Manisa'nın Salihli ilçesinde bulunan Sardes Antik Kenti, Lidya Krallığı'nın başkenti olarak bilinir ve bu bölgedeki en önemli yapılar arasında yer alan sinagog, dünyaca ünlüdür. 120 yıl önce başlayan kazı ve restorasyon çalışmaları, bu antik kentte tarihi mirasın korunmasını amaçlamaktadır. Sardes'teki sinagog, antik dünyanın en büyük sinagoglarından biri olarak tanınır ve 1963 yılında keşfedilmiştir. Üzerindeki restorasyon çalışmaları ise son 3 yıldır devam ettiği ifade edildi.
ABD Wisconsin Üniversitesi'nden Prof. Dr. Nick Cahill başkanlığında yürütülen projede, sinagogun üst kısmı 3 yıl önce bir çatı ile kapatıldı. Sinagogun zemininde yer alan 2 bin yıllık mozaikler, şu anda Sart Mahallesi’nden 9 kadın tarafından restore edilmektedir. Bu restorasyon çalışmaları, hem tarihî mirası koruma hem de yerel halkın katkısıyla gerçekleşti.
Tecrübeli kadınların restorasyon sürecindeki rolü
Prof. Dr. Nick Cahill, mozaiklerin aslına uygun şekilde restore edilmesi için farklı bölgelerden getirilen taşların kullanıldığını belirtti. Restorasyon sürecinin Sart Mahallesi'nde yaşayan tecrübeli 9 kadın tarafından yürütüldüğünü ifade etti. Cahill, “Bu sinagog, antik dünyada en büyük sinagog olarak kayıtlara geçmiş ve 1963 yılında keşfedilmiştir. Mozaiklerin hepsi kaldırılarak beton zemin üzerine yeniden konulmuş. Ancak aradan geçen 50 yıl boyunca zeminde çatlaklar oluşmuş. Mozaikleri korumak amacıyla sinagogun üstü 3 yıl önce çatı ile kaplandı ve şu anda zeminde restorasyon çalışmalarımız sürüyor. Restorasyon ekibimiz oldukça tecrübeli ve bu mahalledeki kadınlar tarafından yürütülen çalışmalar 3 yıldır devam ediyor” dedi.
Kadınların restorasyon çalışmalarındaki duygusal bağlılıkları
Restorasyon çalışmalarında görev alan Sevinç Akçayım, çalışmalara mahalledeki komşuları ve kızıyla birlikte katıldıklarını belirtti. Akçayım, “Bu işi severek yapıyoruz. Tarihe dokunmak, çok farklı bir duygu. Biz yaşlandığımızda çocuklarımız buraya gelecek ve bu restorasyonu annelerimiz yaptı diyecekler. Nakış yapar gibi çalışarak tarihi yeniden canlandırıyoruz” şeklinde konuştu.
