Akdeniz'de su sıcaklıklarının yükselmesi, bölgedeki balon ve aslan balıklarının yanı sıra zehirli trakonya balığının da kıyıya yaklaşmasına neden oldu. Kumluk alanlara kadar gelen bu balık, avlanmak için kendini kuma gömerek saklanıyor. En tehlikeli türü 'varsam' olarak bilinen bu küçük trakonya balığı, sırt ve yan yüzgeçlerindeki zehirli dikenleriyle temas anında ciddi sağlık sorunlarına neden olabiliyor.
"Üzerine Basmak Hastanelik Eder"
Akdeniz Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Gökoğlu, bu konuda vatandaşlara uyarılarda bulundu:
“Sularımızda dört tür trakonya bulunuyor. Bölgemizde en sık karşılaştığımız küçük tür, 'varsam' adıyla biliniyor. Bu balıklar kendilerini kuma gömerek gizleniyor. Üzerine basıldığı anda ya da elle temas edildiğinde sırt ve yan yüzgeçlerindeki zehirli dikenler ciddi sonuçlara neden olabiliyor. Kollarda çürüme ve doku ölümü yaşanabiliyor.”
İlk Müdahale Hayati Önem Taşıyor
Prof. Dr. Gökoğlu, temas sonrası yapılması gerekenlerle ilgili şu bilgileri verdi:
“Zehir protein yapıda olduğu için, temas sonrası bölgenin 40-45 dakika boyunca yaklaşık 50 derece sıcaklıktaki suyla yıkanması gerekiyor. Bu işlem zehrin denatüre olmasını sağlar. Eğer hemen müdahale edilmezse, zehir hızla yayılabilir.”
Trakonya Balığı Hakkında Bilinmeyenler
Trakonya balığı, Akdeniz ve Ege Denizi’nde sıkça rastlanan, zehirli dikenlere sahip ve genellikle kuma gömülerek saklanan tehlikeli bir balık türüdür. Genellikle balıkçılar ve yüzücüler için risk oluşturan bu balık hakkında az bilinen pek çok detay bulunuyor.
Trakonya balığı kendini kuma gömerek kamufle olur. Bu sayede hem avlanır hem de kendini tehlikeden korur. Bu durum, denize giren insanlar için büyük bir tehlike oluşturur.
Akdeniz’de yaşayan 4 trakonya türünden biri olan “Varsam” en küçük olanıdır ama zehri en güçlü olanıdır.
Boyut olarak genellikle 15-25 cm arasında olsa da oluşturduğu sağlık riski oldukça büyüktür. Küçük olması, fark edilmesini de zorlaştırır.
Zehirli dikenin deriye temas etmesinden sonra şiddetli ağrı, şişlik, morarma ve hatta kas felci gibi belirtiler görülebilir.
Temas sonrası en hızlı müdahale şekli, bölgeyi 45-50 derece sıcak su içinde 40-45 dakika tutmaktır. Zehir, sıcak su sayesinde etkisini kaybeder (denatüre olur).
Özellikle kumluk kıyılarda denize girerken plaj terliği ya da deniz ayakkabısı kullanmak, trakonya batmasını engelleyebilir.
Ağlarda karışık olarak çıkan trakonyalar, çoğu zaman balıkçılar tarafından tanınmaz ve elle tutulduğunda ciddi zehirlenmelere neden olur.
Zehre karşı erken müdahale edilmezse, doku ölümü (nekroz), enfeksiyon ve hatta yoğun bakım ihtiyacı doğabilir.
Deniz suyu sıcaklıklarının artmasıyla birlikte trakonya popülasyonu kıyı bölgelerine doğru artış gösteriyor, bu da riskli alanların sayısını artırıyor.
