Türkiye’de binanın yapım aşamasından önce önemli bir aşama olan zemin etüdü aşaması son yıllarda göz ardı ediliyor. Müteahhitler, ‘en ucuz hangi firma yapıyorsa onu seçelim’ mantığı ile yürüyen sektör, 6 Şubat depremlerinde acı gerçeği kamuoyuna göstermişti. Bina yapımının en önemli aşamasından olan zemin etüdünün hayati öneme sahip olduğunu ifade eden Jeoloji Mühendisleri Odası (JMO) Antalya Şube Başkanı Mustafa Karancı, Akdeniz Gerçek’e yaptığı açıklamada, “Güvenli bir yapının temeli, doğru yapılan bir zemin etüdüyle atılır. Bugüne kadar yaşanan büyük acılara rağmen, maliyet kaygısı nedeniyle bu süreci doğru yönetmeyen ve göz ardı eden müteahhitler hâlâ var” dedi. Başkan Karancı, yapıların inşa sürecine geçilmeden önce ilk ve en kritik adımın parsel bazında yapılacak zemin ve temel etütler olduğunu vurguladı. Başkan Karancı, sektördeki sorumsuzluğa dikkat çekerek zemin ve temel etütlerinde ucuz hizmet arayışının kabul edilemez olduğunu ve ucuz hizmetlerin bedelinin büyük felaketler olabileceğini ifade etti.
“GEÇMİŞTEN DERS ALINMALI”
1980'li yıllarda zemin etütlerinin “Yapılsa da yapılmasa da olur” mantığıyla ihmal edildiğini, 90'lı yıllarda ise "Yapılmasa da en azından gözlemsel bir şeyler yapılsın" anlayışıyla yaklaşıldığını hatırlatan Bakan Mustafa Karancı, 1999 Marmara Depremi'nin ardından bu konunun ciddiyetinin daha iyi anlaşıldığını ancak mevzuatın yeterince uygulanmadığını ve yerinde denetimlerin yetersiz kaldığını belirtti. Bu eksikliklerin 6 Şubat Kahramanmaraş depremlerinde acı bir şekilde tekrar gün yüzüne çıktığını ifade eden Karancı, "Antalya’da geçmişte yapılan hatalar ve göz ardı edilen zemin etüdü çalışmaları, yapıların dayanıklılığını tehlikeye attı" dedi. Karancı, "Deprem sonrası binaların neden yıkıldığını sorgulamak yerine, neden en başından zemin etütlerinin önemsenmediği yapılar inşa ediyoruz?" diyerek hayati bir sorunun altını çizdi.
“ZEMİN ETÜDÜ YAPININ SİGORTASIDIR”
Başkan Karancı, parsel bazında yapılan zemin etütlerinin, bir yapının adeta ana sigortası olduğunu vurgulayarak, "Kimse bu sigortayı devre dışı bırakmaya ya da bir prosedür formalitesine indirgemeye çalışmasın. Bu sorumluluğun vebali büyük, telafisi ise mümkün olmayan sonuçlar doğurur" diyerek önemli bir uyarıda bulundu. Müteahhitlerin, zemin etütü fiyatlarını mümkün olduğunca düşürme eğiliminde olduklarını belirten Karancı, "Bir binanın gelecekteki güvenliği, doğru ve detaylı bir zemin analizine bağlıdır. Ancak ne yazık ki, birçok müteahhit maliyetleri düşürmek adına bu hayati adımı göz ardı ederek en hızlı ve en ekonomik çözümlere yöneliyor" diyerek sektördeki yanlış yaklaşımlara dikkat çekti. Yeterli zaman, emek ve finansal karşılık verilmeden yapılan zemin etütlerinin eksik ve yanlış sonuçlar doğurduğunu vurgulayan Karancı, "Ucuz tercihler, sonunda pahalıya mal oluyor; bunun en acı faturası ise kaybedilen canlar ve milyonlarca liralık zararlardır” şeklinde konuştu.
“İLK SUÇLANAN MESLEK MÜTEAHHİTLER”
Depremler sonrası en çok suçlanan meslek grubunun müteahhitler olduğunu belirten Başkan Karancı, "Müteahhitler, 'günah keçisi' olmamak ve güvenli yapılar inşa etmek istiyorlarsa, parsel bazında yapılan zemin ve temel etütlerine gereken hassasiyeti göstermek zorundalar" şeklinde konuştu. "Binanın dış cephesine harcanan çaba ve parayı, zemin etütlerine göstermezlerse, bu büyük bir ahlaki ve vicdani sorumsuzluk örneğidir," diyerek daha sert bir eleştiri yaptı. "Binaların dış görselliğine verdikleri önemi, yapıların temelini oluşturan zemin etütlerinde de göstermeleri hem daha ahlaki hem de daha vicdani olacaktır. Aksi takdirde, yaptıkları her bina, gelecekte yaşayacak olanların canını hiçe saymakla eşdeğerdir" dedi. Karancı, Antalya’daki yapılaşmada bu bilincin oluşturulmasının önemine dikkat çekerek" gelecekte güvenli şehirler ve sağlam yapılar için bugünden harekete geçmeliyiz" diyerek sektöre seslendi.
“BİNANIN ŞIKLIĞI SİZİ KORUMAYACAK”
Başkan Karancı sözlerinin sonunda vatandaşlara konut tercihi yaparken önemli bir uyarıda bulunarak, "Alçısına, boyasına, aydınlatmasına, dış cephe kaplamasına ya da lüks tasarımlarla bezeli o şık detaylara bakarak kendinizi güvende hissetmeyin" dedi. "Kullandığı her malzemenin markasını, özelliklerini ve dayanımlarını büyük bir bilgelikle sunan müteahhitlere asıl kritik olanı, zemin parametrelerini sorun. Eğer bu soruya cevap veremiyorsa ya da kaçamak yanıtlarla geçiştiriyorsa, bilin ki o binanın şıklığı sizi korumayacak. Güvenliğiniz için, oradan uzaklaşın" diyerek vatandaşlara sağlam bir yapının temelinin, zeminden başladığını bir kez daha hatırlattı.
