Adana, bu yıl üçüncüsü düzenlenecek olan Tespih ve Doğal Taşlar Fuarı'na ev sahipliği yapacak. Fuar, 17-20 Ekim tarihlerinde, Seyhan ilçesindeki Tespihçiler Çarşısı'nda gerçekleştirilecek.
Geleneksel El Sanatları ve Doğal Taşların Tanıtılacak
Fuarla ilgili basın toplantısı, Tespihçiler Çarşısı'nda yapıldı. Toplantının açılışında konuşan Adana Tespihçiler Çarşısı Yönetim Kurulu Başkanı Nasır Fidan, bu etkinliğin geleneksel el sanatlarını ve doğal taşların güzelliklerini tanıtma fırsatı sunduğunu belirtti. Fidan, "Bu yılki fuar, tespih ve doğal taş meraklıları için olduğu kadar, bu alanda yeni ilham arayan sanatkârlar için de büyük bir fırsat sunuyor" dedi.
Adana Festival ve Fuar Şehri oldu
Adana Valisi Yavuz Selim Köşger, Adana'nın festival ve fuarlar şehri olduğunu vurgulayarak, "Bu yıl Ekim ayının 17-20’sinde hem lezzet festivali hem de tespih fuarı var. Tespih, Türkiye’nin belirli illerinde yapılıyor ama Adana'da bir başka yapılıyor" ifadelerini kullandı. Vali Köşger, Adana'daki ustaların işlerine olan bağlılığını ve fuara katılacak yabancı misafirlerin sayısının fazlalığını da dile getirdi.
tespih Ustalarından Bilgi Aldı
Konuşmaların ardından, Vali Köşger tespihleri inceleyerek ustalardan bilgi aldı. Basın toplantısına sivil toplum kuruluşu (STK) temsilcileri ve çarşı esnafı da katıldı.
Tespih nedir? Tespih çeşitleri neler?
Tespih, tekrarlanan monoton işlemleri saymak amacıyla ipe dizilmiş ve belli sayıda boncuktan oluşan bir halkadır. Müslümanlar tarafından 11, 33 ve 99 taneli, Hristiyanlar tarafından 33 ve 59 taneli, Budistler tarafından ise 108 taneli tespihler kullanılmaktadır. Tespih, hem dini ritüellerin yerine getirilmesinde hem de stres atma amacıyla yaygın olarak kullanılmaktadır.
Türkçede yer alan "tespih" kelimesi, Arapça "sbḥ" kökünden türetilmiştir. Arapça "تسبيح" (tasbīḥ) kelimesi, Allah'ı övme anlamına gelir. "Dua boncuğu" anlamında kullanılan Arapça "misbaḥa" kelimesi, Türkçeye Farsça üzerinden geçmiştir. Tespih kelimesinin, Türkçede ilk kez 11. yüzyılda "Kutadgu Bilig" eserinde yer aldığı, dua boncuğu anlamının ise 14. yüzyılda "Tezkiretü'l-Evliya" çevirisinde kaydedildiği bilinmektedir.
İslam Geleneğinde Tespih Kullanımı
Tespih, özellikle İslam geleneğinde önemli bir yere sahiptir. Namaz sonrası "tespih çekmek" geleneği, Allah'ın 99 sıfatının veya belirli cümlelerin sayımında kullanılır. Tespih, sayma işlemi dışında stres atmak ve el becerilerini geliştirmek amacıyla da kullanılmaktadır.
Tespihin Parçaları ve Yapısı
Tespih, ipte dizili yuvarlak boncuklardan oluşur. İpin iki ucu arasında yer alan uzun parçaya "imame" denir. Tespihte, belirli sayıda tanelerden sonra yer alan yassı bir pul bulunabilir. Bu pul, sayım sırasında sayılmaz; yalnızca boncuklar sayılır. Türk tespihinde pul, 11 taneli tespihlerde beşinci, 33 taneli tespihlerde on birinci ve yirmi ikinci, 99 taneli tespihlerde ise otuz üçüncü ve altmış altıncı boncuktan sonra yer alır.
Tespih ve Sayma Gelenekleri
İslam tarihinde tespihin, ilk halife döneminde kullanılmaya başlandığı sanılmaktadır. Ayrıca, tespih öncesi kültürlerde sayma işlemi, parmak eklemlerine dokunarak yapılmaktaydı. Bu gelenek, tespihlerin tane sayılarıyla ilgili kavramların kökenini oluşturabilir.
Tespih Çeşitleri neler?
Tespih, çeşitli malzemelerden yapılabilmektedir. Bazı değerli tespih çeşitleri şunlardır:
Damla Kehribarı: Fosilleşmiş çam veya başka ağaç sakızı.
Faturan Kehribar: Fenol ile formaldehitin polimerleşmesiyle elde edilen bir reçine.
Mor Yakut: Amotit taşı.
Kaplan Gözü: Hindistan kökenli bir çekirdek.
Galalit: Süt kazeininden üretilen pahalı bir malzeme.
Pelesenk: Kokulu sanduka tahtası çeşidi.
Öd Ağacı: Hz. Muhammed'in sandukasının yapıldığı kokulu tahta.
Oltu Taşı: Erzurum'un Oltu ilçesinde bulunan bir taş çeşidi.
