Türkiye’de afet ve olağanüstü durumlara karşı alınan önlemler kapsamında önemli bir adım atıldı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan “Sığınak Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”, 7 Kasım 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle birlikte, artık her yapıda daha güvenli, erişilebilir ve donanımlı sığınakların oluşturulması zorunlu hale geldi.
Yönetmelik, yalnızca konutları değil; okullardan hastanelere, alışveriş merkezlerinden sanayi tesislerine kadar pek çok yapıyı kapsayacak şekilde genişletildi. Buna göre, her 100 kişi için en az 1 metrekarelik sığınak alanı ayrılması gerekecek. Yeni yapı ruhsatı alacak binalarda sığınak planı, artık proje dosyasının zorunlu parçası olacak.
Mevcut Binalara Geçiş Süresi Tanındı
Yeni yönetmelik yalnızca yeni projeleri değil, mevcut yapıları da kapsıyor. Mevcut binalarda bulunan sığınakların standartlara uygun hale getirilmesi için beş yıllık bir geçiş süreci tanımlandı. Belediyeler bu süreçte bölgesel denetim yapacak, sığınakların yapısal durumunu raporlayacak. Gerektiğinde binalarda güçlendirme yapılacak ancak mevcut yapının bütünlüğü korunacak.
Depo veya Otopark Olarak Kullanmak Yasaklandı
Yeni düzenleme, apartman ve sitelerde sıkça karşılaşılan bir soruna da nokta koydu. Artık sığınakların depo, otopark ya da ortak alan olarak kullanılması yasak. Bu alanlar sadece afet veya savaş durumlarında kullanılmak üzere hazır bulundurulacak. Aykırı kullanımların tespiti halinde ise belediyeler idari para cezası uygulayacak.
Teknik Donanım Şartları Güncellendi
Yönetmelikle birlikte sığınakların teknik altyapısı da yeniden tanımlandı. Artık her sığınakta yedek enerji kaynağı, havalandırma filtresi, su deposu, atık tahliye sistemi ve acil aydınlatma bulunması zorunlu. Ayrıca cep telefonu sinyallerinin iletilebilmesi için özel yalıtım malzemesi şartı da getirildi.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı yetkilileri, yeni standartların “modern savaş ve afet koşullarında sığınakların gerçekten işlevsel olmasını sağlayacağını” ifade etti.
Kadın, Çocuk ve Engelli Dostu Sığınaklar Geliyor
Yeni yönetmelikte sosyal hassasiyetlere de özel vurgu yapıldı. Sığınaklarda engelli erişimine uygun rampalar, hijyen alanları, çocuk ve kadın güvenliği için özel düzenlemeler zorunlu hale getirildi. Aydınlatma, havalandırma ve tahliye sistemleri ise uluslararası güvenlik standartlarına göre yeniden planlanacak.
Deprem Bölgelerinde Öncelikli Uygulama
Yönetmelik, özellikle 6 Şubat depremlerinden etkilenen illeri öncelikli bölge olarak tanımlıyor. Hatay, Kahramanmaraş, Adıyaman ve Malatya gibi illerde belediyeler, iki yıl içinde tüm sığınakları denetleyerek raporlamakla yükümlü olacak. Denetim sonuçları doğrudan bakanlığa iletilecek.
Uygulama Süreci Başladı
Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından yönetmelik yayım tarihi itibarıyla yürürlüğe girdi. Uygulama ve denetim süreçleri, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda yürütülecek. Belediyeler, bölgelerindeki sığınakların durumunu düzenli olarak kontrol etmek ve raporlamakla yükümlü olacak. Yeni yönetmeliğin, ülke genelinde afetlere karşı hazırlıklı, güvenli yaşam alanları oluşturulması yönünde önemli bir adım olduğu belirtiliyor.
