Hatay’ın Yayladağı ilçesine bağlı Kışlak Mahallesi’nde, hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi sayesinde domates hasadı sürüyor. Sadece dikim esnasında su verilen ve geceleri çiğle sulanan domatesler, susuz yetişme özelliğiyle dikkat çekiyor. Mahalle muhtarı Yusuf Çetin, ailesiyle birlikte 5 dönümlük tarlasındaki domatesleri hasat etmeye devam ediyor.
Susuz Yetişen Domatesler
Muhtar Yusuf Çetin, bölgedeki domateslerin hiçbir ilaç veya sulama yapılmadan doğal yöntemlerle yetiştiğini belirtti. Çetin, "Bu domatesler geceleri oluşan çiğle sulanır ve su ihtiyacını karşılar. Türkiye’nin diğer bölgelerinde domates hasadı bitmişken, biz burada bir ay daha devam edeceğiz" dedi.
Domates Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?
Domates yetiştiriciliğinde başarılı olmak için sıcaklık, toprak kalitesi, gübreleme ve sulama gibi önemli faktörlere dikkat edilmelidir. Domates bitkisi, uygun koşullar sağlandığında yüksek verimle kaliteli ürün verir.
Sıcaklık Koşulları
Domates bitkisi, sıcak ve ılıman iklimi seven bir sebzedir. Gündüzleri ideal sıcaklık 17-26°C, geceleri ise 14-18°C arasında olmalıdır. Sıcaklık -2°C’nin altına düştüğünde bitki tamamen zarar görebilir. Ayrıca 10°C'nin altında veya 30°C'nin üzerinde domates bitkisi tozlanma ve döllenme sorunları yaşar, bu da meyve tutumunu olumsuz etkiler. Yeterli güneş ışığı da domates bitkisi için kritik bir faktördür. Domatesler, en az 6 saat doğrudan güneş alan yerlerde yetiştirilmelidir.
Toprak Özellikleri
Domates bitkisi, humus ve besin maddeleri açısından zengin, geçirgen ve su tutma kapasitesi yüksek topraklarda daha iyi gelişir. Toprak pH seviyesi 5-7 arasında, hafif asidik olmalıdır. Ayrıca, toprak derin sürülmeli ve gerektiğinde pulluk tabanı kırılmalıdır. Bu sayede domatesin kazık kökleri derine ulaşarak bitkinin daha sağlam olmasına yardımcı olur.
Gübreleme
Gübreleme, toprak tahlilleri yapılarak belirlenmelidir. Amonyum nitrat (AN) ve potasyum sülfat gibi gübreler toprak hazırlığı sırasında verilmelidir. Özellikle erken dönemde fazla azot verilmesi bitkinin verimini düşürebilir. İlk meyvelerle beraber sulama öncesinde gübre takviyesi yapılmalıdır.
Fidelerin Dikimi
Domates fideleri, 5-6 gerçek yapraklı döneme ulaştığında dikilmelidir. Dikim işlemi, toprak ve hava sıcaklığının 12-15°C'ye ulaştığı Nisan-Mayıs aylarında gerçekleştirilir. Fideler, karıkların sırtına, 2/3’ü toprak altında kalacak şekilde dikilir. Tek sıralı dikim yönteminin tercih edilmesi önerilir. Ayrıca, yer çeşitlerinde bitki aralığı 40-60 cm, karık aralığı 120-160 cm olmalıdır.
Çapalama ve Yabancı Ot Mücadelesi
Fideler dikildikten yaklaşık 10-15 gün sonra ilk çapalama yapılmalıdır. Toprakta kesekler varsa kırılmalı ve fide boğazı gevşekse doldurulmalıdır. İkinci çapalama, dikimden 25-30 gün sonra yapılır. Yabancı ot mücadelesi ve toprak neminin korunması için 3. ve 4. çapalama yapılmalıdır.
Sulama
Domates bitkisi, yeterli nemi seven bir bitkidir. Sulama eksikliği durumunda yapraklar kıvrılır. Ancak aşırı sulamadan da kaçınılmalıdır çünkü bu, bitkinin hastalıklara karşı hassaslaşmasına neden olur. Çiçeklenme döneminde nem eksikliği bitkinin verimini olumsuz etkiler. Damla sulama sistemi kullanılması, suyun verimli kullanımını sağlar. Hasat dönemi boyunca aşırı sulamadan kaçınılmalıdır, çünkü bu olgunlaşmayı yavaşlatabilir.
Hasat
Domatesler, açık alana dikildikten 60-80 gün sonra hasat olgunluğuna gelir. Meyve olgunlaştığında avuç içine alınarak, sapı etrafında hafifçe döndürülüp zedelenmeden koparılmalıdır. Hasadın geç yapılması, bitkinin yaşlanmasına ve meyve kalitesinin düşmesine neden olabilir. Bu yüzden, domateslerin uygun olgunluk dönemlerinde hasat edilmesi önemlidir.
