CHP Genel Başkan Koordinatör Başdanışmanı ve İstanbul Milletvekili Erdoğan Toprak, iç ve dış toplam kamu borç stoku 2022 sonunda 4 trilyon 33 milyar TL’ye yükseldiğini belirterek, “2002’de 258 milyar TL toplam borç stoku devralan iktidar, 20 yılda ülkeyi 79 yıldaki (1923-2002) tüm hükümetler döneminin 15 katı borca batırdı. Toplam borç stokunun 4’te 3’ü, 2018-2022 arası ‘Tek adam’ yönetimine geçişle gerçekleşti! Hazinenin 2022 sonu iç-dış ve toplam borç stoku rakamları, bu iktidarın ülkenin ve milletin geleceğini bir avuç alacaklı bankere ipotek ettiğini, iktidara geldiğinde devraldığı toplam borç stokunu 20 yılda 15’e katladığını gösterdi. 1923’ten 2002’ye kadar 79 yıldaki tüm hükümetler döneminde 258 milyar 931 milyon TL olan iç ve dış toplam kamu borç stoku, 2022 sonunda 20 yılda 3 trilyon 774 milyar TL artarak 4 trilyon 33 milyar 241 milyon TL’ye ulaştı” bilgisini raporunda paylaştı.
Borçlanma, Başkanlık Sisteminde arttı
Erdoğan Toprak, yayınladığı raporda “2017 sonunda 876 milyar 494 milyon TL olan toplam iç-dış borç stoku, patlamanın 2018’de ‘tek adam’ yönetimine geçiş sonrası patlama yaptı. 2018 sonunda 1 trilyon 67 milyara yükselen toplam kamu borç stoku, 2019’da 1 trilyon 329 milyara, 2020’de 1 trilyon 812 milyara, 2021’de 2 trilyon 747 milyara ve 2022 sonunda 4 trilyon 33 milyar liraya çıkmış! Diğer deyişle 20 yılda 4 trilyonu aşan borç stokunun 3 trilyon 257 milyar lirası, toplam iç ve dış borcun 4’te 3’ü yeni hükümet sistemine geçildikten sonra, 4 yılda tek adam yönetiminde yapılmış! 2017’den sonra dövizle ya da dövize endeksli borçlanma hızlanırken 2022 sonu itibarıyla toplam borç stokundaki dövizli ve dövize endeksli borçların payı yüzde 65’e, dış borç stokunun milli gelire oranı (Dış borç/GSYH) yüzde 52,6’ya ulaştı. 2002’de 131 milyar dolar olan dış borç stoku 2022 sonunda 442 milyar dolara yükselirken kamunun dış borç stoku yüzde 269 artışla 173 milyar dolara, özel sektörün borç stoku ise yüzde 522 artışla 237 milyar dolara ulaştı. Merkez Bankası ve finansal kuruluşlarla birlikte dış borç toplamı 443 milyar dolara çıktı” ifadelerini kullandı.
“79 YIL, 20 YILDA 15’E KATLANDI”
Toprak, “2022 sonunda toplam borç stokunda 1,9 trilyon TL’ye ulaşan iç borçların 513 milyar liralık kısmı, yaklaşık yüzde 30’u döviz endeksli iç borç. 2017 sonunda iç borçlar içinde dövize endeksli olanların tutarı ‘sıfır’ iken 2018-2022 döneminde içeride dövize ve TÜFE’ye endeksli iç borçlanmaya hız verilerek adeta ülke hazinesi borca batırılmış. Ekonomide dolarizasyonu pekiştiren, dövize endeksli iç borçlanma ve Kur Korumalı Mevduat (KKM) ile hem hazine borçlarını hem tasarrufları dövize endeksleyerek ülkeyi ve ekonomiyi kur arttıkça artan bir borç açmazına sürükleyen iktidarın kendisi. Faiz artmasa bile iç borç stokundaki payı yüzde 30’a yaklaşan dövize endeksli iç borçların TL karşılıkları durduğu yerde yükselecek. İktidar; faizi, kurları, enflasyonu hedef gösterip mücadele söylemlerini ortaya atarken, bu söylemlerin tam aksine dövize ve enflasyona endeksli borçlanma ipine sarılıyor! Bankalara baskı ve tehditle hazine kağıdı satarak borçları döndürüyor. 79 yıldaki borç stokunu tek başına 20 yılda 15’e katlayarak Osmanlı’nın son döneminde Galata Bankerlerine teslim olması gibi, tek adam iktidarını, siyasi ikbalini sürdürebilmek için ülkenin bağımsızlığını ve milletin geleceğini bir avuç alacaklı bankere ipotek ediyor!” ifadelerine raporunda yer verdi.
Arda KIR
