Diyarbakır'ın Kayapınar ilçesinde, Akşemsettin Ortaokulu'nda cıva paniği yaşandı. Bir öğrenci, dışarıdan temin ettiği cıvayı okulun lavabosuna döktü. Durumu fark eden bir öğretmen, hemen okul yönetimine haber verdi. Bunun üzerine okula 112 Acil Sağlık, AFAD Kimyasal Biyolojik Radyolojik Nükleer (KBRN) tehditler ve polis ekipleri sevk edildi.
Ekipler, okulda cıvanın temas ettiği alanlarda temizlik ve havalandırma işlemleri gerçekleştirdi. Yapılan ölçümlerde, cıvanın seviyesinin tehlikeli olmadığı belirlendi. Tedbiren, söz konusu alan izole edilerek 6 saat boyunca kapalı tutuldu.
CIVA NEDİR?
Cıva, dokusu ve görünüşü çok nazik olan ve nadir kimyasal özellikler barındıran önemli bir element. Isı, gaz veya sıvı ölçen aletlerden tıp sektörüne kadar birçok alanda kullanımı olan cıva, “zincifre” adlı kırmızı bir madenden elde edilen metalik gri bir maddedir. Altın ve gümüşü cevherlerden ayrıştırmak için cıva kullanılır. Çok güçlü bir çözücüdür.
CIVANIN ZARARLARI NELERDİR?
Cıva çok küçük miktarlarda bile etkili olabilen bir sinir sistemi toksinidir. Merkez sinir sistemini ve böbrek sistemini doğrudan etkiler. Gelişim bozukluklarına, hareket ve beyin işlevi bozukluklarına neden olur. Kolayca buharlaşarak, renksiz bir buhar halinde havaya karışması onu gizli bir toksin durumuna getirir. Cıva ve bileşiklerinin etkisi doz, etkilenen kişinin yaşı, etkilenim süresi, etkilenim yolu, etkilenen kişinin sağlığı ve beslenme düzeyi ile ilişkilidir. İdrar, saç ve kan düzeyinin ölçülmesiyle etkilenim belirlenir.
Cıvanın solunması kimyasal akciğer yangısına, doku yıkımına yol açan bronşit oluşumuna neden olur ve etkilenim sürerse ölümle sonuçlanır. Anorganik cıva tuzları böbrek ve merkez sinir sistemine ileri derecede toksiktir. Metil cıva mikrotübül oluşumunu, nöronlarda protein sentezini engeller. Hücre zarı etkinliğini değiştirir, DNA sentezini bozar. Sonuçta sinir sistemine çok ileri derecede toksik etki yapar. Metalik cıva buharına bağlı yüksek doz, kısa süreli etkilenimlerde, akciğer hasarı, bulantı, kusma, ishal, kalp hızı ve kan basıncında artış, deride kızarıklık, göz tahrişi gibi bulgular ortaya çıkabilmektedir.
