Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın geçtiğimiz günlerde duyurduğu yerli besilik hayvan üretimini güçlendirmeye yönelik proje kapsamında önemli bir adım atıldı. Hayvancılık Genel Müdürlüğü, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM), Türkiye Kırmızı Et Üreticileri Merkez Birliği ve Türkiye Damızlık Sığır Yetiştiricileri Merkez Birliği arasında kapsamlı bir protokol imzalanarak sürecin resmen başlatıldığı açıklandı.
Bu protokol ile Türkiye’de kırmızı et üretiminin temel bileşeni olan besilik materyalin yerli kaynaklardan karşılanması hedefleniyor. Ülkedeki et açığının azaltılması ve üreticinin güçlendirilmesi amacıyla hazırlanan proje, sektör temsilcilerinin katılımıyla resmiyete kavuştu.
Etçi Irk Spermaları Lalahan’da Üretilecek
Protokol kapsamında etçi ırk spermasının Lalahan’da üretilmesi kararlaştırıldı. Böylece Türkiye’nin kendi genetik materyalini üretmesi, dışa bağımlılığı azaltması ve yerli ırklarla üretim kapasitesini artırması amaçlanıyor. Üretilen spermalar sütçü ırk ve melez sığırlar üzerinde kullanılacak; ayrıca kırsalda dağıtılan etçi damızlıklarla birlikte suni tohumlama uygulamaları yaygınlaştırılacak.
Bu yöntemle elde edilecek erkek buzağı ve danalar, kırmızı et üretici birlikleri aracılığıyla besicilere ulaştırılacak. Böylece yerli besilik materyalin sistematik şekilde artırılması ve maliyetlerin düşürülmesi planlanıyor.
Üretim Zincirini Güçlendirme Hedefi
Proje sayesinde hem besilik hayvan arzının dengelenmesi hem de kırmızı et üretim zincirinin sürdürülebilir hale getirilmesi hedefleniyor. Yerli üretimin artırılmasıyla et fiyatlarının uzun vadede istikrara kavuşması, çiftçinin daha yüksek verim elde etmesi ve genetik kalitenin yükselmesi bekleniyor.
Yetkililer, özellikle etçi ırkların kullanımının yaygınlaştırılmasının hem hayvan başına et verimini yükselteceğini hem de besi sürelerini kısaltarak maliyetleri azaltacağını vurguluyor.
TÜİK Keskin Düşüşü Ortaya Koymuştu
Projenin önemini artıran gelişmelerden biri de Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2024 yılı kırmızı et üretim istatistiklerinde ortaya çıkan düşüş oldu. Verilere göre toplam kırmızı et üretimi bir önceki yıla göre yüzde 11,7 oranında gerileyerek 2 milyon 384 bin tondan 2 milyon 105 bin tona düştü. Bu rakam, sektörde alarm zillerini çalan bir gerileme olarak değerlendiriliyor.
En Büyük Kayıp Sığır Eti Üretiminde Yaşandı
TÜİK’in detaylı verilerine göre en büyük düşüş sığır eti üretiminde yaşandı. Sığır eti üretimi yüzde 11,2’lik azalış yaşadı. Koyun eti üretimi yüzde 10,5, keçi eti üretimi yüzde 22,8 ve manda eti üretimi yüzde 10,4 oranında düştü.
Üreticiler Umutlu Ancak Temkinli
Bu gerileme, kırmızı et üretiminde verimliliğin artırılmasına yönelik yeni politikaların hayata geçirilmesini zorunlu hale getirdi. Lalahan’da üretilecek etçi ırk spermaları ile besilik materyalin artırılması, bu sürecin önemli bir adımı olarak görülüyor. Proje her ne kadar besilik hayvan arzında verimi artıracağı beklentisiyle olumlu karşılanmış olsa da, sektör temsilcileri uygulamanın sonuçlarının orta vadede görülebileceğini belirtiyor.
