Antalya'da düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi'nin (IAC 2026) ikinci gününde "Çağlar Arasında Köprü: İpek Yolu Astronomisinden Ay Keşfine" başlıklı özel oturum gerçekleştirildi.
Türkiye Uzay Ajansı (TUA) Başkanı Yusuf Kıraç moderatörlüğünde düzenlenen buluşmada, uzay teknolojilerinin artık yalnızca bilimsel bir merak değil, doğrudan milli ve ekonomik güvenliğin merkezinde yer aldığı belirtildi.
198 Uyduluk Yerli Ağ
Zirvede Türkiye'nin alçak Dünya yörüngesindeki bağımsız iletişim altyapısına dair stratejik hedeflerini açıklayan ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol, 198 uydudan oluşacak devasa bir takımyıldızı için düğmeye bastıklarını duyurdu.
Türkiye'nin ve dost ülkelerin kesintisiz, güvenli haberleşmesini sağlayacak ağ hakkında bilgi veren Akyol, "Astralink adını verdiğimiz alçak Dünya yörüngesi uydu takımyıldızı projesini başlattık. Bu sistem, Türkiye'ye ve dünyanın farklı bölgelerindeki müttefik ülkelere hizmet edecek. Geçtiğimiz yılın sonunda bu projeyi başlattık. Alçak Dünya yörüngesinde birbirine bağlı 198 uydumuz olacak. Bu sistem, karasal ağlarımızla birlikte son derece etkili bir çözüm sağlayacak. Bugün itibarıyla 1 milyondan fazla son kullanıcı terminalimiz bulunuyor. Hedefimiz, Astralink LEO uydu takımyıldızı projesiyle Türkiye'ye ve dünyanın farklı bölgelerindeki müttefiklerimize güvenli ve dayanıklı haberleşme hizmeti sağlamak" dedi.
İlk Fırlatma İçin Tarih Belli Oldu
Yerli mühendislik kabiliyetleriyle üretilen çipler ve alt sistemler sayesinde dışa bağımlılığın tamamen kırılacağını belirten Akyol, fırlatma takvimine ilişkin somut hedefleri de katılımcılarla paylaştı.
Akyol, "İlk uydumuzu 2 yıl içerisinde fırlatmayı hedefliyoruz. Sistem, kendi geliştirdiğimiz dalga biçimini, kendi çiplerimizi ve ekosistemimizle birlikte geliştirdiğimiz gerekli alt sistemleri kullanacak. 50 yıllık tecrübemizin ardından bugün Türkiye'ye ve ilgili ülkelere LEO uydu takımyıldızı çözümü sağlama yolunda ilerliyoruz. Vizyonumuz bu projeyi tamamlamak ve bu çözümü Türkiye'den uluslararası alana sunmak" değerlendirmesinde bulundu.
Projenin sadece uydu üretmek anlamına gelmediğini vurgulayan Akyol, "Bağımsız, ölçeklenebilir ve dayanıklı uzay kabiliyetleri bizim önceliğimiz. Ekibimizle bu doğrultuda çalışacağız. Bu kapasiteyi oluşturacağız, uzay ağımızı karasal ağlarımızla birleştireceğiz ve bu ağları birlikte yöneteceğiz" sözleriyle entegre yapının altını çizdi.
Somali Uzay Limanı
Antalya'daki tarihi oturumda Türkiye'nin bağımsız uzay fırlatma üssü ve Ay görevi projeleri de ayrıntılı biçimde ele alındı.
Türkiye'nin coğrafi sınırlamalarını aşmak için kurulan stratejik ortaklığa dikkat çeken TUA Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Arif Karabeyoğlu, "Türkiye, Somali'deki uzay limanından kendi fırlatma araçlarını uzaya göndermek istiyor. Bunun yanında uzay limanını uluslararası kullanıma da açmayı hedefliyor. Dost ve ortak ülkeler de buraya gelerek tesisten yararlanabilecek. Burası gelecekte yalnızca bir uzay limanı değil, bir uzay merkezine de dönüşebilir" açıklamasını yaptı.
Derin Uzayda Yüzde 80 Yerlilik
Türkiye'nin Ay Araştırma Programı'nda ise yerlilik seviyesinin rekor seviyeye ulaştığı bildirildi. 10'dan fazla yerli paydaş ve 100'den fazla genç mühendisin görev aldığını aktaran TÜBİTAK Uzay Enstitü Müdürü Mehmet Nefes, "Uzay aracımızın yerlilik oranı yüzde 80'in üzerinde. Bu oran TÜRKSAT 6A'daki yerlilik oranından da daha yüksek. Türkiye olarak alçak Dünya yörüngesi ve jeostatik yörüngedeki uydu üretiminde önemli tecrübeye sahibiz. Ancak bizim Ay aracımız bir uydu değil, bir uzay aracı. Derin uzay çok daha zorlu. Dünya'dan çok daha uzakta çalışıyorsunuz. Bir problemi LEO veya GEO'daki bir sistem kadar kolay biçimde yerden çözemiyorsunuz. Radyasyon daha yüksek ve haberleşmede önemli gecikmeler bulunuyor. Bu derin uzay görevinden kazanacağımız tecrübeyi gelecekteki uydu ve uzay görevlerimizde de kullanacağız. Ay görevi aynı zamanda bütün milli ekosistemi bir araya getiriyor. TÜBİTAK UZAY olarak yalnızca donanım üretmiyoruz; üniversiteleri, araştırma merkezlerini, büyük savunma sanayii şirketlerini ve yerli girişimleri ortak bir yapı içinde birleştiriyoruz. Ay'a ulaşmak tek bir görevdir. Ancak yeniden Ay'a gidebilme ve daha ileriye ulaşabilme kabiliyeti kazanmak kapsamlı bir dönüşümdür" açıklamasını yaptı.
Alper Gezeravcı'nın Komutanından Gurur Veren Mesaj
Türkiye'nin insanlı ilk uzay yolculuğuna liderlik eden Axiom Space Astronotu Michael López-Alegría da oturumda ticari uzay istasyonu planlarını anlatırken Türk milletinin gururunu tazeleyen açıklamalarda bulundu.
Geleceğin uzay istasyonu Axiom Station'ın ilk modülünün 2028'de fırlatılacağını bildiren López-Alegría, "Bizim uzay istasyonumuz bir dizi modülden oluşacak. İlk modülümüzü 2028'de fırlatacağız. Modül otonom olarak Uluslararası Uzay İstasyonu'na yaklaşacak ve ardından robotik sistemlerle istasyona bağlanacak. Burada yaklaşık 6 ay ile 1 yıl arasında kalacak. Ardından ikinci modül aynı yörüngeye fırlatılacak. Bu modüller bir araya geldiğinde küçük ancak tamamen işlevsel bağımsız bir uzay istasyonu oluşturacak. Hedefimiz bunu, ISS ortakları istasyonu yörüngeden çıkarma sürecine başlamadan önce tamamlamak. Türkiye'nin ilk astronotu Alper Gezeravcı'yı uzaya götürmüş olmaktan gurur duyuyoruz" ifadesini kullandı.
Özel sektörün uzay yarışındaki yerini temsil eden Fergani Space yöneticisi Hasan Hüseyin Ertok ise 1.200 kilometre irtifada 200'den fazla uyduluk dev bir ağ planladıklarını belirterek, "Yaklaşık iki hafta içerisinde FRG-100 B4 adını verdiğimiz yeni uydumuzu fırlatacağız. Uydu 150 kilogram ağırlığında ve yeni bir test uydusu olacak. Gelecek yıl ikinci yörünge transfer aracımızı fırlatmayı planlıyoruz. 2028'in ikinci yarısından itibaren uydularımızın seri üretimine başlamayı, 2031'de ise hizmet vermeye başlamayı hedefliyoruz. bin 200 kilometre irtifaya 200'den fazla uydu göndermeyi planlıyoruz" dedi.
