tartışmaları: “Çocuklar ucuz iş gücü haline getiriliyor”
Sendika, Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) uygulamasını da sert biçimde eleştirdi. Irmak, yüz binlerce çocuğun haftanın dört günü iş yerlerine gönderilmesinin “çocuk emeğinin sömürüsü” olduğunu savundu.
MESEM kapsamında yaşanan iş kazalarına da değinen irak, komisyonda dile getirilen “Devlet eliyle ölüme gönderilen çocuklar” eleştirisinin Bakanlık tarafından yanıtlanamadığını söyledi.
“Teşvikler özel okullara, yük devlet okullarına”
Açıklamada, özel okullara verilen teşviklerin kamu kaynaklarının özel sektöre aktarılması anlamına geldiği ifade edildi. Devlet okullarının bütçe yetersizliği nedeniyle ayakta durmakta zorlandığı vurgulandı.
Eğitim-Sen ayrıca, din ağırlıklı projeler ve vakıf-protokollerinin yeni müfredatla birlikte arttığını, bunun eğitimin bilimsel ve laik temellerini zayıflattığını ileri sürdü.
Sendikanın talepleri
Eğitim-Sen, bütçe Genel Kurul’da görüşülmeden önce şu taleplerin karşılanmasını istedi:
Eğitim bütçesi milli gelirin %6’sına çıkarılmalı.
Özel okullara teşvikler durdurulmalı; kaynaklar devlet okullarına aktarılmalı.
Tüm öğrencilere günde bir öğün ücretsiz, sağlıklı yemek sağlanmalı.
Okullara 120 bin kadrolu yardımcı hizmet personeli atanmalı.
Ücretli öğretmenlik kaldırılmalı; tüm ihtiyaç kadrolu atamayla karşılanmalı.
Kariyer basamakları sistemi iptal edilmeli; eşit işe eşit ücret uygulanmalı.
Müfredat bilimsel, laik ve pedagojik temelde yeniden düzenlenmeli.
“Mücadelemizi sokaklarda ve meydanlarda büyüteceğiz”
Irmak, açıklamayı şu sözlerle tamamladı:
“2026 bütçesi bir vazgeçiş bütçesidir. Kamusal, parasız, laik ve bilimsel eğitim hakkından vazgeçiştir. Kaynakların bir avuç zengine değil, halkın çocuklarına ayrıldığı bir bütçe için mücadelemizi iş yerlerinde, sokaklarda ve meydanlarda büyüteceğiz.”
Özel Sektör Öğretmenleri Sendikası da bütçeyi eleştirdi
Eğitim-Sen’in açıklamasının ardından Özel Sektör Öğretmenleri Sendikası da 2026 bütçesine tepki gösteren bir açıklama yaptı. Sendika, özel öğretim kurumlarındaki öğretmenlerin düşük ücretler ve güvencesiz çalışma koşullarının bütçede karşılık bulmadığını belirterek, kamusal eğitim alanına ayrılan payın artırılmasını istedi.
