Libya Temsilciler Meclisinin, Türkiye ile Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti arasında Doğu Akdeniz’de deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin imzalanan mutabakatı onaylamasının ardından uluslararası alanda yeni bir tartışma gündeme geldi. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile Yunanistan Dışişleri Bakanlığı, karara ve mutabakata karşı açıklamalarda bulundu. YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel ise von der Leyen’in tutumuna tepki göstererek Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki hak ve menfaatlerinin siyasi ayrılıkların üzerinde olduğunu vurguladı.
Avrupa Komisyonundan Libya-Türkiye Mutabakatına İtiraz
Libya Temsilciler Meclisinin onay kararının ardından Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen açıklama yaptı. Von der Leyen, Libya ile Türkiye arasında deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin mutabakatın onaylanmasını “derin bir pişmanlıkla” karşıladıklarını belirtti. Mutabakatın üçüncü devletlerin egemenlik haklarını ihlal ettiğini ve deniz hukukuna uymadığını ileri süren von der Leyen, anlaşmanın geçersiz olduğunu savundu.
Avrupa Komisyonu Başkanı’nın açıklaması, Doğu Akdeniz’de deniz yetki alanları ve bölgesel egemenlik hakları üzerinden devam eden görüş ayrılıklarını yeniden gündeme taşıdı.
Yunanistan’dan “Geçersiz ve Hükümsüz” Açıklaması
Yunanistan Dışişleri Bakanlığı da Libya Temsilciler Meclisinin kararına tepki gösterdi. Bakanlık, 2019 tarihli Türk-Libya deniz yetki alanları mutabakatının onaylanmasını reddettiklerini açıkladı. Yapılan açıklamada, söz konusu mutabakatın uluslararası deniz hukukuyla çeliştiği ve bölge ülkelerinin egemenlik haklarını ihlal ettiği öne sürüldü. Yunanistan Dışişleri Bakanlığı, Meclisin kararının mutabakatın hukuka aykırı olduğu yönündeki değerlendirmelerini değiştirmediğini savundu. Bakanlığın açıklamasında, “Coğrafya ve uluslararası deniz hukuku, tek taraflı ve hukuki dayanaktan yoksun parlamento kararlarıyla değişmez” ifadelerine yer verildi. Böylece Libya Temsilciler Meclisinin kararı, Türkiye ile Yunanistan arasındaki Doğu Akdeniz merkezli görüş ayrılıklarını yeniden tartışmaya açarken, Avrupa Komisyonunun yaklaşımı da tartışmanın önemli başlıklarından biri oldu.
Özgür Özel’den Von der Leyen’e: Türkiye’nin Haklarını Savunacağız
YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in açıklamalarına tepki gösterdi. Türkiye’nin hak ve menfaatlerinin iç siyasetteki ayrılıkların üzerinde olduğunu belirten Özel, ülkenin çıkarlarını her platformda savunmayı sürdüreceklerini söyledi. Özel, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Bizim için Türkiye’nin hak ve menfaatleri, iç siyasetteki bütün ayrılıklarımızın üzerindedir. Ülkemizin hak ve menfaatlerini her platformda savunmaya, tarafsızlığını yitirmiş kibirli tutumunuzun karşısında yer almaya devam edeceğiz.”
“Akdeniz’de Taraf Tutarak Değil, Hakkaniyetle Barışa Destek Olabilirsiniz”
Özgür Özel, von der Leyen’e yönelik açıklamasında Avrupa Birliğinin Doğu Akdeniz’deki gelişmeler karşısında üstlenmesi gereken role de dikkat çekti. Avrupa Komisyonu Başkanı’nın gerilimi artıran bir tutum yerine uluslararası hukuku ve hakkaniyeti gözetmesi gerektiğini ifade etti. Özel, von der Leyen’e seslenerek şu değerlendirmede bulundu:
“Sayın von der Leyen, Akdeniz’de taraf tutarak değil, hakkaniyeti ve uluslararası hukuku gözeterek barışa destek olabilirsiniz. Sizin göreviniz gerilimi körüklemek değil, sağduyulu davranarak barışın tesisine katkı sunmaktır. Avrupa Birliği’nin sorumluluğu, bölgesel gerilimleri derinleştirmek değil, adil ve kalıcı çözümlerin önünü açmaktır.”
Doğu Akdeniz’de Hukuk ve Egemenlik Tartışması Yeniden Gündemde
Libya Temsilciler Meclisinin onay kararı sonrasında yapılan açıklamalar, Doğu Akdeniz’de deniz yetki alanları konusundaki anlaşmazlıkları yeniden gündeme taşıdı. Avrupa Komisyonu ve Yunanistan mutabakata itiraz ederken, Özgür Özel Türkiye’nin hak ve menfaatlerinin korunması gerektiğini vurguladı. Özel’in açıklamaları, Doğu Akdeniz’deki gelişmeler karşısında Türkiye’nin çıkarlarının siyasi görüş ayrılıklarından bağımsız ele alınması gerektiği mesajını öne çıkardı. Tartışmanın merkezinde ise deniz yetki alanlarının sınırlandırılması, uluslararası deniz hukuku ve bölge ülkelerinin egemenlik haklarına ilişkin farklı değerlendirmeler yer aldı.
