Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) kapsamında çalışmalar hızla devam ederken henüz tamamlanmamış yaklaşık 200 bin dosya bulunuyor. SGK tarafından yoğun başvurular nedeniyle, hizmetlerin tespiti, aylığa esas gün, kazanç bilgileri, yanlış sicil numarası gibi bilgilerin yanlış girilmesinden kaynaklanan emekli maaşlarının yanlış hesaplanma durumu söz konusu olabiliyor.
DÜZELTME TALEP EDİLEBİLİR
Emekli aylığının yanlış hesaplandığını düşünenler, sosyal güvenlik il müdürlüklerine yazılı dilekçe ile başvurarak düzeltme talebinde bulunabilirler. Yanlış hesaplamalar dilekçe tarihi itibarıyla düzeltilir. Hatanın kaynağını belirlemek için vatandaşın veya SGK'nın hatası araştırılır. Eğer hatanın kaynağı SGK ise, emekliye ödenmesi gereken fark, hesaplanan aylığın eski aylığın üzerinde olması durumunda başlangıç tarihinden itibaren ödenir. Örneğin, mayıs ayında 7.800 lira aylık bağlanan bir emeklinin düzeltme sonrası aylığı 8.200 liraya çıktıysa, her bir aydaki 400 liralık fark ekim ayı dahil olmak üzere kasım ayı itibarıyla 2.400 liralık bir fark emekliye verilir.
EYT kapsamında mart ya da nisan ayında emeklilik başvurusunda bulunup aylık bağlanmayanlar, SGK müdürlüklerine başvurmalıdır. Aylıktaki gecikmenin nedeni eksik prim, tescil sorunu veya prim borcu olabilir. 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olanlar için yaş şartı olmadan emekli olmak kazanılmış bir haktır; prim borcunun ödenmesi veya eksikliğin giderilmesi durumunda aylık bağlanır.
İşlemleri hala devam eden ve aylığı bağlanamayan EYT'lilerin bazıları farklı kurumlarda hizmet süresine sahiptir. Farklı iller ve sosyal güvenlik merkezleri arasındaki yazışmalar ve dosyaların tespiti nedeniyle işlemler gecikebilir. Dosyalar bulunduktan sonra hizmetler birleştirilir, yazışmalar yapılır ve eksikler giderildikten sonra emekli aylığı bağlanır.
EMEKLİLİK HAKKI YANMAZ
Yasaya göre, 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı olanların yaş koşulu olmadan emekli olmaları kazanılmış bir hak olarak kabul edilir. Koşullar ne zaman tamamlanırsa o tarihten itibaren dilekçe verilerek emekli aylığı alınabilir. Mevcut sistemde, EYT yasası kapsamında başvurulan aydan sonraki aybaşından itibaren aylıklar yatırılır. Koşulları tamamlayacak kişilerle birlikte toplamda 5 milyon EYT'linin önümüzdeki yıllarda emekliliğe hak kazanması bekleniyor. EYT kapsamında çalışma süresi tamamlanmadıysa aylık bağlama işlemleri tamamlanmaz. 1999 yılında sigortalı olup da gelecek yıl gereken çalışma süresini tamamlayacak olan erkek çalışanlar için bu durum geçerlidir. Ayrıca uzun vadeli sigorta kapsamında başlangıç yaşı 18'dir ve bu yaşın altında sigortalı olanlar 18 yaşından itibaren hesaplama yapmalıdır.
EMEKLİLİK YAŞI YÜKSELECEK Mİ?
Plan ve Bütçe Komisyonu'nda Kalkınma Planı sunumunun ardından sosyal güvenlik sistemine ilişkin soruları yanıtlayan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, emeklilik yaşının yükseltilmesinin gündemde olmadığını söyledi. Yılmaz, EYT konusunda da, "Bu sene 2 milyonun üzerinde insan buradan emekli oldu ama toplamda 5 milyona kadar bir potansiyel var. Bunlar zaman içinde sisteme girecek. Yılın sonuna doğru sisteme girenlerin etkisi önümüzdeki yıllarda daha fazla görülmüş olacak" değerlendirmesini yaptı.
