Çağlar boyunca yuva olduğu kadim toplulukların izlerini günümüze kadar koruyan Antalya'nın taşı toprağı kültür! Binlerce yıllık bu kültür mirasına sahip çıkan Antalya hatrı sayılır sayıda antik kenti sınırlarında barındırıyor.
Akdeniz Bölgesi'nin inci gerdanlığı Antalya'da keşfedebileceğiniz antik kentler uygarlıklara uzanan tarihi keşifleri hem de antik kalıntıların çevresindeki doğal güzellikleri ile ziyaretçilerini bekliyor.
Kentin öne çıkan Aspendos, Patara, Olympos, Side, Myra, Perge ve Termessos antik kentlerini keşfetme sırası size geldi. İşte Antalya’da keşfedilecek 7 antik kent...
1. Aspendos Antik Tiyatrosu – Antalya, Serik
Aspendos Antik Kenti, Akdeniz'in en iyi korunarak günümüze ulaşan Roma Dönemi tiyatrosuna sahip oluşuyla ünlü. Bölgenin en büyük nehirlerinden Köprüçay (Eurymedon) yakınlarındaki bir tepenin düzlüğünde kurulan Aspendos, MÖ 10. yüzyılda Akalar tarafından kurulmuş ve antik dönemlerin zengin kentlerinden biri olarak biliniyor.
MS 2. yüzyılda Romalılar tarafından inşa edilen tiyatrosu, tanrılara ve devrin imparatorlarına adanmış. Roma tiyatro mimarisinin ve yapım tekniğinin son çizgilerini sergileyen Aspendos Tiyatrosu, 15–20 bin kişi kapasiteli. İmparator Marcus Aurelius döneminde (MS 161–180) Theodoros’un oğlu mimar Zenon tarafından inşa edilen Antik Aspendos Kenti Tiyatrosu ve Su Kemerleri, 2015 yılından bu yana UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesinde yer alıyor.
Bizans ve Selçuklu dönemlerinde varlığını sürdüren şehirlerden olan Aspendos, 1930 yılında Mustafa Kemal Atatürk tarafından ziyaret edildmiş. Atatürk, antik yapının onarılıp yeniden kullanılması için talimat vermiştir.
Aspendos Antik Kenti Nerede, Nasıl Gidilir?
Aspendos Antik Kenti'ne özel araçla ya da toplu ulaşımla gidilebiliyor. Özel araçla gitmek isteyenlerin, Antalya’dan Serik ilçesine gidip Aspendos tabelasını izlemeleri gerekiyor. Aspendos yolu yaklaşık 35 km ve 40–45 dakika sürüyor.
Toplu taşımayı tercih edenler ise Antalya’dan Aspendos’a giden dolmuş ya da otobüslere binebilir. Bölgeye Serik’ten direkt ulaşım da mümkün.
2. Patara Antik Kenti – Antalya, Kaş
Patara Antik Kenti, Fethiye-Kalkan arasında Xanthos Vadisi'nin güneybatı ucunda kurulmuş. Likya'nın en önemli ve en eski şehirlerinden Patara'nın adı, MÖ 13'üncü yüzyıla ait Hitit metinlerinde Patar olarak geçiyor.
MÖ 167/168 yılında Patara Likya Birliği'nin başkenti oldu. Apollon'un önemli kehanet merkezi olarak ün salan Patara, sonraları Hristiyanlar için önemli bir merkez oldu. 'Noel Baba' diye anılan Saint Nicholaos, Pataralı, ayrıca St. Paul'ün Roma'ya gitmek için Patara'dan gemiye bindiği biliniyor.
Roma Zafer Takı'ndan giriş yapılan Patara Antik Kenti'nde tiyatro da bulunuyor. Ayrıca Parlamento Binası, Vespasian Hamamı, Korinth Tapınağı, ana cadde, liman ve tahıl ambarı (granarium), Patara'nın günümüzde kalmış anıtsal yapılarından bazıları. Parlamento Binası yer almaktadır.
Patara Antik Kenti Nerede? Nasıl Gidilir?
Patara Antik Kenti, Antalya'nın Kaş ilçesi sınırlarında bulunan Gelemiş Köyü'nde bulunuyor. Antalya merkezden D-400 sahil yolunu takip ederek ulaşılan Patara'ya özel araçla gitmek isteyenler Kalkan yönüne ilerleyerek, Patara sapağı sonrası yaklaşık 200 km gitmek durumunda. Yol 2,5–3 saat sürüyor.
Antalya’dan Kaş ya da Fethiye yönüne giden otobüslerle Patara kavşağına giderek oradan da dolmuşala Patara'ya geçilebiliyor. Bu yolculuk yaklaşık 4-5 saat sürebiliyor.
Patara'ya Kaş'tan ve Kalkan'dan da dolmuşlarla ulaşmak mümkün. Yol yaklaşık 40 dakika sürüyor.
3. Olympos Antik Kenti – Antalya, Kumluca
Olympos Antik Kenti, adını 16 kilometre kuzeyindeki Toroslar'ın batı uzantılarından biri olan 2 bin 375 metre yüksekliğe sahip Tahtalı Dağı’ndan alıyor. Kesin kuruluş tarihi bilinmiyor ancak İÖ 167–168 yılarında basılan Likya Birlik sikkelerinde adı geçen Olympos, Likya Birliği’nde üç oy hakkına sahip altı şehirden biriydi ve Likya’nın doğusunu temsil ediyordu.
Antik kentin günümüze ulaşmış kalıntılarının çoğu orman içinde ağaç ve çalılarla örtülü bulunuyor. Helenistik, Roma, Bizans dönemlerine ait kalıntıların günümüze kadar ulaştığı Olympos Antik Kenti'nin birkaç kilometre güneybatısındaki Çakaltepe olarak anılan yükseltinin güney yamacında devamlı olarak alev çıkıyor.
Asırlardır aynı noktadan çıkan metan gazıyla oluşan bu doğa olayı Likya’da yaşayan ve soluğundan ateş püskürdüğüne inanılan Khimaira Canavarı ile özdeşleşmiş ve bu sayede Olympos, Bellerophontes Efsanesi'ne ev sahipliği yapmış.
Tanrı Hephaistos’un kült merkezi, Roma ve Bizans dönemlerinde de dini merkez olarak kullanılan alanda kutsal yol, yapılar, freskolarla süslü Bizans Kilisesi de antik kentte yer alıyor.
Olympos Antik Kenti Nerede, Nasıl Gidilir?
Antalya'nın Kumluca ilçesi Tahtalı Dağı'nın 10 km kuzeyinde olan Olympos Antik Kenti, kent merkezine 85,7 km. uzaklıkta bulunuyor.
Beydağları-Olympos Milli Parkı sınırları içindeki antik kente Antalya’dan Kumluca yönüne giden D-400 yolu ile ulaşılıyor. Özel araçla gidenler Olympos tabelasının oradan dönerek 85–90 km uzaklıktaki antik kente ulaşıyor.
Diğer yandan Antalya’dan Kumluca minibüsleriyle Kumluca’ya, oradan da Olympos’a minibüs ve taksilerle gidilebiliyor.
4. Side Antik Kenti – Antalya, Manavgat
Kadim dönemlerde Pamfilya’nın en önemli liman kenti olan Side, 350-400 metre genişliğinde bir yarımada üzerinde, MÖ VII. yüzyılda bir yerleşim merkezi olarak kuruldu. MÖ VI. yüzyılda Lidya Krallığı'na, ardından Perslerin hâkimiyetine geçen Side, MÖ 334'te Büyük İskender’in Anadolu seferinde direniş göstermeden kapılarını açtı.
İskender’in kurduğu büyük sikke basım merkezlerinden biri olan kent, İskender’in ölümünün ardından Helenistik Dönem krallıkları arasında sürekli el değiştirdi ve MÖ 78 yılında Roma İmparatorluğu’na bağlandı.
Ticaret ve liman kenti olarak bilinen Side Antik Kenti'nde antik tiyatro, Apollon Tapınağı ve müzeye dönüştürülen Roma hamamları bulunuyor.
Side Antik Kenti Nerede, Nasıl Gidilir?
Side Antik Kenti, Antalya’nın 80 kilometre doğusunda, Manavgat ilçesinin 7 kilometre güneybatısında bulunuyor.
Antik şehre, Antalya’dan D-400 karayolu ile ulaşılıyor. Özel araçla yaklaşık 70–75 km mesafedeki kente ortalama 1 saat 10–15 dakikada gidiliyor.
Ayrıca Antalya Otogarı’ndan Manavgat’a otobüs, Manavgat’tan Side’ye minibüs ile antik kente yaklaşık 1,5 saatte varılıyor.
5. Myra Antik Kenti – Antalya, Demre
'Noel Baba' olarak anılan Aziz Nikolaos’un yaşadığı şehir olarak da bilinen Myra Antik Kenti, aynı adı taşıyan ova üzerinde kurulmuş. Bulunan kaya mezarları, yazıtlar ve sikkelere göre MÖ 5'inci yüzyıldan itibaren varlığını sürdürdüğü düşünülüyor. Likya Birliği'nin altı büyük kentinden biri olan Myra, yazıtlarda Myrrh olarak kayda geçmiş.
Myra Antik Kenti Likya Dönemi kaya mezarları, Roma Dönemi büyük tiyatrosu ve Bizans Dönemi Aziz Nikolaos Kilisesi (Noel Baba) ile tanınıyor.
Myra'da, akropolün güney eteğinde yer alan tiyatro ile her iki yanında yer alan kaya mezarları günümüze kadar ulaşmış durumda. Myra mezarlarının içinde, ölüyü ve yakınlarını betimleyen kabartmalı mezar, aralarından en ilginç olanları. Yine kabartmalı ve kitabeli birçok kaya mezarı, kayalığın güneye bakan yönünde üst üste ya da yan yana sıralanıyor.
Myra Antik Kenti Nerede, Nasıl Gidilir?
Antalya'nın Demre ilçe merkezinde bulunan Myra Antik Kenti'ne hem özel araçla hem de toplu taşıma ile gidilebiliyor.
Özel aracınızla, Antalya’dan D-400 sahil yolunu takip ederek Finike'yi geçtikten sonra, 150 km sonra Demre’ye ulaşabilirsiniz. Demre'de Myra'ya kısa bir yönlenme ile varılıyor. Yol yaklaşık 2 saat 15 dakika sürüyor.
Öte yandan Antalya Otogarı’ndan Demre’ye giden otobüsler bulunuyor. Demre’den kaya mezarları bölümünde de minibüs veya taksi alternatifi ile ulaşım mümkün.
6. Perge Antik Kenti – Antalya, Aksu
Antalya'nın şehir merkezinde yer alan Perge Antik Kenti, Roma döneminde ticaret ve kültür merkezi olarak kabul görüyordu.
Hitit Dönemi'nde varlığını sürdürdüğü düşünülen ve Roma Dönemi'nde Anadolu'nun en düzenli kentlerinden olan Perge, geçmişte 'Parha' adıyla da biliniyordu. Mimarisi ve mermer heykeltıraşlığı ile ünlü olan Perge Antik Kenti'nde, doğu-batı ve kuzey-güney yönünde uzanan 2 ana cadde bulunuyor.
Oldukça iyi korunagelmiş tiyatrosu, 15 bin izleyici kapasiteli ve oturma yerlerinin karşısında yer alan 2 katlı sahne binası M.S. 2'nci yüzyılda inşa edilmiş.
Perge Antik Kenti'de bulunan stadyum, Türkiye’nin en iyi korunmuş stadyumlarından biri olarak biliniyor. Tiyatronun kuzeyinde M.Ö. 2'nci yüzyılda inşa edilen stadyum 12 bin izleyici kapasitesiyle de dikkat çekiyor.
Antik şehirde ayrıca dikdörtgen planlı agora, yüksek kuleler, anıtsal çeşmeler, hamamlar ve sütunlu caddeler bulunuyor.
Hristiyanlığın önemli figürlerinden Aziz Paul'un Perge'ye misyonerlik seyahatleri sırasında Aksu Nehri üzerinden vardığı düşünülüyor. İncil'de de yazılı olmasından dolayı şehir ve akarsu Hristiyanlığın kutsal mekanlarından biri olarak kabul ediliyor.
Perge Antik Kenti Nerede, Nasıl Gidilir?
Perge Antik Kenti, Antalya şehir merkezinin 17 kilometre doğusunda bulunan Aksu ilçesinde yer alıyor.
Özel araçla, D-400 üzerinden Perge tabelalarını takip ederek şehir merkezinden antik kente ulaşılabiliyor.
Antalya Otogarı’ndan Aksu minibüsleri ya da şehir içi otobüslerle Aksu civarına ulaşarak ardından taksiyle kısa süre içinde antik kente varmak da mümkün.
7. Termessos Antik Kenti – Antalya, Döşemealtı
Türkiye'nin en iyi korunmuş antik şehri olan Termessos Antik Kenti, Anadolu’nun en eski halklarından Luviler soyundan gelen Solymler tarafından kuruldu. Pisidia Bölgesi'nin Milyas olarak anılan güneybatı kısmında, günümüzde Güllük adındaki Solymos Dağı’nın dorukları arasındaki vadide kurulan şehrin tarihe geçişi, Büyük İskender’in MÖ 333 yılında kenti kuşatması ve Termesosluların güçlü bir savunma yaparak teslim etmemesiyle oldu.
İskender’in ölümünden sonra Ptolemyler tarafından işgal edilen Termessos, MÖ 71 yılında 'İşlerinde bağımsız olma ve kendi kanunlarını kendi yapma' onayını Roma Senatosu'ndan aldı. Terk edildikten sonra yeni bir yerleşmenin olmadığı Termessos, deprem ve doğal tahribin dışında oldukça sağlam ve iyi korunmuş halde günümüze ulaştı.
Antalya-Korkuteli karayolu üzerindeki Yenicekahve yakınında bulunan Hellenistik Devir suru ile başlayan Termessos Antik Kenti, Güllük Dağı'nın zirvesine kadar devam ediyor. Antik şehirde İmparator Hadrian döneminde yapılan tapınak, Gymnasium, sütunlu cadde, kanallar, agora, tiyatro, sarnıç, bezemeli mezarlar ve villa kalıntıları bulunuyor. Büyük İskender döneminin önemli komutanlarından Alketas’ın mezarı (MÖ 319) dikkat çekiyor.
Termessos Antik Kenti Nerede, Nasıl Gidilir?
Antalya’nın 30 kilometre kuzeybatısında, Korkuteli yolu üzerinde yer alan Termessos Antik Kenti, Toroslar’ın zirvesindeki dağlık coğrafyada, Milli Park içinde doğal bir kale gibi duruyor.
Antalya-Korkuteli karayolunun 24'üncü kilometresinden sola tırmanan özel yolla, Güllük Dağı’ndaki kalıntılara ulaşılabiliyor.
Toplu taşıma ile ulaşmak isteyenler, Antalya- Döşemealtı minibüsleriyle, Termessos’a çıkan dolmuş veya taksileri kullanarak antik şehre ulaşabilir.
