Deniz ekosistemi için elzem olan deniz çayırları son dönemde büyük tehlike altında! Deniz çayırlarının Doğu Akdeniz'de sadece Mersin'in Aydıncık ilçesinde kaldığını söyleyen Mersin Üniversitesi (MEÜ) Su Ürünleri Fakültesi'nden Prof. Dr. Deniz Ayas, türün korunması için restorasyon çalışmasına başlayacaklarını açıkladı.
Yürüttükleri deniz çayırları projesi hakkında Mersin Üniversitesi Deniz Canları Müzesi'nde açıklama yapan Prof. Dr. Deniz Ayas, Aydıncık bölgesinde sualtında çektiği deniz çayırları görüntüsünü paylaştı. 8 kişiden oluşan sualtı dalış ekibiyle çok sayıda çalışma ve proje yürüttüklerini belirten Prof. Dr. Deniz Ayas, "Deniz çayırlarının Mersin'de son kaldıkları yer, son kaleleri Aydıncık. Aydıncık, biyolojik çeşitlilik açısından çok önemli bir ekosistem ve bunda deniz çayırlarının önemi çok fazla" şeklinde konuştu.
"Aydıncık'taki Kalıntının Restore Edilmesi Gerekiyor"
Prof. Dr. Deniz Ayas, ekosistem için deniz çayırlarının önemini şu sözlerle anlattı:
"Deniz çayırları ülkemiz kara sularında Ege'de ve Marmara'da da Gökçeada taraflarında kaldı. Mersin Körfezi'nde ise sadece Aydıncık bölgesinde kaldı. Bunlar artık ortamdan kalkıyor, yerine yeni başka türler adapte oluyor. Bu türlerin korumanın önemini anlatmamız gerekiyor. Bu türler çok önemli. Çünkü karbon yutağı olarak davranıyorlar; yani atmosferik karbon denize geldiğinde bu bitkiler tarafından tutuluyor. Çok yoğun oksijen üretimi sağlıyorlar. Kıyı erozyonun engellemeye etkileri var. Birçok tür için; Akdeniz'de yaşayan 700 makroskobik yani gözle görülebilir türün yüzde 50'sinden fazlası için habitat oluşturuyorlar. Bunlar çok kilit türler ve türün ortadan kalkması deniz ekosisteminde ciddi problemler meydana getiriyor. Aydıncık'taki var olan kalıntının restore edilmesi gerekiyor. Çünkü durumu kötüye gidiyor."
Deniz Çayırları 29 Derece ve Üzerindeki Sıcaklıklarda Hayatta Kalamıyor
Deniz çayırlarını etkileyen olumsuzluklara dikkat çeken Prof. Dr. Ayas, "Küresel ısınmanın ya da iklim değişikliğinin en büyük etkilerinden birini maalesef deniz çayırları da yaşadı. Bu canlılar 29 derece ve üzerindeki sıcaklıklarda hayatta kalamıyorlar. Çok yoğun kirlilik olduğu durumlarda da bu canlı grupları ortamdan kalkıyor. Şimdi bunları birleştirdiğinizde; Doğu Akdeniz, maalesef Akdeniz'in en ısınan, iklim değişikliğinden en fazla etkilenen kısmı. Ayrıca en kirli bölümü. Bu yaz 33-34 derecelerde yüzey suyu sıcaklıklarını gördük. Bu anlamıyla deniz çayırlarının ülkemizin de sınırlarının olduğu Doğu Akdeniz'de işleri çok zar. Ama Aydıncık bunların son kaleleri. Aydıncık aslında koruma alanı. Bu koruma alanında bile türlerin çevrede yapılan deniz yapılarından kaynaklı, su kolonundaki değişikliklerden kaynaklı çeşitli etkilenmeler yaşadığını görüyoruz" dedi.
Deniz Çayırları İçin Restorasyon Çalışması Yapılacak
Aydıncık'ta kalan deniz çayırlarının da zarar görmeye başladığını tespit ettiklerini ifade eden Ayas sözlerini şöyle sürdürdü:
"Mersin Üniversitesi olarak 2025 yılı içerisinde Mart ayında bir restorasyon çalışmasına başlamayı planlıyoruz. Şu anda yoğun dalışlarımız sürüyor. Alandaki toplulukların sağlığıyla ya da dağılımıyla ilgili ön verileri almaya devam ediyoruz. Ama önümüzdeki yıl deniz çayırlarıyla ilgili bir restorasyon çalışmasına başlayacağız. Restorasyon çalışmalarının amacı, var olan popülasyonu daha iyi hale getirmek. Etkilenen alanlara sağlıklı bireyleri nakledebilmek ve alanda çayırların bütünselliğini korumak. Parçalanmasını ya da fragmante olmasını engelleyerek, bütünlüğünü koruyarak deniz çayırlarını var olan şekilde kalmasını sağlamaya çalışacağız."
