Avrupa Sayıştayı, Avrupa Birliği'nin (AB) Kovid-19'un ekonomik sonuçlarına karşı oluşturduğu kurtarma fonlarıyla ilgili önemli bir rapor yayımladı. Merkezi Lüksemburg'da bulunan ve AB bütçesinin denetiminden sorumlu olan Avrupa Sayıştayı, 724 milyar avroluk bu fonların planlanan hızda kullanılmadığını belirtti.
Rapora göre, Kovid-19 kurtarma fonları reel ekonomiye planlanandan daha yavaş girdi. AB'nin bu fonları yürürlüğe koymasının ardından geçen üç yılda kaynakların dağıtımında ve projelerin uygulanmasında önemli gecikmeler yaşandı. Bu durumun, üye ülkelerin salgının etkilerinden kurtulma ve daha dayanıklı hale gelme hedeflerini sekteye uğrattığı vurgulandı. Rapor, üye ülkelerin fonları zamanında çekemeyebileceği veya tüketemeyebileceği uyarısını yapıyor. Fonun Ağustos 2026'da sona ereceği göz önüne alındığında, planlanan ödemelerin tamamlanamayabileceği ve beklenen ekonomik ve sosyal faydaların sağlanamayacağı ifade ediliyor.
Fonların Dağıtımındaki Sorunlar
AB Komisyonu'nun üye ülkelere 2023 sonu itibarıyla yalnızca 213 milyar avro aktardığı belirtiliyor. Rapor, bu fonların özel işletmeler, kamu enerji şirketleri ve okullar gibi nihai alıcılara ulaşmadığını belirtiyor. Gerekli işlemleri tamamlayan 15 üye ülkeye dağıtılan fonların neredeyse yarısının henüz nihai alıcılara ulaşmadığı ifade ediliyor.
Kullanım Oranı ve Yatırım Planları
Raporda, AB ülkelerinin 2023 yılı sonunda planlanan kurtarma fonlarının üçte birinden daha azını kullanabildiği vurgulandı. AB ülkeleri, 2020'de bu kurtarma fonu ve ilgili mekanizma konusunda anlaşmıştı. Bu kapsamda, AB Komisyonu, salgın ve sonrasındaki ekonomik sorunlara karşı üye ülkelerin teminatıyla bir kurtarma programı kurmuştu. Fonlardan en fazla kaynak İtalya ve İspanya'ya ayrılmıştı.
Fonlardan faydalanmak isteyen üye ülkelerin, yapısal reformları da içeren ulusal yatırım planları hazırlamaları ve bu planların onaylanması gerekiyordu. Ancak, bu süreçlerin yavaş işlemesi ve fonların dağıtımındaki gecikmeler, beklenen ekonomik toparlanmayı tehdit ediyor.
