Ticaret Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Reklam Kurulu, 2025 yılı başından bu yana aldatıcı reklamlara ve haksız ticari uygulamalara karşı sürdürdüğü mücadelesinde önemli sonuçlara ulaştı. 15 Mayıs 2025 tarihinde gerçekleştirilen 357 sayılı toplantıda, kurul tarafından karara bağlanan 65 dosyadan 56’sının mevzuata aykırı olduğu tespit edildi.
Bu kapsamda ilgili dosyalara durdurma cezası verilirken, toplam 10 milyon 495 bin 800 TL idari para cezası uygulandı. Ayrıca tüketicilerin daha fazla zarar görmesini engellemek amacıyla 5 dosyada erişim engeli tedbiri getirildi.
Beş Aylık Bilançoda 125 Milyon TL'nin Üzerinde Yaptırım
Reklam Kurulu’nun 2025 yılı boyunca şimdiye kadar ele aldığı dosya sayısı 736'ya ulaştı. Bunlardan 661’i, aldatıcı reklam ya da haksız ticari uygulama içerdiği gerekçesiyle yaptırıma tabi tutuldu. Bu dosyalar için uygulanan toplam idari para cezası 125 milyon 281 bin 151 TL olarak kayıtlara geçti.
E-Ticaretteki Sahte Yorumlar ve Manipülasyonlar Hedefte
Kurulun Mayıs toplantısında öne çıkan konulardan biri de, elektronik ticaret platformlarında tüketiciyi yanıltan ara yüzler ve içerikler oldu. Özellikle ürün sıralamaları, takipçi sayıları, favorilere ekleme ve değerlendirme gibi tüketici davranışlarını etkileyen araçların kasıtlı şekilde manipüle edilmesi gündemdeydi. Bazı internet sitelerinde kullanıcıların yorumlarının sahte şekilde yönlendirildiği ve gerçek dışı kullanıcı deneyimlerinin ön plana çıkarıldığı tespit edildi.
Kurul, bu alandaki incelemeler sonucunda 6 firmaya yaklaşık 3,5 milyon TL idari para cezası kesti ve ilgili reklamların derhal durdurulmasına karar verdi. Ayrıca bu içeriklerin yayımlandığı bazı internet sitelerine de erişim engeli getirildi.
Karanlık Tasarım Teknikleri de Mercek Altına Alındı
Kurulun gündemine giren bir diğer önemli konu ise "karanlık tasarım" olarak nitelendirilen, tüketiciyi farkında olmadan belirli eylemlere yönlendiren dijital ara yüzler oldu. Özellikle video paylaşım siteleri ve mobil uygulamalarda, tüketicilerin “ücretsiz deneme” teklifleri karşılığında zorunlu kart bilgisi girişi yapmalarının istenmesi, ya da üyelik iptali gibi kritik işlemlerin kullanıcıdan gizlenmesi gibi uygulamalar ele alındı.
Bir örnekte, video paylaşım platformunda abonelik paketlerinden birinin önceden seçili olarak sunulduğu, ve tüketici “ücretsiz deneme” hakkını kullanmak istediğinde kredi veya banka kartı bilgilerinin girilmesinin zorunlu tutulduğu tespit edildi. Benzer şekilde, iptal seçeneğinin görünmez hale getirildiği bazı mobil uygulamalar da karanlık tasarım kapsamında değerlendirildi. Bu ticari uygulamalara karşı da durdurma kararı ve idari para cezası verildi.
Ticaret Bakanlığı: “Tüketici Yanılgısı Artık Karşılıksız Kalmayacak”
Ticaret Bakanlığı, yapılan açıklamada vatandaşlara şu mesajı verdi:
“Tüketiciyi aldatıcı ve yanıltıcı reklam, tanıtım veya dijital içeriklere karşı sıfır tolerans politikamız devam etmektedir. Her platform, her mecrada tüketici haklarını ihlal eden uygulamalara karşı denetimler kararlılıkla sürecektir.
