Antalya’nın ev sahipliği yaptığı Birleşmiş Milletler (BM) 31. Taraflar Konferansı (COP31), iklim krizine yönelik çözüm arayışlarından ziyade organizasyonel fiyaskolar ve katılımcıların maruz kaldığı eziyetle gündeme oturdu. Konferansın ilk iki gününde ulaşım ağının felç olması, fahiş yemek fiyatları ve bitmek bilmeyen kayıt kuyrukları katılımcıları isyan ettirirken; sivil toplum örgütlerinin mavi alandaki iklim adaleti çağrıları bu bürokratik kaosun gölgesinde kaldı. Eşzamanlı gerçekleştirilen müzakere odalarına ulaşmak, yoğunluk ve plansızlık nedeniyle zaman zaman imkânsız hale geldi.
Ulaşım Değil, 'Ulaşamama' Çilesi
Zirvenin en büyük problemi, yetersiz altyapı ve plansızlık nedeniyle kilitlenen trafik oldu. Belek yönünden kalkan servis (shuttle) otobüslerinde 2,5 saat geçirmelerine rağmen Expo alanına varamayan katılımcılar, güvenlik gerekçesiyle kapatılan yollar yüzünden çift yönlü trafiğin tamamen durduğunu aktardı. Bakanlığın 650 elektrikli otobüs tahsis edildiğini duyurmasına karşın, çevre illerden getirilen ve Antalya'ya yabancı olan şoförlerin ellerindeki haritalarla yön bulmaya çalışması yolculuk sürelerini 3-4 saate kadar çıkardı. Özel araçları veya taksileriyle alana gelmeye çalışanlar da bu kilitlenmeden nasibini alırken, yaşanan kriz Antalya'nın yıllardır çözülemeyen trafik sorununun tüm dünyaya teşhir edilmesi olarak yorumlandı.
Güvenlik Abartısı ve 1,5 Kilometrelik Zorunlu Yürüyüş
Katılımcıların eziyeti sadece trafikle sınırlı kalmadı. İlk gün Aksu durağında yapılan mecburi aktarmalar ve peş peşe kurulan güvenlik noktaları büyük bir yığılmaya neden oldu. Türkçe yapılan polis anonslarını anlamayan dünyanın dört bir yanından gelmiş yabancı konuklar, çevrelerindekileri taklit ederek aramadan geçmeye çalıştı. Tramvaydan inen katılımcılar, konferans alanına ulaşmak için yaklaşık 1,5 kilometre yürümek zorunda bırakıldı.
Alanda temel hak ve özgürlüklere yönelik müdahaleler de dikkat çekti. Yürüyüş yolunda veganlıkla ilgili pankart açan yabancı bir aktivistin, İngilizce "Lütfen" diyerek ricalarda bulunmasına rağmen polis tarafından engellenmesi ve pankartının kapatılmaya çalışılması tepki topladı. Alana nihayet ulaşabilenlerin ana girişte karşılaştığı devasa kayıt kuyrukları ise günün bir diğer "Nasıl varabildin?" tartışması oldu.
Yabancı Basın Şaşkın: "12 Yılda Böyle Felaket Görmedim"
Uluslararası arenadan binlerce delege ve gazetecinin katıldığı zirvedeki bu organizasyon bozukluğu, dış basında da geniş yankı buldu. İklim zirvelerini 12 yıldır takip eden Arjantinli gazeteci Tais Gadea Lara'nın, "Hiç bu kadar felaket bir şey görmedim. Bir saatlik yol neredeyse 3 saat sürdü. Engelliler ise hiç gözetilmemiş" şeklindeki sözleri, tablonun vahametini özetler nitelikteydi. Yurttaşlar ve yerli katılımcılar da sosyal medya üzerinden organizasyonun sınıfta kaldığını belirterek duruma tepki gösterirken, birçok kişi Antalya'daki manzarayı önceki COP zirveleriyle kıyaslayarak Türkiye'nin uluslararası bir organizasyonu yüzüne gözüne bulaştırdığını vurguladı.
Kamu Personeline İzin Formülüyle Gelen Kısmi Rahatlama
Artan tepkiler ve ilk gün yaşanan "şok dalgasının" ardından, yetkililer çareyi Antalya'daki kamu personeline izin vermekte buldu. Bu kararın trafiği bir nebze rahatlatması, BM'nin "sabah erken çıkın" çağrısının katılımcılar tarafından dikkate alınması ve tramvayların boşalmasıyla birlikte ikinci gün daha sakin bir tablo çizildi. İlk gün krize dönüşen Aksu'daki aktarma noktası uygulamasına son verilerek, yolcuların doğrudan COP31 durağında aranmasına geçildi. Ancak sonradan alınan bu palyatif önlemler, Türkiye'nin iklim krizinin konuşulduğu böylesine hayati bir zirvede bıraktığı "ulaşılamayan konferans" intibasını silmeye yetmedi.
Şoförler Kenti Bilmiyor, Otobüsler Yolda Kayboluyor
Zirve için çevre illerden tahsis edilen otobüs şoförlerinin Antalya'yı bilmemesi, ulaşım krizini daha da vahim ve trajikomik bir hale getirdi. Güzergâhlara hâkim olmayan şoförlerin yanlış yollara girmesiyle yolculuk süreleri katlanarak arttı. Öyle ki, normal şartlarda kent merkezindeki Kültür Mahallesi'ne gitmesi gereken bir COP31 otobüsünün, şoförün yolu karıştırması sonucu havalimanının içine kadar girdiği anlar bizzat yolcuların isyanına yansıdı. Gün boyu konferans yorgunluğu çeken ve felç olan trafik nedeniyle zaten evlerine ya da otellerine ulaşmakta büyük güçlük çeken yurttaşlar ile katılımcılar, bir de güzergâh karmaşası yüzünden araçların içinde adeta mahsur kalarak eziyet çekti. Organizasyondaki bu plansızlık, "İnsanlar evine gidemezken bir de kaybolan otobüsler çileyi katladı" yorumlarına neden oldu.
