Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) obezite ve hareketsizlik yaşamı ele alan araştırmasının son verilerini yayımlandı. TÜİK verileri, boy ve kilo değerleri kullanılarak hesaplanan vücut kütle indeksi incelendiğinde; 15 yaş ve üzeri obez bireylerin oranı 2022 yılında yüzde 20,2 iken, 2025 yılında yüzde 21,8'e yükseldi. Cinsiyet ayrımına bakıldığında kadınların yüzde 24,8'inin obez ve yüzde 32,2'sinin obez öncesi (fazla kilolu), erkeklerin ise yüzde 18,7'sinin obez ve yüzde 43,1'inin obez öncesi olduğu görüldü. Sahadaki gözlemlerimize göre artan paketli gıda tüketimi ve durağan şehir hayatı, Antalya genelinde de obeziteye bağlı poliklinik başvurularını doğrudan artırıyor. Nüfustaki bu kilo artışı, kentteki sağlık altyapısı üzerinde uzun vadede ciddi bir yük oluşturacağa benziyor.
Fiziksel Aktivite Çakıldı: "Merdiven Çıkamıyoruz"
Toplumun genel hareket kabiliyetindeki düşüş, hareketsizlik istatistiklerine de net bir şekilde yansıdı. Araştırmaya göre, fiziksel aktivite yapmayanların oranı yüzde 86,6 gibi çok yüksek bir seviyede gerçekleşti. Aktivite yapmayan erkeklerin oranı 2022 yılında yüzde 85,3 iken 2025 yılında yüzde 83,5'e gerilerken, kadınlarda bu oran yüzde 92,7'den yüzde 89,7'ye düştü. Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) yetişkinler için haftada en az 150 dakika orta şiddette aerobik aktivite önerisine karşın, bu kritere uyanların oranı erkeklerde yüzde 4,1, kadınlarda ise yalnızca yüzde 2,7 seviyesinde kaldı. Fiziksel hareketsizliğin bir sonucu olarak, merdiven inip çıkarken zorluk yaşayanların oranı kadınlarda yüzde 8,3, erkeklerde yüzde 3,7 ile ilk sırada yer alırken, öğrenme veya hatırlamada zorluk yaşayanların oranı kadınlarda yüzde 5,4, erkeklerde yüzde 2,8, yürümede zorluk yaşayanların oranı ise kadınlarda yüzde 5,6, erkeklerde yüzde 2,8 oldu.
Çocuklarda Enfeksiyon Gündemi ve Yetişkinlerin Kronik Ağrıları
Çocukların sağlık tablosu incelendiğinde, son 6 ay içerisinde 0-6 yaş grubunda en çok yüzde 28,5 ile üst solunum yolu enfeksiyonu görüldü; bunu yüzde 24,0 ile ishal ve yüzde 5,2 ile alt solunum yolu enfeksiyonu izledi. Aynı dönemde 7-14 yaş grubunda da üst solunum yolu enfeksiyonu yüzde 24,6 ile ilk sırada yer alırken, yüzde 16,4 ile ishal ve yüzde 8,2 ile ağız ve diş sağlığı sorunları takipçi oldu. Yetişkinlerde ise son 12 ayda yüzde 24,3 ile bel bölgesi problemleri en çok görülen şikayet olurken, bunu yüzde 16,9 ile hipertansiyon, yüzde 16,7 ile boyun bölgesi problemleri, yüzde 11,9 ile şeker hastalığı ve yüzde 10,1 ile yüksek kan lipidleri izledi. Bölgesel sağlık dinamiklerini inceleyen uzmanların aktardığı bilgilere göre, çocuklardaki salgınlar ve yetişkinlerdeki bel-boyun fıtığı vakaları yerel hastanelerin gündemine bomba gibi düşmüş durumda. Bu tedavi süreçleri insan sağlığı ve toplumun genel sağlık durumu açısından da büyük önem taşıyor.
Tütün ve Alkol Tüketiminde Yükseliş Trendi
Zararlı alışkanlıklara yönelik eğilim, toplumsal sağlık risklerini beslemeye devam ediyor. Her gün tütün mamulü kullanan 15 yaş ve üzeri bireylerin oranı 2022 yılında yüzde 28,3 iken 2025 yılında yüzde 30,1'e tırmandı; bu oran erkeklerde yüzde 42,9, kadınlarda ise yüzde 17,5 olarak hesaplandı. Tütün mamulü kullanmayanların oranı ise yüzde 68,0'den yüzde 66,8'e geriledi. Benzer şekilde alkol kullanan bireylerin oranı 2022'deki yüzde 12,1 seviyesinden 2025 yılında yüzde 12,6'ya yükselirken, bu oran erkeklerde yüzde 18,7, kadınlarda yüzde 6,6 oldu. Alkol kullanmayanların oranı ise yüzde 87,9'dan yüzde 87,4'e düştü.
Kadın Sağlığı Taramalarında İlerleme Var Ama Yetersiz
Kadınlara yönelik hayati kanser tarama testlerinde geçmiş yıllara kıyasla kısmi bir artış gözlendi. Son 1 yıl içerisinde 40 yaş ve üzeri kadınlarda mamografi çektirenlerin oranı 2022 yılında yüzde 10,8 iken, 2025 yılında yüzde 16,7'ye yükseldi; ancak hiç mamografi çektirmemiş olanların oranı halen yüzde 42,4 seviyesinde. Benzer bir durum jinekolojik taramalarda da görüldü; 15 yaş ve üzeri kadınlarda son 1 yıl içinde smear testi yaptıranların oranı yüzde 7,2'den yüzde 11,8'e çıksa da, hayatı boyunca hiç smear testi yaptırmayan kadınların oranı yüzde 59,0 gibi çok yüksek bir seviyede kaldı.
