Akran zorbalığı, çocukların psikolojik gelişimi ve eğitim hayatı üzerinde büyük olumsuz etkiler yaratabiliyor. Psikolog Tutku Damla Topaloğlu, akran zorbalığının çocukları psikolojik olarak olumsuz etkileyebileceği ve eğitim hayatında okul fobisine kadar uzanabilecek ciddi sorunlar yaratabileceği konusunda uyarılarda bulundu.
Akran zorbalığı nedir?
Akran zorbalığı, bir ya da daha fazla öğrencinin başka bir öğrenciye yönelik sürekli zarar verici ya da rahatsız edici saldırgan davranışlar sergilemesidir. Klinik Psikolog Tutku Damla Topaloğlu, akran zorbalığının fiziksel, sözel, duygusal, cinsel ve siber zorbalık olarak farklı şekillerde çocukların karşısına çıktığını belirtti. Zorbalık, lakap takmaktan tehdit etmeye, dışlanmaktan dijital medya üzerinden saldırgan tutumlara kadar birçok biçimde gerçekleşebilir.
Zorbalığa maruz kalan çocuklar açıklamaktan çekiniyor
Zorbalığa maruz kalan çocukların genellikle bu durumu ailelerine ya da öğretmenlerine anlatmakta zorlandıklarını belirten Topaloğlu, bu süreçte öğrencilerin kaygı seviyelerinin yükseldiğini ve çaresizlik, değersizlik gibi duygular geliştirebildiklerini ifade etti. Zorbalık devam ettikçe çocuklarda okul reddi, konsantrasyon sorunları ve ders başarısında düşüş gibi sonuçlar ortaya çıkabilir. Bunun yanında mide bulantısı, baş ağrısı, terleme, egzama gibi psikosomatik belirtiler de görülebilir. Topaloğlu, “orbalığa maruz kalan çocuklar genellikle bu durumdan öğretmenlerine ya da ailelerine bahsetmekten de kaygı duyabiliyor. Ailelerin ve öğretmenlerin genellikle bir sorun olduğunu fark edebildiği zaman ise öğrencinin ders başarısında düşüş, konsantrasyon problemleri ve okul reddi gibi bir süreç içinde olduğu görülüyor. Akran zorbalığına maruziyet devam ettikçe öğrencilerde okul fobisi gelişebiliyor; mide bulantısı, baş dönmesi, terleme, titreme, diş ağrısı, baş ağrısı, karın ağrısı, tuvaletten çıkamama ve hatta egzama gibi cilt hastalarının da eşlik ettiği psikosomatik belirtiler görülebiliyor.” dedi.
Ailelere akran zorbalığı ile başa çıkma önerileri
Zorbalıkla karşılaşan ailelerin nasıl bir yol izleyeceği konusunda zorlanabildiğini belirten Topaloğlu, ailelere şu önerilerde bulundu:
- Çocuğunuzu anlamak için onu dinleyin ve duygularını ifade etmesi için cesaretlendirin.
- Nasihat vermekten ve eleştirel cümleler kurmaktan kaçının.
- Çocuğunuzun bu durumu her zaman sizinle ve öğretmenleriyle paylaşabileceğini bildirin.
- Zorbalık devam ediyorsa okul idaresi, sınıf öğretmeni ve rehberlik bölümüyle görüşün.
- Durum devam ederse psikolojik ve psikiyatrik destek alın.
Eğitimcilere akran zorbalığı ile başa çıkma önerileri
Eğitimcilerin, akran zorbalığını ciddiye almaları ve bu konuda bilinçli davranmaları gerektiğini belirten Topaloğlu, okul idaresi ve öğretmenlere şu önerilerde bulundu:
- Zorbalığın ciddi bir sorun olduğunu kabul edin ve eğitimciler bu konuda eğitilmeli.
- Tüm öğrencilere ulaşabilecek şekilde akran zorbalığı ve sonuçlarıyla ilgili eğitimler verilmeli.
- Zorbalığa karşı sınırlar net olmalı ve bu sınırların uygulanmasında tutarlılık sağlanmalı.
