Hava sıcaklığının 40, deniz sıcaklığınınsa 30 dereceye ulaştığı Antalya’da nefes almak bile iyice zorlaştı. Artan yüksek sıcaklıklar ani ve ciddi sağlık sorunlarına da yol açabiliyor. Yüksek sıcaklık; vücudun ısı dengesini bozarak başlangıçta fark edilmeyen belirtilere dönüşüyor. Bu da sıcak çarpmasına neden oluyor. Sıcak çarpması kısa sürede gelişebilen ve müdahale edilmediğinde hayati sonuçlara yol açabilen acil bir durum. Bu nedenle sıcak havalarda vücudun verdiği sinyalleri dikkate almak büyük önem taşıyor.
Sıcak çarpmasının ilk belirtileri arasında, vücudun kendini soğutmak için yoğun terlemesine bağlı olarak görülen soğuk ve terli cilt, bitkinlik, aşırı susama, kas krampları, baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı, kusma ve idrar renginin koyulaşması yer alıyor. Vücut sıcaklığı arttıkça cilt sıcak, kuru ve kızarık bir görünüm alırken solunum ve nabız hızlanıyor, bilinç bulanıklığı gelişebiliyor. Yoğun terlemeyle gelişen sıvı ve tuz kaybı ise sıcak bitkinliğine, ileri vakalarda hayati organlara giden kan akışının azalmasına ve kalp krizi riskinin artmasına yol açabiliyor.
Sıcak çarpması hemen hemen herkesi etkileyebiliyor. Ancak özellikle 5 yaş altındaki çocuklar, 65 yaş üzerindeki kişiler, kronik hastalığı olanlar, hamileler ile aşırı kilolu ya da aşırı zayıf bireylerin sıcak havalarda daha dikkatli olması gerekiyor. Çocuklarda vücut ısısını düzenleyen mekanizmalar henüz tam gelişmediği, ileri yaşlarda ise bu mekanizmaların etkinliği azaldığı için aşırı sıcaklar daha ciddi sonuçlara yol açabiliyor. Kronik hastalıklar ve gebelik de vücudun sıcakla baş etmesini zorlaştırabiliyor.
Güneşte Beklemiş Araçlara Binmeyin!
Uzmanlara göre; özellikle güneşin etkisinin en yoğun olduğu 11.00-16.00 saatleri arasında mümkün olduğunca dışarı çıkılmamalı, mecbur kalındığında ise gölge veya klimalı ortamlar tercih edilmeli. Güneş altında ağır egzersiz ve yoğun fiziksel aktivitelerden kaçınılmalı, susamayı beklemeden gün boyunca düzenli aralıklarla yeterli miktarda sıvı tüketilmeli. Dışarıda bulunurken açık renkli, hafif ve bol giysiler giyilmeli, şapka kullanılmalı, gözleri ultraviyole ışınlarından koruyan güneş gözlüğü takılmalı ve cildi korumak için güneş koruyucu krem kullanılmalı. Ayrıca alkol ve aşırı kafein tüketiminden kaçınılmalı. Uzmanların bir önemli uyarısı da güneşte uzun süre beklemiş araçlara binilmemesi konusunda. Güneşe maruz kalmış bir aracın içindeki sıcaklık 50 derecelere kadar çıkabiliyor bu yüzden araca binmeden önce araç mutlaka havalandırılmalı.
Peki; sıcak çarpmasından şüphelenilen birine yapılması gereken ilk müdahale neler olmalı?
İşte 5 maddede yapılması gerekenler:
1. Sıcak çarpması geçirdiğinden şüphelen kişi derhal serin ve gölgeli bir ortama alınmalı
2. Bilinç bulanıklığı, bayılma veya yüksek ateş varsa zaman kaybetmeden 112’yi aranmalı.
3. Hastanın üzerindeki kalın veya sıkı giysiler çıkarılmalı.
4. Vücut ısısını düşürmeye çalışılmalı. Serin suyla vücudunu ıslatma, ense, koltuk altı ve kasık bölgelerine soğuk kompres uygulama yapılmalı.
5. Bilinci açıksa küçük yudumlarla su içmesini sağlanmalı.
