Antalya Büyükşehir Belediyesi’nde 1994 yılı sonbaharında Yatırımlar Şube Müdürü olarak göreve başladığını hatırlatan Orhan Kutluer, kentin simgesi Nostalji Tramvayı'nın bilinmeyen kuruluş öyküsünü Akdeniz Gerçek'e anlattı. Göreve geldiği ilk günlerde Dönerciler Çarşısı ile Eski Mezbaha arasındaki (Atatürk ve Işıklar Caddeleri) merkeze geliş yolunun trafiğe kapatılarak 1326 Sokak üzerinden verilmesi ve bu alanın yaya ile bisiklet yoluna dönüştürülmesi talimatı aldığını belirten Kutluer, o dönem yaşanan tıkanıklığı dile getirdi.
Bisiklet yolunun süreklilik istemesi nedeniyle bu karara karşı çıktığını ve yetkililere, "İnsanlar burada bisiklet kullanmak için buraya bisikletlerini omuzlarında mı getirecek?" sorusunu yönelttiğini belirten Kutluer, kendisine "Sen verilen işi yap" yanıtının verildiğini ifade etti. Uygulamanın hayata geçirilmesinin ardından bisiklet yolunun hiç kullanılmadığını, esnafın 8-9 ay boyunca kan ağlayarak yolun yeniden açılması için baskı yaptığını aktaran Kutluer, meclis kararıyla yola dönerken kardeş şehir Nürnberg Belediye Başkanı’nın kente yaptığı ziyaretin projenin kaderini değiştirdiğini söyledi. Kutluer, Nürnberg Heyeti ile Kemer’e yapılan tekne gezisi sırasında konuk belediye başkanının ellerindeki eski tramvayları hibeye çıkaracaklarını söylemesi üzerine Antalya için tramvay fikrinin doğduğunu vurguladı.
"Nostalji" İsminin Doğuşu ve Almanya'daki Teknik İnceleme
Yatırımlar Daire Başkanı olarak araçları incelemek üzere Almanya’ya gittiğini ifade eden Kutluer, tramvayların 1950’li yıllara ait, tamamen elektrik bobinaj sistemine dayalı, kapıları tek yönde olan ve geri vites sistemi bulunmayan 40 yıllık araçlar olduğunu gördüklerini belirtti. Araçların saatlik yolcu taşıma kapasitesi ve hızı açısından modern toplu taşıma kriterlerine uymaması ve 40 yıllık geçmişinden esinlenilmesi nedeniyle hatta "Nostalji" ismini verdiklerini açıklayan Kutluer, bu ismin kent halkı tarafından kısa sürede benimsendiğini dile getirdi.
Meclisin başlangıçta Eski Mezbaha ile Güllük Caddesi arası olarak belirlediği güzergahı kendi önerileriyle Konyaaltı plajlarına kadar uzattıklarını belirten Kutluer; projeyi 15 dakikada bir çalışacak 4 tramvay üzerinden tasarladıklarını aktardı. Kutluer ayrıca kentin tarihi dokusuna zarar vermemek adına Üçkapılar, Saat Kulesi ve Cumhuriyet Meydanı arasındaki rayların altına titreşimi absorbe eden özel elastik şilteler yerleştirdiklerini ve kullanılan rayları gelecekte modern tramvay sistemine geçilebilecek şekilde seçtiklerini ifade etti.
"Yangının Sebebi Bilinçsizce Takılan Klimalardır"
1998 yılı sonunda görevinden emekli olduğunu, ardından hattın 4 yerine 3 tramvayla ve yarım saatte bir sefer yapacak şekilde işletmeye alındığını belirten Kutluer, araçlarda son dönemde meydana gelen yangın olaylarına da açıklık getirdi. Araçların 1950'ler teknolojisiyle imal edildiğini hatırlatan Kutluer, Alman teknik ekibinin o dönem elektrik altyapısının klima enerjisini taşıyamayacağı yönünde kesin uyarısı olduğunu vurguladı.
Alman uzmanların uyarısı doğrultusunda araçların senelerce klimasız çalıştırıldığını kaydeden Kutluer, son yıllarda yapılan müdahaleleri sert sözlerle eleştirdi: "Birkaç senedir görsel kirliliği ve çirkinliği bir kenara bırakın, altyapı hiçe sayılarak klimalar takıldı ve kablolar yanana kadar çalıştırıldı. Yangına sebebiyet verenlerin kendileri olduklarını bile bilememeleri tam bir hayret konusudur."
"Titreşim Bahane Edilemez, Otobüs Koymak Halkla Alay Etmektir"
Kentin tarihi yapısına zarar verdiği iddia edilen titreşim tartışmalarına da değinen Kutluer, son 10 yılda yapılan yağmur suyu drenaj borusu yenileme çalışmaları sırasında rayların altındaki elastik şiltelerin sökülmüş veya işlevsiz hale getirilmiş olabileceğine dikkat çekti. Kutluer, "Çok küçük maliyetlerle bu titreşimi kesemiyorsak bu çok büyük bir ayıptır. Titreşim asla bir bahane olamaz" dedi.
Tramvayın kaldırılarak yerine lastik tekerlekli otobüs konulması fikrine sert tepki gösteren Orhan Kutluer, mevcut raylar ve elektrik altyapısı kullanılarak gerekirse yeni model tramvaylarla hattın sürdürülebileceğini belirtti. Kutluer, yetkililere seslendiği açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
"Bu kadar tepki çeken bir konuda inat ederek yerine lastik tekerlekli otobüs koymak alay etmek demek değil de nedir Allah aşkına... Haydi yetkili arkadaşlar; hemen hesapları yaptırıp titreşim kesicileri yerleştiriyor, kabloları yeniliyorsunuz. En geç 20 gün içinde nostaljilerimizi yeniden hatta görmek istiyoruz. Sağlıkla ve sevgiyle kalın dostlar."
