Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Hülya Yüksel, lenfödem hastalığına dikkat çekerek, kol ve bacaklarda oluşan şişlik, ısı artışı, ciltte kızarıklık veya değişikliklerin bu hastalığın belirtileri olabileceğini söyledi. Lenfödem, genellikle lenf bezlerinin alınması, radyoterapi veya doğuştan gelen lenf kanallarındaki bozukluklar sonucunda ortaya çıkabiliyor.
Lenfödem Nedir ve Nasıl Oluşur?
Lenfödem, lenf sisteminde meydana gelen bir bozukluk sonucu vücudun bazı bölgelerinde aşırı sıvı birikimiyle kendini gösterir. Dr. Hülya Yüksel, lenf sisteminin bağışıklık sistemi ve vücut sıvı dengesinde önemli rol oynadığını belirterek, bu sistemdeki herhangi bir bozukluğun lenfödem hastalığına yol açabileceğini söyledi. Lenfödem, genellikle kanser tedavisi gören hastalarda lenf bezlerinin alınması veya radyoterapi sonrası ortaya çıkar, ancak doğuştan gelen lenf kanalı bozuklukları nedeniyle de gelişebilir.
Primer ve Sekonder Lenfödem Arasındaki Farklar
Lenfödem hastalığı iki ana grupta incelenir: primer (birincil) ve sekonder (ikincil) lenfödem. Dr. Yüksel, primer lenfödemin doğuştan gelen lenf kanallarındaki bozukluklar nedeniyle oluştuğunu ve genellikle genç yaşlarda ortaya çıktığını belirtti. Sekonder lenfödem ise cerrahi müdahaleler, travma, enfeksiyonlar veya kanser tedavisi gibi nedenlerle lenf yollarındaki akışın kesintiye uğraması sonucu oluşur ve her yaşta görülebilir.
Şişlik ve Ağrı Yaşam Kalitesini Düşürüyor
Lenfödem hastaları genellikle kol ve bacaklarda şişlik, ağrı ve cilt enfeksiyonları belirtileriyle doktora başvurur. Dr. Yüksel, lenfödemin hastaların yaşam kalitesini olumsuz etkilediğini ve enfeksiyon riskini artırdığını ifade etti. Hastaların muayene sırasında ciltte görülen değişiklikler, ısı artışı veya kızarıklık gibi belirtiler lenfödemin işareti olabilir. Tanı koymak için muayene sonrasında ultrason, lenfosintigrafi ve MR gibi tetkiklerden yararlanılarak kesin tanı konur ve tedavi planı oluşturulur.
Lenfödem Tedavisinde Fizyoterapi ve Cilt Bakımının Önemi
Lenfödem tedavisinde fizyoterapi büyük önem taşır. Dr. Yüksel, tedaviye ilk olarak cilt bakımıyla başladıklarını ve enfeksiyon gelişimini önlemek için bu aşamanın kritik olduğunu vurguladı. Cilt bakımı, manuel lenf drenajı ve kompleks boşaltıcı fizyoterapi (kompleks bandajlama) yöntemleriyle hastaların tedavi edildiğini belirten Dr. Yüksel, “Hastanın çap farkı olan bölgesine cilt bakımı ve manuel lenf drenajı yaptıktan sonra kompleks bandajlama uyguluyoruz ve hastayı ev programlarıyla evine gönderiyoruz.” dedi.
Lenfödem Hastaları İçin Egzersiz ve Bası Giysisi Önerisi
Lenfödem tedavisinde egzersizler de önemli bir rol oynar. Dr. Yüksel, hastalara özel egzersiz programları hazırladıklarını ve istenilen çap farkına ulaşıldığında bası giysisi önerdiklerini söyledi. Bu giysiler, hastaların evde tedavi sürecine devam etmelerine yardımcı olur ve yaşam kalitelerini artırır.
Lenfödemden Korunma Yolları
Lenfödem hastalığından korunmak ve belirtilerini hafifletmek için aşağıdaki önerilere dikkat edilmesi gerekmektedir:
Düzenli Egzersiz: Vücutta lenf akışını artırmak için düzenli olarak egzersiz yapılmalı.
Cilt Bakımı: Cilt enfeksiyonlarını önlemek için cilt temizliğine ve bakımına özen gösterilmeli.
Sıkı Giysilerden Kaçının: Kan dolaşımını engelleyen sıkı giysilerden kaçınılmalı.
Dengeli Beslenme: Sağlıklı ve dengeli bir beslenme düzeni oluşturulmalı.
Doktor Kontrolü: Lenfödem belirtileri görüldüğünde zaman kaybetmeden doktora başvurulmalı.
