Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) bünyesinde faaliyet gösteren Akdeniz Genel Balıkçılık Komisyonu (GFCM), Roma'da 25 kıyı ülkesinin temsilcilerini bir araya getiren kritik oturumda Akdeniz ve Karadeniz havzasını doğrudan bağlayan kararlar aldı.
FAO resmi sitesindeki bilgilere göre; toplantıda, tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan balık stoklarını korumak, yasa dışı avcılığı önlemek ve su ürünleri yetiştiriciliğini çevre standartlarına kavuşturmak amacıyla 11 bağlayıcı tavsiye ile 2 karar yürürlüğe girdi.
Kıyı ekosistemini doğrudan ilgilendiren kararların hayati önemine değinen GFCM Başkanı Eyüp Mümtaz Tiraşin, "Akdeniz ve Karadeniz'in geleceği, ülkelerin birlikte çalışmasına bağlıdır. Bu hafta balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliği konusunda alınan kararlar, bölgesel iş birliğinin somut sonuçlar verebileceğini göstermektedir. Bu durum, bölgenin hızla ısınan denizlerle ve su ürünlerine yönelik artan taleple karşı karşıya olduğu bir dönemde zorunludur" değerlendirmesinde bulundu.
Akdeniz ve Karadeniz'de Av Kotaları ve Ağ Ölçülerinde Yeni Standartlar Belirlendi
Alınan bağlayıcı kararlar kapsamında, Antalya ve Akdeniz genelinde avlanan lambuka başta olmak üzere Sicilya Boğazı, İyon Denizi ve Doğu Akdeniz'deki derin deniz kırmızı karidesi ile berlam balığı için mevcut yönetim planları uzun vadeli ve uyarlanabilir modeller haline getirildi.
Düzenlemeyle birlikte lambuka türünde ilk kez resmi av kotası belirlenirken, Cezayir Balıkçılık ve Su Ürünleri Odası Birinci Başkan Yardımcısı Cherif Telli, "Cezayirli balıkçılar, lambuka avcılığına başlayabilecekleri için çok mutlular. Bu durum, Akdeniz balık stoklarının sürdürülebilirliğine saygı gösterirken, balıkçılarımızın avlarını çeşitlendirmelerine ve sosyoekonomik durumlarını iyileştirmek için gelirlerini artırmalarına olanak tanıyacaktır" dedi.
Karadeniz'de sürdürülen kalkan balığı avcılığı için ise mevcut 400 milimetrelik ağ gözü genişliğinin yanına 360 milimetre seçeneği eklendi, deniz memelilerinin ağlara takılarak telef olmasını önlemek amacıyla yunus caydırıcı cihazların kullanımı mecbur kılındı.
Kaçak Avcılığa Karşı Sıkı Takip
Bölge ülkeleri arasındaki haksız rekabeti bitirmek ve denizlerdeki kurallara eksiksiz uyulmasını sağlamak amacıyla güçlendirilen denetim mekanizması, kıyı şeritlerindeki tüm faaliyetleri tek bir takip ağı altında toplayacak.
Yeni izleme sisteminin şeffaflığına dikkat çeken Uyum Komitesi Başkanı Neil Ansell, "Bu yıl ilk kez, yeni kurulan GFCM uyum değerlendirme sistemi, sözleşmeci tarafların yönetim planları kapsamında belirlenen av limitleri, kotalar, raporlama, izleme ve kontrol tedbirleri de dahil olmak üzere yükümlülüklerine uyumunun ayrıntılı bir tablosunu ortaya koydu. Eksikliklerin tespit edildiği durumlarda bu sistem, takip tedbirleri ve gelecekteki uyumu geliştirmeye yönelik yardımlar konusunda mutabakata varmak için yapılandırılmış, iş birliğine dayalı bir çerçeve sunmaktadır" ifadelerini kullandı.
Gözler 2027 Yılında Türkiye'de Yapılacak Zirvede
Bölgedeki su ürünleri üretiminin yüzde 45'ini aşan çiftlik balıkçılığına yönelik balık refahı yönergeleri onaylanırken, denizlere bırakılan veya kaybolan av araçlarının toplanıp geri dönüştürülmesi kurala bağlandı.
On yıllardır süren bölgesel dayanışmada bir sonraki büyük randevu ise doğrudan Türkiye'de gerçekleşecek. Kuruluşunun 75. yıl dönümünü ve 50. yıllık olağan oturumunu 2027 yılında Türkiye'nin ev sahipliğinde kutlayacak olan komisyon, yeni bir bakanlar bildirgesiyle denizlerin geleceğine yön verecek.
Ortak denizlerin korunması gerektiğinin altını çizen Avrupa Birliği Balıkçılık ve Okyanuslar Komiseri Costas Kadis, "Kanıtlar gösteriyor ki, iddialı olduğumuzda ve birlikte hareket ettiğimizde etkili olabiliyoruz. GFCM aracılığıyla eylem için güçlü ve güvenilir bir çerçeveye sahibiz. Ortak denizimizi koruyabilir ve korumalıyız; ona bağımlı olan topluluklar için daha dirençli bir gelecek inşa edebiliriz" şeklinde konuştu.
