Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu Antalya İl Temsilcisi Sadık Acar, ekim ayı gıda fiyatlarına ilişkin değerlendirmesinde, gıda enflasyonunun yıllık yüzde 53,8’e ulaştığını açıkladı. Araştırmaya göre, vatandaşların temel gıda ürünlerine erişimi her geçen ay zorlaşırken, dar gelirli kesimlerin alım gücü de gerilemeye devam ediyor. Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu Ar-Ge birimi KAMUAR’ın Türkiye genelindeki zincir marketlerdeki fiyatları inceleyerek hazırladığı araştırma, temel gıda maddelerindeki fiyat artışlarının boyutunu ortaya koydu. Araştırmaya göre, 64 temel gıda maddesinden oluşan sepetin maliyeti ekim ayında bir önceki aya göre yüzde 4,7 arttı.
Gıda Fiyatları Bir Ayda Yüzde 4,7 Arttı
Araştırmada, yaz aylarında yavaşlayan gıda fiyatlarındaki artışın ekim ayında yeniden hızlandığı belirtildi. Haziran ayından itibaren artış eğilimine giren fiyatlar, eylül ve ekim aylarında da yükselişini sürdürdü. Eylül ayında yüzde 0,5 oranında artan gıda fiyatları, ekimde yüzde 4,7 yükseldi. Böylece yılın ilk on aylık dönemindeki toplam artış yüzde 48,1’e ulaştı. Son bir yıllık dönemdeki artış ise yüzde 53,8 olarak hesaplandı. Araştırmaya göre, 2021 yılında 100 liraya doldurulabilen bir gıda sepeti için Ekim 2026 itibarıyla 2 bin 453 lira ödemek gerekiyor.
En Fazla Artış Sebze Fiyatlarında
Ekim ayında temel gıda ürünlerindeki fiyat değişimleri incelendiğinde, özellikle sebze fiyatlarındaki yükseliş dikkat çekti. Araştırmada yer alan verilere göre, ekim ayında bir önceki aya kıyasla sebze fiyatları yüzde 23,7 arttı. Meyve fiyatlarında yüzde 5,5, süt ve süt ürünleri ile yumurtada yüzde 3,6, et ve balık grubunda ise yüzde 1,6 artış kaydedildi. Ekmek, pirinç, un, bulgur ve makarna gibi temel ürünlerin fiyatları yüzde 0,4 yükseldi. Bakliyat fiyatlarında yüzde 7,2, diğer gıda ürünlerinde ise yüzde 1,5 artış yaşandı. Yıllık artış oranlarında da yüksek seviyeler görüldü. Ekmek, pirinç, un, bulgur ve makarna grubunda yüzde 36,2, et ve balık grubunda yüzde 52,8, süt ürünleri ve yumurtada yüzde 30,4, yağ grubunda yüzde 17,3 artış hesaplandı. Meyve fiyatları yüzde 65,7, sebze fiyatları ise yüzde 159,1 yükseldi.
Dört Yılda Gıda Sepetinin Maliyeti 24 Katı Aştı
KAMUAR araştırmasında, Eylül 2021’den Ekim 2026’ya kadar geçen dönemde gıda fiyatlarındaki değişim de değerlendirildi. Araştırmaya göre, söz konusu dönemde gıda fiyatları toplam yüzde 2 bin 353 oranında arttı. Eylül 2021’de 100 liraya satın alınabilen bir gıda sepetinin maliyeti, Ekim 2026’da 2 bin 453 liraya yükseldi. Açıklamada, gıda fiyatlarındaki yükselişin ücretler ve maaşlar üzerindeki etkisine de dikkat çekildi. Buna göre, Eylül 2021’den bu yana asgari ücretteki artışın yüzde 1.292’de, diğer kamu çalışanlarının ortalama ücretlerindeki artışın ise yüzde 1.392’de kaldığı belirtildi. Buna karşılık gıda fiyatlarının aynı dönemde yüzde 2 bin 353 artması, ücret artışlarının temel tüketim harcamalarındaki yükselişi karşılamakta yetersiz kaldığı değerlendirmesine neden oldu. Araştırmada, kamu çalışanlarının 2021 yılında maaşlarıyla alabildiği gıda sepetinin bugün ancak yüzde 56,7’sini karşılayabildiği ifade edildi.
“Açlık ve Yoksulluk Riski Büyüyor”
Birleşik Kamu-İş Antalya İl Temsilcisi Sadık Acar, açıklamasında gıda fiyatlarındaki artışın yalnızca ekonomik bir gösterge olarak değerlendirilemeyeceğine işaret etti. Türkiye’de yüksek enflasyonun uzun süredir devam ettiğini belirten Acar, gıda fiyatlarındaki yükselişin özellikle işçiler, emekliler ve dar gelirli vatandaşlar üzerindeki baskıyı artırdığını vurguladı. Acar’ın değerlendirmesinde, yüksek enflasyonun vatandaşların gelirlerinin önemli bir bölümünü temel ihtiyaçlara ayırmasına yol açtığı belirtildi. Gıda harcamalarının bütçedeki payının artması, diğer zorunlu ihtiyaçlar için ayrılabilen kaynakları da azaltıyor. Açıklamada, önümüzdeki aylarda da açlık ve yoksulluk riskinin büyüyebileceği uyarısı yapıldı. Ekonomik sorunların büyümesinin toplumun farklı kesimlerini olumsuz etkilediği ifade edildi.
Gıda Enflasyonu 77 Aydır Kesintisiz Artıyor
Birleşik Kamu-İş’in araştırmasına göre, gıda fiyatları Haziran 2020’den bu yana yıllık bazda kesintisiz artış gösteriyor. Böylece gıda enflasyonunda 77 aylık yükseliş dönemi yaşandığı belirtiliyor. Açıklamada, enflasyon hesaplamalarında gıda harcamalarının ağırlığının yaklaşık yüzde 25 olduğu hatırlatıldı. Ayrıca asgari ücretle çalışan milyonlarca kişinin gelirlerinin büyük bölümünü gıda ve barınma giderlerine ayırmak zorunda kaldığına dikkat çekildi. Sadık Acar, gıda fiyatlarındaki artışın vatandaşların yaşam koşullarını doğrudan etkilediğini belirterek, temel ihtiyaçlara erişimin giderek zorlaştığını ortaya koyan verileri kamuoyuyla paylaştı.
