Batman'da 24 yaşındaki Benazir Aydın, 13 gündür aralıksız hapşırma nöbeti geçiriyor. Evli ve iki çocuk annesi olan Aydın, tedavi edilmek için bekliyor. Yengesinin bu durumu hakkında bilgi veren Yasemin Aydın, "Bir tek uykuda duruyor. Uyurken de ölüm uykusuna yattığını düşünüyoruz" ifadelerini kullandı.
Hastaneden ‘normal’ yanıt
Yasemin Aydın, yengesinin durumunun ciddiyetine dikkat çekerek, "Ne yapacağımızı bilemiyoruz. 13 gündür sürekli hastanedeyiz, serum takılıyor ve sonra eve gönderiliyoruz" dedi. Sağlık Bakanlığı'ndan duruma bir çözüm bulunmasını isteyen Aydın, "Yengem, hiçbir şekilde yemek yiyemiyor. İçtiği suyu bile hapşırdığı için atmak zorunda kalıyor. Yemek yedirmeye çalıştığımızda, 'yapamıyorum' diyor" şeklinde konuştu.
Aile zor durumda
Benazir Aydın'ın ailesi, sürekli hastane ziyaretleriyle zor durumda kaldıklarını belirtiyor. Aydın, "İlk kez böyle bir rahatsızlık yaşıyor. İlk günden hastaneye getiriyoruz, hastane bize normaldir diyor. Yengem uykuya daldığında iyi oldu deyip eve gönderiyorlar. Fakat dakikalar içinde milyon defa hapşırıyor" diyerek yaşadıkları çaresizliği dile getirdi.
Neden Hapşırırız?
Hapşırma, burun mukozasının tahriş olması sonucu oluşan refleksif bir tepki olarak tanımlanır. Genellikle dışarıdan gelen yabancı parçacıklar, soğuk hava, ani sıcaklık değişimleri veya parlak ışık gibi etmenler bu durumu tetikler. Hapşırma eylemi, burun ve ağız yoluyla akciğerlere doldurulan havanın sarsıcı bir şekilde dışarı atılmasıyla gerçekleşir.
Hapşırmanın Tetikleyicileri neler?
Yabancı Parçacıklar: Toz, polen veya duman gibi maddeler burun mukozasını tahriş ederek hapşırmayı tetikler.
Ani Işık Değişimi: Parlak ışığa maruz kalma durumunda bazı bireylerde hapşırma meydana gelebilir; bu duruma "fotok hapşırma" denir.
Sıcaklık Değişiklikleri: Mevsimsel değişimler veya soğuk rüzgarlar da hapşırmaya yol açabilir.
Doygunluk Hissi: Yemekten sonra görülen doygunluk hissi (snatiation) bazı insanlarda hapşırmayı tetikleyebilir.
Hapşırmanın Fiziksel Mekanizması
Hapşırma, burun mukozasındaki sinir hücrelerinin tahriş olmasıyla başlar. Bu durum, histamin salınımını tetikler ve trigeminal sinir ağı aracılığıyla beyne sinyaller gönderilir. Beyin, bu sinyaller doğrultusunda yutak ve nefes borusu kaslarını harekete geçirir. Sonuç olarak, ani bir şekilde hava ve biyoparçacıklar dışarı atılır.
Hapşırma Refleksi ve Uyanıklık
Hapşırma eylemi, REM uykusu sırasında gerçekleşmez; çünkü motor nöronları uyarılamaz. Dış uyarıcılar, kişiyi hapşırmak için uyandırabilir.
Hapşırmanın Epidemiyolojik Boyutu
Hapşırma, bulaşıcı hastalıkların yayılmasında önemli bir rol oynar. Bir hapşırma sırasında 40.000'e kadar sprey damlacığı üretilebilir ve bu damlacıklar hastalıkları yayma potansiyeline sahiptir. Bu nedenle, hapşırırken ağız ve burnun kapatılması önerilir.
Hapşırmayı Önleyici Tedbirler
Derin Nefes Almak: Hapşırma hissi geldiğinde derin nefes alıp birkaç saniye beklemek.
Temizlik: Ortamda kir ve tozdan kaçınmak, hayvan tüylerinin bulunmamasını sağlamak.
Hava Filtrasyonu: Hava filtrasyon cihazları ve nemlendiricilerin kullanılması.
