Akdeniz’in farklı ülkelerinden bilim insanları ve deniz kaplumbağalarının korunması için çalışan uzmanlar, 8’inci Akdeniz Deniz Kaplumbağaları Konferansı kapsamında Yunanistan’da bir araya geldi. 9-13 Kasım tarihleri arasında Atina yakınlarındaki Marathon bölgesinde düzenlenen konferansta, Türkiye’nin önemli caretta caretta yuvalama alanlarından Antalya'nın Serik ilçesi Belek kumsalında 32 yıldır yürütülen çalışmalar da tanıtılacak.
“Kadim Denizimizin Koruyucuları” temasıyla gerçekleştirilen konferansa 20 ülkeden 240 bilim insanı, araştırmacı, çevre kuruluşu temsilcisi ve uzman katılıyor. Beş gün sürecek programda Akdeniz’deki deniz kaplumbağalarının geleceği, yuvalama alanlarının korunması, iklim değişikliğinin etkileri ve turizm faaliyetlerinin oluşturduğu baskılar ele alınacak. Ayrıca farklı ülkelerde yürütülen bilimsel araştırmalar ve koruma uygulamaları paylaşılacak.
Belek’te 2026 Yılında 2 Bin 300 Yuva Tespit Edildi
Serik'in yaklaşık 30 kilometrelik sahil şeridini kapsayan Belek kumsalı, Akdeniz’in önemli caretta caretta yuvalama alanları arasında yer alıyor. EKAD’ın bölgede yürüttüğü izleme ve koruma çalışmaları kapsamında her yıl binlerce yuva kayıt altına alınıyor. 2026 yılı yuvalama döneminde Belek kumsalında yaklaşık 2 bin 300 yuva tespit edildi. Yumurtaların güvenliğini sağlamak ve yavruların denize ulaşmasına yardımcı olmak amacıyla çeşitli koruma önlemleri uygulandı. Çalışmalar bilim insanları, gönüllüler ve turizm sektörüyle iş birliği içerisinde sürdürülüyor.
“Belek, Kayıtlı Yuvalama Alanları Arasında Birinci”
Konferansa katılan EKAD Başkanı Dr. Ali Fuat Canbolat, Belek’in Akdeniz’deki deniz kaplumbağaları açısından taşıdığı öneme dikkat çekti. Bilimsel kayıtlara göre Belek’in bilinen yuvalama alanları arasında ilk sırada bulunduğunu belirten Canbolat, Kuzey Afrika’daki alanların tamamının henüz bilinmediğini vurguladı. Canbolat, “Bilinen, kayıt altına alınmış yuvalama alanları sıralamasında Belek birinci. Ancak Kuzey Afrika'daki yuvalama alanlarının tamamını bilmiyoruz. Bu nedenle değerlendirmeyi elimizdeki bilimsel kayıtlar üzerinden yapmak gerekiyor. Akdeniz'deki deniz kaplumbağalarının korunması açısından Belek çok önemli bir bölge” dedi.
Akdeniz Popülasyonu İçin Ortak Koruma Çağrısı
Akdeniz’de yaşayan deniz kaplumbağalarının kendilerine özgü bir popülasyon oluşturduğunu belirten Canbolat, bu popülasyonun korunmasının önemine işaret etti. Canbolat, “Akdeniz'deki deniz kaplumbağaları, Akdeniz'e ait bir popülasyon. Bunlar sürekli okyanusa girip çıkan hayvanlar değil. Akdeniz popülasyonunu koruduğumuz sürece buradaki deniz kaplumbağaları yaşamaya devam eder. Koruyamazsak bu popülasyonu kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya kalırız. Bu nedenle Akdeniz ülkelerinin koruma çalışmalarına sahip çıkması son derece önemli” ifadelerini kullandı. Konferansın ülkeler arasında bilimsel bilgi ve deneyim paylaşımı için önemli bir fırsat olduğunu da dile getiren Canbolat, Akdeniz genelindeki yuvalama alanlarına ilişkin verilerin paylaşılacağını söyledi. Belek’te yuvaların, yavruların ve koruma çalışmalarının sonuçlarının kayıt altına alındığını belirten Canbolat, özellikle Kuzey Afrika ülkelerindeki yuvalama alanlarına ilişkin bilgilerin sınırlı olduğuna dikkat çekti.
Turizm Faaliyetleri Carettaların Yaşamını Etkiliyor
Konferansta ele alınacak başlıklardan biri de turizm ile deniz kaplumbağalarının korunması arasındaki ilişki olacak. Belek’te turizm sezonu ile caretta carettaların yuvalama döneminin aynı aylara denk gelmesi, bölgedeki koruma çalışmalarını daha da önemli hale getiriyor. Kumsallardaki ışıklandırma, insan hareketliliği, kıyı kullanımı ve yuvalara yönelik müdahaleler, deniz kaplumbağalarının karşılaştığı tehditler arasında bulunuyor. Belek’te 32 yıldır edinilen deneyimin uluslararası katılımcılarla paylaşılmasıyla turizm ve doğa koruma çalışmalarının birlikte yürütülmesine yönelik uygulamaların aktarılması hedefleniyor.
32 Yıllık Bilimsel Birikim Uluslararası Alanda
Belek’te 32 yıldır devam eden çalışmalar; yuvalama alanlarının izlenmesini, yumurtaların korunmasını, yavru çıkışlarının takip edilmesini ve kamuoyunun bilinçlendirilmesini kapsıyor. Bu süreçte elde edilen bilimsel veriler, kumsaldaki yuvalama faaliyetlerinin yıllar içerisindeki değişiminin izlenmesine katkı sağlıyor. Atina yakınlarında düzenlenen konferansta gösterilmesi planlanan video ile Belek’in koruma deneyiminin uluslararası bilim ve turizm çevrelerine aktarılması amaçlanıyor.
