CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, 2026 yılında tarımsal üretimde verim ve rekolte artışı yaşanmasına rağmen üreticinin emeğinin karşılığını alamadığını belirterek çiftçinin giderek büyüyen borç yüküne dikkat çekti. Üreticinin mahsulü bol olunca önceki yılların borçlarını kapatacağını düşündüğünü ancak üzüm, limon, fındık, buğday, mercimek, çay, nohut ve domates gibi farklı ürünlerde beklenen gelirin elde edilemediğini ifade etti.
Çiftçinin banka borcu 1,5 trilyon liraya dayandı
Çiftçinin bankacılık sektörüne olan kredi borcunun 2006 yılında 6 milyar 475 milyon lira seviyesindeyken 2026 yılı Temmuz ayında 1 trilyon 492 milyon 28 bin liraya yükseldiğini belirten Gürer, bu tablonun yaklaşık 20 yılda 230 katlık bir artışa işaret ettiğini kaydetti. Sadece son bir yılda çiftçinin bankalara olan borcunun 411 milyar 249 milyon lira artarak yüzde 38 oranında yükseldiğini ve son dört yılda borcun yaklaşık 6,4 katına ulaştığını vurguladı.
Takipteki borçlar ve hacizler tırmandı
Artan üretim maliyetleri ile elde edilen gelir arasındaki makasın açılması nedeniyle çiftçinin borcunu kapatmak için yeniden borçlandığını belirten Gürer, ödenemeyen krediler neticesinde 2006 Temmuz ayında 211 milyon 792 bin lira olan takipteki borç miktarının 2026 Temmuz ayında 26 milyar 602 milyon liraya yükselerek 20 yılda yaklaşık 125 kat arttığını söyledi. Bu süreçte çiftçilerin tarlalarının, traktörlerinin, ekipmanlarının ve hayvanlarının haczedildiğini ifade etti.
Yıllık borç artışı destek bütçesini katladı
Çiftçinin bir yıllık borç artışının tarımsal destek bütçesini aştığını belirten Gürer, 2025 Temmuz ile 2026 Temmuz arasında çiftçinin banka borcu 411 milyar lira artarken 2026 yılı için açıklanan toplam tarımsal destek bütçesinin 168 milyar lira seviyesinde kaldığını ve artan borcun bir yıllık destek bütçesinin yaklaşık 2,5 katına ulaştığını dile getirdi.
Acil çözüm ve yapılandırma çağrısı
Tarımda sürdürülebilirliğin sağlanması için acil çözüm önerilerini sıralayan Gürer, kamu ve özel bankalar ile Tarım Kredi Kooperatiflerine olan birikmiş borçların faizlerinin silinmesini, ana borçların en az 3 ila 5 yıl faizsiz olarak ertelenip uzun vadeye yayılarak taksitlendirilmesini istedi. Üretimin devamlılığı için icra ve haciz işlemlerinin durdurulması gerektiğini belirten Gürer, mazot, gübre, tohum, elektrik ve sulama suyu gibi temel girdilerde vergi yükünün azaltılmasını, üreticiyi koruyan bir alım politikasının izlenerek kamucu politikalar ile kooperatifçiliğin güçlendirilmesini talep etti.
