İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Antalya Şubesi, Anıtkabir'in inşası sırasında karşılaşılan mühendislik zorluklarını ve bu engellerin Cumhuriyetin bilimsel birikimiyle nasıl aşıldığını anlatan dikkat çekici bir video paylaştı. Dışarıdan son derece sade görünen anıtın, aslında zemin problemlerinden deprem riskine kadar birçok teknik problemin ustalıkla çözüldüğü bir mühendislik harikası olduğu vurgulandı.
Rasattepe'de Zemin Sürprizi ve 11 Metrelik Temel
İMO Antalya Şubesi'nin paylaştığı videoda yer alan bilgilere göre, Anıtkabir'in inşa edildiği Rasattepe'de yapılan ilk zemin etütleri, tepenin iç kısmında büyük boşluklar ve galeriler bulunduğunu ortaya koydu. Bu durum, daha ilk aşamada ciddi bir taşıyıcı sistem ve zemin problemi doğurdu. Özellikle mozolenin altında yaşanabilecek olası çökmeleri ve kaymaları engellemek amacıyla, yüksekliği yer yer 11 metreyi bulan devasa bir betonarme temel sistemi inşa edilmek zorunda kalındı.
Taş Tonozdan Vazgeçildi, Deprem Güvenliği Öne Çıktı
Sürecin tek zorluğu zemin koşulları değildi. Başlangıçta çok daha ağır ve kâgir (yığma) ağırlıklı bir taşıyıcı sistemle tasarlanan Anıtkabir projesi, yapılan teknik değerlendirmeler sonucunda büyük bir revizyona uğradı. Yapının hafifletilmesi, temel basıncının düşürülmesi ve olası deprem etkilerine karşı daha dirençli ve güvenli hale getirilmesi için kâgir sistem yerine, betonarme iskeletli ve taş kaplamalı bir sisteme geçildi.
Değişimden Şeref Holü de payını aldı. İlk projede 28 metre yüksekliğinde ve üzeri ağır bir taş tonozla örtülmesi planlanan bu bölüm, yapım süresi, ağırlığı ve deprem riski gibi teknik güçlükler nedeniyle yeniden tasarlandı. Taş tonozdan vazgeçilerek uygulanan betonarme tavan sistemiyle Şeref Holü'nün yüksekliği 17 metreye çekilirken, tavan 27 adet betonarme kirişle desteklendi.
Cumhuriyetin Bilim ve Fırsat Eşitliği İdeali
İMO Antalya'nın paylaşımında, Anıtkabir'in yapımında görev alan isimlerin taşıdığı tarihsel misyona da dikkat çekildi. Statik tasarımda Yüksek Mühendis Feridun Arısan, zemin gerilmeleri incelemesinde Prof. Dr. Hamdi Peynircioğlu, kontrol şefliğinde Sabiha Rıfat Gürayman ile uygulama süreçlerinde mühendisler Sait Kuran ve İsmet Akada'nın görev aldığı hatırlatıldı.
Vurgulanan en önemli detay ise bu isimlerin yalnızca yapımda görev alan mühendisler olmadıkları; Cumhuriyetin bilime, eğitime, nitelikli insan yetiştirmeye ve fırsat eşitliğine verdiği önemin canlı birer temsilcisi olduklarıydı. Eğitim yoluyla toplumun her kesimine ülkenin geleceğine katkı sunma imkânı tanınmasının Cumhuriyetin en büyük kazanımı olduğunun altı çizilirken, video Anıtkabir'in inşasında emeği geçen tüm mimar, mühendis ve emekçilere saygı ve minnet mesajıyla son buldu.
